Денсаулық тірегі
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Жалаңтөс батыр ауылы, Қ. Пірімов атындағы №103 орта мектептің бастауыш сынып мұғалімі Карабекова Лаура Бибитовна ұсынған сабақтың тақырыбы — «Бірінші байлық — денсаулық».
Сабақтың мақсаты
- Денсаулықты сақтаудың жолдарын үйрету, шынықтыру арқылы нығайту.
- Табиғат — тіршіліктің көзі екенін түсіндіру және табиғи заңдылықтарды қатаң сақтаудың маңызын ұғындыру.
- Салауатты өмір салтын қалыптастыруға бағыт беру.
Сабақтың басталуы және ой өзегі
Сабақ барысында оқушылардың жауапкершілігі, өз-өзіне баға беруі, әлеуметтік денсаулық туралы түсінігі және алғашқы көмек көрсету дағдылары сөз болады. Кейіпкерлер арқылы ой айқындалады: Бекнұр — алғашқы медициналық көмек көрсетуге тиіс, Қаршыға — өзіндік бағалауды дамытып, тәрбиелік ықпалды күшейту қажет екенін айтады, Толқынай — салауатты өмір салтын ұстануға үндейді.
Мұғалімнің түйіні: «Салауатты өмір салты — тұлғаның үйлесімді дамуы мен тәрбиесінде маңызды рөл атқаратын, қалыпты өмір салтының негізгі құрамдас бөлігі».
Оқушылар бір қатарға тұрып, Мемлекеттік Әнұран орындалады.
Құдіретті табиғаттың «тоғыз емшісі»
Мұғалім табиғаттың адам денсаулығын күшейтетін тоғыз емшісі бар екенін айтып, оқушыларды сонымен таныстырады. Бастаушының арнауы — денсаулықты ең үлкен байлық деп тануға шақырады.
1) Күн
Күннің нұры — қуат пен жылудың көзі. Ол адамды сергітіп, бойды шынықтырып, сырқатты әлсіретуге ықпал етеді.
Оқушы: Ерқанат
2) Ауа
Таза ауа — тыныстың негізі. Дұрыс тыныстау ағзаны күшейтіп, өмірге серпін береді.
Оқушы: Мерей
3) Су
Су — жанның нәрі. Ішуге де, тазалыққа да қажет: сергітеді, шынықтырады, денсаулықтың тірегіне айналады.
Оқушы: Нұғыман
4) Бойды тік ұстау
Дұрыс мүсін — сымбат пен денсаулықтың кепілі. Тік жүру, жаттығу мен тынығуды үйлестіру ағзаны шынықтырады.
Оқушы: Айгүл
5) Дене жаттығулары
Қимыл-қозғалыс пен спорт — күш-қуаттың бастауы. Үнемі жаттыққан адам шыдамды әрі ширақ болады.
Оқушы: Қасымхан
6) Ашықтыру (шамамен шектеу)
Асқазанның қалыпты жұмысын сақтау үшін асықпай, мөлшермен тамақтану маңызды. Кейде ағзаны жеңілдетіп, артық жүктемеден босату — сергектікті арттырады.
Оқушы: Назерке
7) Табиғи тағам
Жеміс-жидек, көкөніс, сүт өнімдері мен дәнді тағамдар — дәруменнің қайнар көзі. Тағам — адамның қуаты, ал дұрыс тамақтану көптеген дерттің алдын алады.
Оқушы: Мәдина
8) Демалыс
Еңбек пен тынығуды тең ұстау қажет. Серуендеу, мәдени демалыс және уақытылы ұйқы — күшті қалпына келтіреді.
Оқушы: Мағжан
9) Ақыл-ой
Сана мен ойдың сергектігі — өмір салтын дұрыс таңдауға көмектеседі. Табиғаттың емін орнымен қолданған адам рухани да, тәндік те қуатын сақтайды.
Оқушы: Асылзат
Негізгі ой: ауырмайтын жолды іздеу
Мұғалімнің өмірлік қағидасы: «Адам ұзақ өмір сүргісі келсе, ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жолды іздеуі керек».
Денсаулықты сақтаудың қарапайым ережелері
- Ерте тұру.
- Қоршаған ортаның тазалығын сақтау.
- Дене шынықтырумен айналысу.
- Жеке бас тазалығын ұқыпты ұстау.
- Үнемі сергек жүру.
- Артық тамақтанбау.
- Жалқаулыққа салынбай, уақытылы тынығу.
Оқушы: Асылан
Жүгірудің пайдасы
Жүгіру бұлшық етті шынықтырады, таза ауа өкпедегі тыныс жолдарын ашуға көмектеседі. Адам сергиді, ұйқыдан тез оянады және көптеген аурудың алдын алуға ықпал етеді.
Оқушы: Бекнұр
Денсаулық пен көңіл күй: Әл-Фараби өсиеті
Мұғалім Әбу Насыр Әл-Фарабидің ойын мысал етеді: «Егер тән ауырса, көңілдің күрт түсуі — табиғи құбылыс. Сондықтан алдымен сазды әуеннің әсерімен көңілді сергіту керек. Осы арқылы дене біртіндеп сауыға бастайды».
Қорытынды ән
Сабақ соңында «Әрқашан күн сөнбесін!» әні орындалады.