Қазақша рефераттар

Ердостың атасы кім

Сабақ жоспары (құрылымдалған нұсқа)

Сабақтың барысы

Бұл сабақта оқушылар мәтіннің негізгі белгілерін түсініп, сөйлемдердің өзара мағыналық байланысын анықтайды. Сонымен қатар азат жолдың қызметін байқап, мәтінді толықтыру және құрастыру дағдыларын дамытады.

I кезең

Бағдарлау – мотивациялық кезең

Сәлемдесу және қызығушылықты ояту

Мұғалім – оқушылар (хормен)

  • Әрбір адам? — Туысым, досым, жұрағат.
  • Әрбір сабақ? — Үйрену, ұғу, ұлағат.
  • Әрбір ісің? — Тірлік, тірек, адамдық.
  • Әрбір сөзің? — Шындық, бірлік, адалдық.

Мұғалім: «Олай болса, балалар, бүгінгі сабағымызды бастаймыз. Әрбір ісімізге мұқият болайық.»

II кезең

Өткен сабақты пысықтау

Кіріспе

Қыркүйек айынан бастап оқыған «Дыбыс пен әріп» бөлімін аяқтадық. Енді сұрақтар арқылы тақырыпты қаншалықты меңгергенімізді тексереміз.

Сұрақ-жауап

  • Дыбыс пен әріптің айырмашылығы қандай?
  • Қазақ тілінде қанша дыбыс, қанша әріп бар?
  • Орыс тілінен енген сөздерде қандай әріптер кездеседі? (ф, в, ч, щ, э, я, ю)

Ой қозғау (топтық жұмыс)

3 топқа парақшалар таратылады (5-слайд, 3 тапсырма).

I топ

Дыбыс түрлері

II топ

Дауысты дыбыстар

III топ

Дауыссыз дыбыстар

Дыбыстық талдау (топтық)

I топ

Фонтан

II топ

Вокзал

III топ

Футбол

Әр сөзге ауызша сөйлем құрастыр.

Қорытынды сұрақтар

  • Сөз неден құралады?
  • Сөйлем неден құралады? (бірнеше сөзден)
III кезең

Операциялық – орындаушылық кезең

6-тапсырма: «Әлиханның хаты»

Мұғалім: «Мен сендерге бос келгенім жоқ. Өзіммен бірге Әлиханның хатын ала келдім. Енді соны тыңдайық.»

Үнтаспа мәтіні

Әлиханның анасы — мұғалім. Ол да Әлихан сияқты оқиды, жазады. Әлихан үй тапсырмасын күндіз орындап қояды, ал анасы жазу үстеліне кешкісін отырады. Әлихан түнде оянып кетті. Қарсы бөлмеде шам жанып тұр. Қараса, анасы дәптерлерді тексеріп отыр. Сірә, шаршаған: көзі кіртиіп кетіпті, маңдайын уқалап қояды. «Ту-у, демалыс тезірек келсе екен, анам демалар еді…» — деп ойлады Әлихан.

Қорытынды: хат та мәтін түріне жатады.

7-тапсырма: Мәтінді талдау (ауызша)

Негізгі сұрақтар

  • Не оқыдық?
  • Мәтін екенін қайдан білдіңдер?
  • Мәтін дегеніміз не?
  • Мәтін бөліктері қалай жазылады?

Түйінді жауаптар

  • Мәтін: мағыналық жағынан өзара байланысқан екі немесе одан да көп сөйлемнен құралады; автордың ой-пікірін білдіреді.
  • Бөліктері: азат жолмен бөлек жазылады.
  • Сөйлем орны: мәтіндегі сөйлемдердің орнын орынсыз ауыстыруға болмайды.

Ұсынылатын тақырып: «Анасының еңбегі». Авторлық ой: ана еңбегінің ауырлығы сезіледі, оқырманда жанашырлық туады.

8-тапсырма: Дәптермен жұмыс (көркем жазу)

Әріп

Л л

Сөйлем

Лашын — жыртқыш құс.

Сұрақ: «Л» қандай дыбыс?

