Адай күйінің авторы кім
Тақырыбы
XXI ғасыр көшбасшысы
Мақсаты
- Білімділік: оқушылардың әр түрлі пәндерге қызығушылығын арттыру, батылдығын шыңдау, танымдық қабілеті мен білім деңгейін тексеру.
- Дамытушылық: жылдамдыққа баули отырып, сөйлеу мәдениетін, логикалық ой-өрісін дамыту және интеллектуалдық қабілетінің қалыптасуына ықпал ету.
- Тәрбиелік: туған елге, жерге сүйіспеншілікті арттыру; халықтың әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрін сақтап, жалғастыруға тәрбиелеу.
Ұйымдастыру
- Тәрбие сағатының түрі
- Сайыс
- Көрнекілігі
- Интерактивті тақта, презентация
- Пәнаралық байланыс
- Қазақ тілі, математика, ана тілі, музыка, дене шынықтыру
Сайыс кезеңдері
«Мыңнан тұлпар, жүзден жүйрік» демекші, барша қатысушыларға сәттілік!
Кіріспе сөз
Жүргізуші: Сәлеметсіздер ме, ұстаздар, ата-аналар, оқушылар! Тәуелсіз елдің тірегі — білімді ұрпақ. «Білікті бірді жығады, білімді мыңды жығады» деп халқымыз бекер айтпаған. Бүгін мектебімізде 3–4 сынып оқушылары арасында өтетін «XXI ғасыр көшбасшысы» зияткерлік сайысына қош келдіңіздер!
Қатысушылар
- 1 3-сынып оқушысы
- 2 4-сынып оқушысы
- 3 4-сынып оқушысы
- Қалған қатысушылар тізімі мектептің нақты құрамына қарай толықтырылады.
Әділқазы
Ұпайларды компьютерге енгізіп отыратын әділқазы мүшесі: Қамзин Сабыржан Жақсылықұлы.
Сайыс 4 турдан тұрады. Әр турдың өз шарты бар, ал үздік нәтиже көрсеткен оқушы «XXI ғасыр көшбасшысы» атанады.
I тур — БӘЙГЕ
«Білім деген биік шың, бақытқа сені жеткізер. Білім деген ақылшың, қиындықтан өткізер». Ендеше, білімді сарапқа салатын сәтті бастайық.
Шарты
- Барлық сайыскерлерге мектеп бағдарламасынан және бағдарламадан тыс 13 сұрақ қойылады.
- Әр сұрақта 3 жауап нұсқасы болады.
- 5 секунд ішінде жауапты параққа белгілеп, дұрысын тексеріп отырасыңдар (дұрыс жауап тұсына + белгісін қойыңдар). Әр дұрыс жауап — 1 ұпай.
- Сұрақтар аяқталған соң ұпайлар есептеледі.
Сұрақтар (үлгі)
- 1. 1924 жылға дейін Қазақстанның астанасы болған қала: Қызылорда.
- 2. «Дала жұлдызы» атанған тұлға: Ыбырай Алтынсарин.
- 3. Әлемдегі ең үлкен мұхит: Тынық мұхиты.
- 4. Қазақстанда тұрғындары ең көп қала: Алматы.
- 5. 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісін бастаған батыр: Амангелді батыр.
- 6. Мұқағали Мақатаевтың «Үш бақытым» өлеңіндегі бірінші бақыт: Халқым.
- 7. Ауданы 100 м² шаршының қабырғасы: 10 м.
- 8. Қазақстан солтүстігінде шектесетін ел: Ресей.
- 9. ҚР мемлекеттік туының авторы: Ш. Ниязбеков.
- 10. Мемлекеттік рәміздер қабылданған жыл: 1992.
- 11. Құрлықтағы ең биік сүтқоректінің (африкалық жираф) биіктігі: 6 м.
- 12. Баланың өсуіне, көру, тері және кілегейлі қабықтарға пайдалы витамин: А витамині.
- 13. «Қалалықтардың» сөзіне жалғанған жалғау саны: 2.
II тур — КӨКПАР
Шарты
- Бұл турда алдыңғы турда жинаған ұпайлар сақталады.
- Мектеп шағын жинақталған болғандықтан, сайысқа 3–4 сынып қатысады.
- Әр сыныпқа өз бағдарламасы бойынша пәндерден сұрақтар қойылады.
- Таңдалған киіз үйдің артында 4 сұрақ болады. Әр дұрыс жауап — 1 ұпай.
- Тур соңында ұпайы аз 4 оқушы сайыстан шығады.
Ескерту
Бұл бөлімде сұрақтар деңгейі ұпайға байланысты күрделенеді. Қатысушылар жауап берген сайын нәтижелер бірден тіркеліп отырады.
4-сынып сұрақтары (ұяшықтар)
10 ұпай
- Бұл кім? (І. Жансүгіров)
- Сөйлемде бір ғана сұраққа жауап беріп, бірдей тұлғада тұратын сөйлем мүшелері қалай аталады?
- Көкжиектің неше тұсы бар?
- Қорап тәрізді жәшіктің көлемін қалай табамыз?
20 ұпай
- Бұл кім? (Б. Майлин)
- «Мектебім» сөзіне қандай жалғау жалғанған?
- «Тянь-Шань» атауы қытай тілінде нені білдіреді?
- 1 жылда неше күн бар?
30 ұпай
- Бұл кім? (А. Пушкин)
- Табыс септігінің сұрақтарын ата.
- Ауа қабаты жерді неден қорғайды?
- Көбейтудің қасиеттерін ата.
