Қалың сұрақтар
Қазақстан тарихы • 5-сынып • Сабақ №28
§27. Тың және тыңайған жерлерді игеру
Бұл сабақ жоспары тың және тыңайған жерлерді игеру науқанының мақсаттарын, жүргізілу аймақтарын, нәтижелері мен теріс салдарын талдауға бағытталған. Оқушылар топта және жұпта жұмыс істей отырып, тарихи құбылысты сын тұрғысынан бағалауды үйренеді.
Пайдаланылатын ресурстар
- Білім стандарты және пән бағдарламасы
- «Қазақстан тарихынан әңгімелер» оқулығы (5-сынып): Артықбаев Ж. О., Сабданбеков Ә. Ә., Әбіл Е. Н.
- Интернет материалдары
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Жалпы мақсат
Тың және тыңайған жерлерді игеру науқаны туралы білім қалыптастыру, оның салдарын талдауға үйрету және бірлескен жұмыс мәдениетін дамыту.
Міндеттері
- Тың және тыңайған жерлерді игеру жоспары туралы мағлұмат беру.
- Игерудің теріс жақтарын ажырата білуге үйрету.
- Топта бірлесіп жұмыс жасауға тәрбиелеу.
Күтілетін нәтиже
Біледі
Тың және тыңайған жерлерді игеру жоспарының мазмұнын және жүргізілу бағытын.
Талдап ажыратады
Игерудің қиындықтары, қателіктері және теріс салдарын.
Қолданады
Топта бірлесіп жұмыс істеу, пікір алмасу және ортақ шешімге келу дағдыларын.
Негізгі идеялар
Тың игеру науқанының басты мақсаты — астық және басқа да ауыл шаруашылық өнімдерін өндіруді арттыру болды. Игеру жұмыстары Оңтүстік Сібір, Орал, Еділ, Солтүстік Кавказ және Қазақстан аумақтарын қамтыды.
Кәсіби әсер
Тың игеру кезеңі көптеген жастарға механизатор мамандығын меңгеруге мүмкіндік берді.
Демографиялық өзгеріс
Қазақстанға шамамен 2 млн өзге ұлт өкілдері қоныстанды.
Тарихи кезең
Науқанды жеделдету туралы шешім 1954 жылғы ақпан–наурыз пленумында көтерілді.
Сабақ құрылымы және тапсырмалар
Сабақта оқушылардың белсенді қатысуын қамтамасыз ету үшін топтық, жұптық және жеке жұмыс түрлері қолданылады. Әр кезеңде бағалау кері байланыс арқылы жүргізіледі.
Тапсырмалар тізімі
- «Жұлдызды сұрақтар»
- Топтық жұмыс: тұжырымдамалық карта
- Жұптық жұмыс: «жұқа» және «қалың» сұрақтар
- Жеке жұмыс: кесте толтыру (жағымды/жағымсыз жақтары)
Ұйымдастыру кезеңі (3 минут)
Слайд-шоу арқылы сабаққа назар аударту.
Кіріспе сұрақ: «Соғыс қандай зардаптар әкелді?»
Топқа бөлу: бидай, күріш, жүгері, қарақұмық суреттері бойынша 3 топ құру.
«Жұлдызды сұрақтар» (ауызша жұмыс)
Сұрақтар
- Соғыс қандай зардаптар әкелді?
- Қазақстандағы тың игерудің мақсаттары мен міндеттері қандай болды?
- Тың және тыңайған жерлерді игерудің қиындықтары мен қателіктері қандай?
- Бүгінгі күні тың игерудің маңызы қандай?
Бағалау
Жауаптар смайлик арқылы ынталандыру бағалауымен белгіленеді.
Топтық жұмыс: тұжырымдамалық карта (7 минут)
Әр топ тың игеру тақырыбы бойынша негізгі ұғымдарды, себеп–салдар байланыстарын және нәтижелерін тұжырымдамалық картаға түсіреді.
Жұптық жұмыс: «жұқа» және «қалың» сұрақтар (10 минут)
Алдымен 3 минут жеке ойланып, кейін 3 минут топта талқылай отырып, бүгінгі тақырып пен негізгі идеялар бойынша сұрақтар құрастырыңыздар.
Жұқа сұрақтар
- Қазақстандағы тың игерудің міндеттері мен маңызы туралы айтып бер.
- Тың игеру жүргізілген облыстарды ата.
Қалың сұрақтар
- Тың игерудің қиындықтары мен қателіктерін талдап ажырат.
- Тың игерілген аймақтарды картадан көрсет.
Бағалау: критерийлер арқылы жүргізіледі.
Жеке жұмыс: кесте толтыру
Оқушылар тың игерудің жағымды және жағымсыз жақтарын салыстырып, кестеге түсіреді.
| Жағымды жақтары | Жағымсыз жақтары |
|---|---|
|
|
Қосымша ескертпе
Қажет болған жағдайда «Тарих туралы түсінік» және «Қазақстан тарихының кезеңдері» тақырыптары бойынша қысқа мерзімді жоспардың толық нұсқасын қарап, сабақ мазмұнын кеңейтуге болады.