ЖАҢАША ОҚЫТУҒА - ЖАҢАША КӨЗҚАРАС Оқытудың мақсаты
Жаңаша оқытуға — жаңаша көзқарас
Бұл коучинг мұғалімдерге топтық жұмысты ұйымдастырудың тиімді тәсілдерін көрсетуге, жаңаша әдістердің нәтижелілігін талқылауға және оқушылар арасындағы өзара әрекеттің (қарым-қатынас, ынтымақтастық, жауапкершілік) оқу үдерісіне ықпалын практикалық тұрғыда түсінуге бағытталған.
Оқытудың мақсаты
- Топпен жұмысты ұйымдастырудың әдіс-тәсілдерін таныстыру.
- Жаңаша әдіс-тәсілдерді қолданудың тиімділігін бірлесіп талқылау.
- Оқушылардың топтағы қарым-қатынасының маңызын практикалық тұрғыда зерделеуге жағдай жасау.
Күтілетін нәтиже
- Мұғалімдер топтық жұмысты ұйымдастырудың нақты үлгілерін көреді.
- Жаңаша әдіс-тәсілдердің тиімділігі туралы пікір алмасады.
- Оқушылардың топтағы өзара әрекетінің оқу нәтижесіне ықпалын түсінеді.
Құрал-жабдықтар
Коучингтің жүру барысы
I. Кіріспе бөлім
- Амандасу.
- Тренинг: «Молекулалар».
II. Оқытудың мақсатымен таныстыру
Қатысушыларға коучингтің мақсаты, күтілетін нәтижесі және жұмыс форматы қысқаша таныстырылады.
III. Негізгі бөлім
1) «Ескі көзқарастағы мұғалім» қандай болады?
Қатысушылар ескі тәсілдегі оқытудың белгілерін атап, мысал келтіреді.
Бейнематериал
«Школа моей мечты» (Ералаш топтамасынан).
Талқылау қорытындысы: осындай әрекеттер оқушылардың оқуына қызығушылықты төмендететіні анық.
2) «Миға шабуыл»: оқытудағы кедергілер және шешімдер
- Оқытуда қандай кедергілерге тап боласыздар? Оларды қалай шешесіздер?
- Оқушылардың қызығушылығын арттыруға бағытталған шағын зерттеулер жүргізіп көрдіңіздер ме? Нәтижесі қандай болды?
3) Шағын лекция: топпен жұмысты ұйымдастыру ережелері
Ережелер слайд арқылы түсіндіріледі. Мақсат — топ жұмысын алдын ала құрылымдап, әр қатысушының рөлін айқындау.
а) Топтың құрылуы
Топ түрлі тәсілмен құрылуы мүмкін. Қалай құрылса да, жаңадан құрылған топқа бір-бірінің жұмыс стиліне бейімделуге уақыт қажет.
ә) Ортақ ережелер
Топтың әр мүшесі өзінен не күтілетінін, міндеттердің қалай бөлінгенін, кімге қандай қолдау керегін және ең бастысы — нәтижеге қалай жететінін білуі тиіс.
б) Топ құрамы
- Жұп2 адам
- Шағын топ5–6 адам
- Үлкен топ7–14 адам
4) Топтағы бірлескен жұмыс: топқа бөлудің тәсілдері
Қатысушылар топқа бөлудің өздері білетін тәсілдерін бөліседі. Коучингке қатысып жүрген мұғалімдер бұрын қолданған тренинг элементтерін көрсетеді.
Тәсілдер
- Ұқсас суреттер арқылы бірнеше топқа бөлу.
- Әр топқа суреттер жиынтығын беріп, оларды тақырып бойынша жіктету.
Жіктеу үлгілері
- 1-топ: «Көктем», «Транспорт»
- 2-топ: «Қысқы киімдер», «Ағаштан жасалған бұйымдар»
- 3-топ: «Балалар ойыншықтары», «Тұрмыстық техника»
- 4-топ: «Табиғат», «Қыздардың әшекей бұйымдары»
Нәтиже және ой
Мұғалімдер суреттерді жіктеп, плакатқа жапсырады, таңдаған логикасын түсіндіреді және қорғайды. Бұл тапсырма визуалдандыру арқылы сыни тұрғыдан ойлауды дамытуға бағытталады.