40 ұпай
- Бұл кім? (С. Сейфуллин)
- «Жүрек жалғау» тіркесі нені білдіреді?
- Қазақстан жер көлемі бойынша дүниежүзінде нешінші орын алады?
- Ұшақ 800 км/сағ жылдамдықпен ұшса, 4 сағатта қанша км ұшады?
50 ұпай
- Бұл кім? (Ш. Құдайбердиев)
- «Қандай? Қай?» сұрақтарына жауап беретін сөз табы.
- Пайдалы қазбаның шартты белгісі (сурет арқылы).
- Көпбұрыш қабырғаларының қосындысы қалай аталады?
3-сынып сұрақтары (ұяшықтар)
10 ұпай
- Бұл кім? (М. Жұмабаев)
- Дауыссыз дыбыстардың түрлерін ата.
- Жер қыртысын толтырып жатқан денелер қалай аталады?
- Тік төртбұрыштың ауданын қалай табады?
20 ұпай
- Бұл кім? (Ш. Қалдаяқов)
- Тұрлаулы мүшелерді ата.
- 12 жұп қаңқа атауы.
- Қай санға бөлуге болмайды?
30 ұпай
- Бұл кім? (Д. Нұрпейісова)
- Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалған сөз қалай аталады?
- Пайдалы қазбаның шартты белгісі (сурет арқылы).
- Санды өзіне-өзі бөлсе, неше шығады?
40 ұпай
- Бұл кім? (Қ. Сәтпаев)
- Заттың қимылын білдіретін сөз табы.
- Балқашқа құятын өзен.
- 1 тоннада неше центнер бар?
Тур қорытындысы: ұпайы аз 4 оқушы сайыстан шығады, қалған 5 оқушы келесі кезеңге өтеді.
III тур — ЖОРҒА
«Білгенің — бір тоғыз, білмегенің — тоқсан тоғыз». Бұл турда сайыскерлердің білімін және таным көкжиегінің кеңдігін сынаймыз.
Шарты
- Экранда 5 ұяшық көрсетіледі.
- Әр ұяшықта 5 сұрақ бар (әртүрлі тақырыптардан).
- Ұяшық сұрағына дұрыс жауап берген ойыншы 10 ұпай алады.
- Алдыңғы турларда жиналған ұпайлар жойылады. Бұл турда ұпай жаңадан жиналады.
Жүргізуші сөзі (қорытынды)
Үшінші тур аяқталған соң, өкінішке қарай, ұпайы аз екі оқушы ойыннан шығады. Көңілдеріңізге қаяу түспесін — алда әлі талай жеңіс бар. Сіздерге сәттілік тілейміз!
Ескерту: ұяшықтар ретімен ашылады.
1 ұяшық
- «Ақсақ киік» өлеңінің авторы.
- Илья Ильин ауыр атлетикадан неше дүркін әлем чемпионы?
- «Ана туралы жыр» әнінің авторы.
- Қай айда 28 күн бар?
- Әннің авторын табыңыз (әуен/үзінді арқылы).
2 ұяшық
- «Абай жолы» романын жазған кім?
- Олимпиада чемпиондарын марапаттайтын медальдардың металдарын атаңыз.
- Күй атасы кім?
- Суды елекпен қалай тасуға болады?
- Жылқы атасы.
3 ұяшық
- «Күз», «Қыс», «Жаз», «Жазғытұры» өлеңдерін жазған ақын.
- Бокстан Лондонда өткен ХХХ жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы.
- Париж халқын өнерімен тамсандырған қазақ кім?
- Ақтөбеде біреу, Өскеменде жоқ, Алматыда екеу, Астанада көп. Ол не?
- Жер Күн жүйесінде нешінші планета?
4 ұяшық
- «Адамдық борышың» шығармасының авторы.
- Ми жұмысына арналған қазақтың ұлттық спорт түрі.
- Қорқыт атаның аспабы.
- Алдымен төрт аяқты, кейін екі аяқты, одан кейін үш аяқты. Ол не?
- Монументтің атауы (сурет арқылы).
5 ұяшық
- «Адам болам десеңіз» өлеңінің авторы.
- Шахматта қанша түрлі фигура бар?
- «Адай» күйінің авторы.
- Жердің ортасында не бар?
- «Бәйтеректің» биіктігі қанша метр?
IV тур — ДОДА
«Қажу бар ма тұлпарға, талу бар ма сұңқарға. Білім күшті оларда — салсын бәрін ортаға». Бұл — көшбасшыны анықтайтын шешуші тур.
Шарты
- Ойыншыларға 4 тақырып ұсынылады: Салт-дәстүр, Еркін тақырып, Ең, ең..., Логика.
- Әр тақырыпта 5 сұрақтан бар.
- Таңдалған ұяшық саны — ұпай саны. Сан өскен сайын сұрақ күрделене түседі.
- Сұрақтар слайдта беріледі.
Ескерту: әр тақырыптан санды ашқан соң, сол санды басып кері қайту керек.
Тақырыптар және ұпайлар
Салт-дәстүр
Еркін тақырып
Ең, ең...
Логика
Сайыскерлерге сәттілік тілейміз!
Қорытынды және марапаттау
Жүргізуші: Сайыскерлеріміздің ұпай саны дайын болса, сөз кезегін әділқазы алқасына береміз. «XXI ғасыр көшбасшысы» атанған оқушы дипломмен марапатталады және ақшалай сыйлық табысталады.
Оқушыларымыздың білімін, танымын және оқуға деген құштарлығын арттыратын зияткерлік сайыстар көбейе берсін. Көріп тамашалағандарыңызға көп-көп рақмет!