9-тапсырма: Мәтінді оқы және талда

Лашын — жыртқыш құс. Оның арқасы көк-сұр. Ал алқымы ақшыл сұрлау болып келеді. Көзі дөп-дөңгелек, қап-қара. Қанаты ұзын және сүйір.

Тапсырмалар

  • Мәтін не туралы? Ат қой.
  • Мәтінді көшіріп жаз.
  • Бұл әңгімелеу мәтіні ме, әлде сипаттау мәтіні ме?

Қорытынды

Бұл — сипаттау мәтіні. Ол «Қандай?» деген сұраққа жауап береді. Мәтінде лашынның түр-түсі мен дене ерекшеліктері сипатталған.

10-тапсырма: Есте сақта!

Мәтіндегі сөйлемдердің өз орны болады. Тек бір-бірімен мағыналық байланысы бар сөйлемдер ғана мәтін құрайды.

11-тапсырма: Сурет бойынша жұмыс

Суреттер: Ердоc, алмалар, орындық, компьютер. Суреттегі заттарды ауызша сипаттап, сөйлем құрастыр.

Ердоc алмалар орындық компьютер

12-тапсырма: Сергіту сәті

Гүл өсірсең терлеп (қимылмен көрсету) — мұның аты еңбек.
Кесте тіксең зерлеп — мұның аты еңбек.
Қиындықтың бәрін еңбек қана жеңбек.

Сұрақ: «Суреттегі Ердоc қандай бала?» Күтілетін жауап: еңбекқор.

13-тапсырма: Мәтінді оқы және жалғастыр

Ердоc. Ердоcтың атасы — шопан. Қыстың суық бір күні атасының қызуы көтеріліп, жатып қалды. Шашылған шөпті лезде тауысқан қойлар маңырай бастады. Атасының мазасы кетті. Сәлден соң ауырғанына қарамай, киініп сыртқа шықты. Қорада мал да, ерттеулі ат та жоқ. Қарт алысқа көз салды. Малды өріске айдап бара жатқан немересін көрді. Ол — Ердоc еді. (Ж. Кәрменов)

Тапсырма: мәтінді өз ойыңмен жалғастыр. Бағдар: «Атасы Ердоcтың ісіне риза болды…»

14-тапсырма: Сұрақтарға жауап бер

  • Ердоcтың атасы кім?
  • Қойлар неге маңырады?
  • Ердоc атасына қалай көмектесті?
  • Адамдар ғана емес, жәндіктер де еңбекқор болады. Ердоc сияқты еңбекқор қай жәндік? (құмырсқа)

15-тапсырма: Жұмбақ шеш

Ине бел, қылқа мойын, қара батыр,
Қара тауды арқалап бара жатыр.

Шешуі: құмырсқа. Оқушылар «құмырсқа» сөзіне ассоциация құрастырады.

16-тапсырма: Ассоциацияны толықтыру

Еңбек етуді құмырсқадан үйрену керек. Өйткені құмырсқа — еңбекқор жәндік: ол өз салмағынан он есе ауыр жүкті де сүйретеді. Біреуінің шамасы жетпесе, қалғандары көмектеседі.

IV кезең

Рефлексия – бағалау кезеңі

  • «Бес жолды өлең» әдісі арқылы мәтін тақырыбын бекіту.
  • Бүгін 2-сыныпта қазақ тілі сабағында мәтін туралы алған білімімізге сүйене отырып, ұғымдарымызды кеңейттік. Сабақта шығармашылықпен жұмыс істедіңдер. Бұл жұмыстарды келесі сабақтарда жалғастырамыз.
  • Сабаққа белсенді қатысқан оқушыларға алғыс білдіріледі.

V кезең: Бағалау

Оқушылардың жауаптары мен тапсырма орындауына қарай бағалау жүргізіледі.

VI кезең: Үй жұмысы

Мұғалімнің нұсқауы бойынша: мәтін құрастыру, оқылған мәтіндерді қайталау және дәптер жұмысына қатысты тапсырмалар.