Қазақша рефераттар

Оқушылардың назарын сабаққа бұру

Мәліметтерді енгізу және шығару операторлары

Бұл сабақ жоспары Паскаль тіліндегі енгізу және шығару операторларын түсіндіруге, оқушылардың есеп шығару арқылы дағдыларын дамытуға және жеке әрі топтық жұмыс арқылы жауапкершілік пен ұқыптылықты қалыптастыруға бағытталған.

Мақсаты

  • Білімділік: енгізу және шығару операторлары ұғымын меңгерту, есептер арқылы білімді қалыптастыру.
  • Дамытушылық: арифметикалық және логикалық ойлауды дамыту, пәнге қызығушылықты арттыру.
  • Тәрбиелік: жеке жұмыс жасауға, ұқыптылыққа және ақпараттық сауаттылыққа тәрбиелеу.

Міндеттер

  • Бұрынғы білімді пайдалана отырып, жаңа білімді дамыту.
  • Сабақ барысында өзара ынтымақтастық пен достық қарым-қатынасты нығайту.

Күтілетін нәтиже

  • Орындайды: енгізу және шығару операторларын практикада қолданады; тапсырмаларды ауызша және жазбаша орындайды.
  • Түсінеді: операторлардың айырмашылықтарын және жазылу ережелерін түсіндіреді.
  • Қолданады: сабақта алған білімді есеп шығаруда пайдаланады.

Сабақ сипаттамасы

Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Сабақ типі
Сұрақ–жауап, ой қозғау, жеке және топтық жұмыс
Әдіс-тәсілдер
Түсіндірмелі-иллюстративті, көрнекілік, сұрақ–жауап, сергіту жаттығулары
Пән аралық байланыс
Математика

Ресурстар

  • Көрнекілігі: флипчарт, үлестірмелі тапсырмалар, сызбалар.
  • Құрал-жабдықтар: ноутбуктар (16), ActiveStudio, ActivBoard, ActivPen, бейнепроектор (1).

Сабақтың барысы

I. Кіріспе

  • Оқушыларды түгелдеу, сынып бөлмесі мен тақтаның тазалығына назар аудару.
  • Журналды толтыру.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
  • Фишкаларды таңдау арқылы оқушыларды 2 топқа бөлу.

II. «Көңіл-күй» тренингі

Оқушылар фигуралардың бірін таңдайды. «Дискотека» жаттығуы: музыка қосылып, оқушылар қол мен денені сергіту үшін қысқа қимыл-қозғалыс жасайды.

III. «Білгенге маржан» — үй тапсырмасын тексеру

A) Үй тапсырмасының мазмұнын сұрау

Есеп 1: Дөңгелектің ауданын табу бағдарламасын құрыңдар. 

const p = 3.14;
var s, r: real;
begin
  readln(r);
  s := p * sqr(r);
  writeln(s);
end.

Ә) Тірек сызба бойынша тапсырма

Интерактивті тақтада типтерді жүйелеу тапсырмасы орындалады.

Бастапқы нұсқа

  • Стандарт жай тип → Процедуралық, Нақты, Файл, Жиын, Массив
  • Стандарт жай емес тип → Бүтін, Логикалық, Санақты және шектеулі, Символдық
  • Құрылымдық тип → Жазу

Дұрыс жіктеу

  • Стандарт жай тип: Бүтін, Нақты, Логикалық, Процедуралық, Символдық
  • Стандарт жай емес тип: Жиын, Массив, Жазу, Файл
  • Құрылымдық тип: Санақты және шектеулі

IV. Жаңа сабақ

Оператор — белгілі бір шамаға орындалатын амалдардың орындалу тәртібін көрсететін нұсқау.

Паскаль тілінде операторлар begin және end операторлық жақшаларының арасына жазылады. Операторлар бірінің астына бірі немесе бірінен кейін бірі жазылады және нүктелі үтір (;) арқылы бөлінеді.

Енді Паскаль тіліндегі енгізу және шығару операторларын қарастырамыз (кесте және мысал-схема арқылы).

Негізгі операторлар

Енгізу
read, readln — деректерді пернетақтадан оқу.
Шығару
write, writeln — нәтижені экранға шығару.

Ескерту

  • readln — енгізуден кейін жаңа жолға өтеді.
  • writeln — шығарудан кейін жаңа жолға өтеді.
  • Айнымалылар тізімі үтірмен бөлінеді.

V. Сергіту сәті

«Жаңбыр» физминутка: қысқа сергіту жаттығулары орындалады.

VI. «Қатені тап» — дәптермен жұмыс (жеке жұмыс)

Үлестірмедегі бағдарламадан синтаксистік қателерді табу және дәптерге дұрыс нұсқасын жазу.

Қате берілген нұсқа

program kosu
var a, b, c: integer;
begin
  read ( a; b );
  a + b:=с;
  writeln ( c );
end.

Түзетуге арналған ескертпелер

  • program kosu жолынан кейін ; болуы керек.
  • read ішіндегі айнымалылар үтірмен бөлінеді: read(a, b).
  • Меншіктеу операторының сол жағында айнымалы атауы тұрады: c := a + b;.

VII. Практикум — компьютермен жұмыс (топтық жұмыс)

Есепті компьютерде орындамас бұрын оқушылар рөлдерге бөлініп, шешімді кезең-кезеңімен дайындайды.

1) Математика маманы

Есептің математикалық моделін құрып, тақтада шығарады.

2) Информатика маманы

Модельді алгоритмдік тілде сипаттап, алгоритм жазады.

3) Программист

Алгоритмді бағдарламалау тілінде жүзеге асырып, код жазады.

1-топ тапсырмасы

Есеп

Үш ыдыста су бар: бірінші ыдыста V1 л, температурасы t1; екіншісінде V2 л, температурасы t2; үшіншісінде V3 л, температурасы t3. Барлығын бір ыдысқа құйғанда, жалпы көлем мен орташа температураны табатын бағдарлама құрыңдар.

Орташа температура формуласы: T = (t1 + t2 + t3) / 3 

program esep_1;
var V1, V2, V3, V, T, t1, t2, t3: real;
begin
  readln(V1, V2, V3, t1, t2, t3);
  V := V1 + V2 + V3;
  T := (t1 + t2 + t3) / 3;
  writeln('V=', V, ' T=', T);
  readln;
end.

2-топ тапсырмасы

Есеп

Екі санның бөліндісін табатын бағдарлама құрыңдар. 

program bolindi;
var a, b, x: real;
begin
  write('a, b сандарын енгіз: ');
  readln(a, b);
  x := a / b;
  writeln('x=', x);
end.

VIII. Қорытынды

«Тазалық ойыны»: әр топқа үш белгісі бар парақ таратылады — чемодан, қоқыс жәшігі, еттартқыш. Оқушылар бүгінгі тақырыптан алған:

  • Чемоданға: ең қажет, қолданылатын ақпараттарды жазады.
  • Қоқыс жәшігіне: артық немесе қажет емес деп санайтын тұстарын жазады.
  • Еттартқышқа: әлі де оқып, толықтыру керек деген мәліметтерді жазады.

IX. Үй тапсырмасы

  • Енгізу және шығару операторлары тақырыбын қайталау.
  • Шеңбердің ұзындығын анықтайтын бағдарлама құру.

X. Бағалау

Бағалау смайликтер жинау нәтижесі бойынша жүргізіледі.

ӨТЕ ЖАҚСЫ
ЖАҚСЫ
ҚАНАҒАТТАНАРЛЫҚ