5) Сергіту сәті
«Бақытты болудың сырлары» тақырыбындағы слайд арқылы қысқа сергіту ұйымдастырылады.
6) «Джигсо» әдісі: қалай ұйымдастырамыз?
Үш топқа мәтіндер таратылады (бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған «Диктанттар жинағы» кітабынан).
1-топ
«Мұз астындағы ұйқы»
2-топ
«Су жинағыш бақалар»
3-топ
«Қызметші құс»
Тексеру сұрақтары
- 1-топтан «Қызметші құс» мәтіні бойынша сұрау.
- 2-топтан «Мұз астындағы ұйқы» мәтіні бойынша сұрау.
- 3-топтан «Су жинағыш бақалар» мәтіні бойынша сұрау.
Бұл тәсілдің практикалық әсері
- Әлеуметтік өзара әрекет дағдысы дамиды.
- Топтық қарым-қатынас дағдысы нығаяды.
- Проблеманы шешу дағдысы қалыптасады.
7) СТО: ашық және жабық сұрақтар
Қатысушылар сыни тұрғыдан ойлау контекстінде ашық және жабық сұрақтардың ерекшелігін талқылайды. Әр топ өзіне берілген суреттер бойынша басқа топтарға сұрақтар құрастырып қояды.
8) Сабақ фрагменттерін көрсету
Қыркүйек айында курс бағдарламасы бойынша мектепте практикалық жұмыс жүргізілді. Сол кезеңде жаңаша әдіс-тәсілдерді енгізу үшін шығармашылық топ құрылып, әріптестермен бірлескен жұмыс ұйымдастырылды.
Мұғалімдердің өткізген сабақтарынан қысқа фрагменттер көрсетіліп, әр фрагментке қысқаша комментарий беріледі.
Топтық жұмыс үлгілері
- «Аквариум» әдісі: үй тапсырмасын сұраудағы тиімді тұстар (Баятаева Г. С. сабағынан).
- Соңғы өнім және нәтиже: сабақ фрагменттері (Сарбекова А. Р., Аманкулова К. С., Баятаева Г. С.).
- «Болжам ағашы» (Баятаева Г. С.).
- «Кластер» стратегиясы (Калышева Р. Ә. сабағынан).
Назардағы сұрақ
Көрсетілімнің негізгі мақсаты — әдістің өзін ғана емес, оның сабақтағы құрылымға, оқушы белсенділігіне және нәтижеге ықпалын нақты мысал арқылы талдау.
9) «Оқушы үні»: интервью және зерттеу идеясы
8 және 11-сынып оқушыларынан алынған интервью көрсетіледі. Мақсат — сабақ соңындағы оқушы пікірін жүйелі түрде білу мәдениетін қалыптастыру.
Теориялық негіз
Бұл бағыт 2004 жылы Джин Раддок бастаған Кембридж университеті зерттеушілерінің жобасымен үндес: оқушылардың оқу мен оқыту үдерісіне қатысты ой-пікірін тыңдау және оны түсіну.
Қорытынды кезең: кері байланыс
Коучинг соңында мұғалімдер өз пікірін ауызша білдіреді және стикерге жазып қалдырады. Төмендегі сөйлемдерді жалғастыру ұсынылады:
Сөйлемді жалғастырыңыз
- Маған коучингте ұнағаны — …
- Бүгін әріптестермен … туралы ой бөлістік.
- Мен бүгін … екенін түсіндім.
- Маған … түсіну қиын болды.
- Мен … туралы толығырақ білгім келеді.
Қорытынды ой
Топтық жұмыс — оқушыны тыңдайтын, өзара қолдауға негізделген және нәтижеге бағытталған оқу ортасын құрудың маңызды құралы. Жаңаша тәсілдерді жүйелі қолдану мұғалімнің де, оқушының да тәжірибесін сапалық деңгейге көтереді.
Қатысқандарыңызға рахмет!