Нәтижесі сізді бейжай қалдырмас
Әкеге қарап ұл өсер
«Әке, мұның бәрін қайдан білесің?» — ұлыңыз осылай сұрап, сізге таңғалған сәттер болды ма? Ондай кезде әке болғаныңызды мақтан тұтатыныңыз анық. Ал ұлыңыз айтқаныңызға құлақ асып, соның пайдасын көргенін байқасаңыз, қуанышыңыз тіпті еселенеді.
Бірақ ұлыңыз есейгеннен кейін де сізді үлгі тұта ма? Әлде уақыт өте келе құрметі бәсеңдегендей көріне ме? Ер жетіп келе жатқан ұлыңызға қалай жақын болып қала аласыз? Алдымен әкелер жиі кезігетін бірнеше қиындықты қарастырайық.
Уақыттың жетіспеуі
Көп елде отбасындағы табыстың негізгі бөлігін әкелер табады. Сол үшін олар көбіне ертеден қара кешке дейін жұмыс істейді. Нәтижесінде кейбір отбасыларда әкелер балаларымен тым аз уақыт өткізеді.
Ойланып көріңіз
Ұлыңызбен бірге қанша уақыт өткізіп жүрсіз? Келесі бір-екі аптада оған күніне нақты қанша уақыт бөлетініңізді белгілеп, байқап көріңіз. Нәтижесі бейжай қалдырмайды.
Күнделікті тірлікті бірге істеу
Ұл бала әкесіне еліктегіш келеді. Сондықтан кішкентай кезінен бастап нақты іс арқылы үлгі көрсеткен дұрыс.
- Ауланы сыпырып жатсаңыз, оған кішкентай сыпыртқы беріңіз.
- Жер қазып жатсаңыз, күрекше ұстатыңыз.
Әкесіне көмектесу ұлыңызға қуаныш сыйлайды. Иә, шаруа әдеттегіден ұзаққа созылуы мүмкін, бірақ есесіне сіз оны еңбекқорлыққа баулисыз әрі қарым-қатынастарыңыз нығаяды.
Бірге ойнауға да уақыт табу
Бірге ойнаудың пайдасы көңіл көтерумен ғана шектелмейді. Зерттеулерге сүйенсек, әкелер кішкентай балаларымен ойнаса, бұл олардың тапқыр, пысық әрі батыл болып өсуіне ықпал етеді.
Назар аударар ой: «Бала мен әкенің еркін сөйлесуіне ойынның қосар үлесі көп».
Ойын кезінде әке баласына сөзімен де, ісімен де жылулық танытып, оны өз сезімдерін ашық білдіруге үйрете алады.
Ұйықтар алдындағы уақытты тиімді пайдалану
Ұлыңызға әңгіме оқып беріңіз, сол күнгі қуанышы мен уайымын сұрап, бірге бөлісіңіз. Бұл әдет өсіп келе жатқан баланың сізге әрі қарай да еркін жақындауына көмектеседі.
Кейбір жасөспірімдер әкелері сөйлескісі келгенде тартынатындай көрінуі мүмкін. Егер ұлыңыз сұрақтарыңыздан жалтарса, бұл сізбен мүлде сөйлескісі келмейді деген сөз емес. Оған бейімделіп, асықтырмай сөйлессеңіз, әңгімеге ықыласы артуы ықтимал.
Жылылық пен қолдау: жасөспірімге қажет тірек
«Әке, қара, қарашы!» — жаңа істі меңгерген кішкентай ұлыңыз қуаныштан осылай айғайлаған кез есіңізде ме? Ол қазір жасөспірім болса да, сіздің қолпаштауыңызды әлі де қажет етеді. Байсалды, орнықты азамат болып қалыптасу үшін әкенің қолдауы ерекше маңызды.
Мақтау мен демеуді үйрену
Әрине, сіз ұлыңызға тәлім-тәрбие беріп, бағыт көрсетуге жауаптысыз. Бірақ кейбір ер адамдарға баласына жылы сөз айту, демеу көрсету оңай соқпайды. Мүмкін, бала кезде оларды жиі сынап, мақтауды аз айтқан шығар. Егер сіз де осындай ортада өскен болсаңыз, ұлыңыздың өзіне деген сенімділігін нығайту үшін саналы түрде күш салуыңыз қажет.
Істе қолдануға болатын тәсілдер
- Кейде шаруаны ұлыңызға тапсырып, қажет болса көмектесетініңізді алдын ала айтыңыз. Көп жағдайда ол істі өзі-ақ тындырады — бұл қанағат сезімін беріп, өзіне сенімін арттырады.
- Істі ойдағыдай атқарса, міндетті түрде мақтаңыз. Тіпті нәтиже көңілінен шықпаса да, талпынысы мен күш салғанын атап өтіңіз.
Мақсат қоюға көмектесу
Өзіне деген сенімділікті арттырудың тағы бір жолы — үлкенірек мақсаттарға жетуге қолдау көрсету. Бірақ ұлыңыз сіз қалағандай тез ілгерілемесе ше? Немесе оның мақсаттары жаман болмаса да, сіздің талғамыңызға толық сай келмесе ше?
Мұндайда көзқарасты жұмсартып, түсіністік танытқан дұрыс: ұлыңызды қолжетімді мақсаттар қоюға ынталандырыңыз, бірақ ол мақсаттардың сіздікі емес, оның өзінікі болғанын қадағалаңыз. Сонымен бірге, оған өз қарқынымен жүруге мүмкіндік беріңіз.
Ұлыңыздың пікіріне ден қою, жетістіктері үшін мақтау, ал кемшіліктерін түзетуге ынталандыру — оның қойған мақсаттарына жетуін жеңілдетеді.
Түсініспеушілік болса да, жақындық сақталады
Ұлыңызбен арада кейде түсініспеушілік туындауы мүмкін. Дегенмен, түптеп келгенде, ол сізге жақын болғысы келетіні анық. Шын мәнінде, қолдау көрсететін адамға кім жақын болғысы келмейді?
Мектеп пен отбасы: тәрбиенің екі тірегі
Қазіргі жасампаз ғасырда, жаһандану дәуірінде мектеп партасында отырған баланың жан-жақты тәрбие алуына алдымен ұстаз ықпал етеді, ал оның ең жақын сүйеушісі — ата-ана. Сондықтан ата-ана баласының білім алуына да, тәрбиесіне де барынша жағдай жасауы тиіс.
Бала тәуліктің шамамен төрттен бір бөлігін — 6 сағатты мектепте өткізсе, қалған 18 сағатында отбасынан тәрбие алады. Демек, әкенің күнделікті ықыласы мен үлгісі — баланың болашағына тікелей әсер ететін ең маңызды күштердің бірі.