Көрнекілік құралдар
Сабақтың барысы
Төменде 45 минуттық сабақтың кезеңдері мен мазмұны берілген. Жоспар құрылымы оқушылардың тәртібін ұйымдастырудан бастап, жаңа тақырыпты түсіндіру және қорытынды сұрақтарға дейінгі толық үрдісті қамтиды.
Ұйымдастыру кезеңі
3 минут- Взвод командирі оқушыларды сапқа тұрғызады.
- Оқытушыға рапорт береді.
- Сәлемдесу, түгендеу және оқушылардың сыртқы келбетін тексеру жүргізіледі.
Өткен тақырыпты пысықтау
10 минутҚайталау сұрақтары:
- Эвакуация деген не?
- Эвакуацияның міндеттері қандай?
Негізгі бөлім
22 минутАзаматтық қорғаныс: анықтама және мәні
Азаматтық қорғаныс — жалпы мемлекеттік қорғаныс шаралары жүйесінің құрамдас бөлігі. Ол қарсыластың түрлі қару түрлерінің әсерін, сондай-ақ техногендік және табиғи апаттардың негізгі факторларының халыққа ықпалын әлсірету үшін ұйымдастырылады.
Төтенше жағдайлар туралы хабарлау жүйесі
Бейбіт уақытта да, соғыс уақытында да төтенше жағдайлардың әрқайсысы өз ерекшеліктеріне ие. Сол себепті халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін орындалатын шаралардың нақты тізбесі алдын ала белгіленеді. Сонымен қатар барлық төтенше жағдайларға ортақ жалпы әрекет алгоритмі болады.
Күні бұрын жүргізілетін шаралар
- Белгілі аумақта орын алуы мүмкін төтенше жағдайларды болжау.
- Ықтимал шығынды азайтуға бағытталған алдын алу шараларын іске асыру.
- Төтенше жағдай кезіндегі іс-қимыл жоспарын әзірлеу.
- Күштер мен құралдарды (құтқару құрылымдары, техника, байланыс) дайындау.
- Халыққа төтенше жағдай кезіндегі мінез-құлық ережелерін үйрету.
- Қажетті материалдық қорды алдын ала қалыптастыру.
Халыққа хабарлау: не үшін маңызды?
Хабарлау — су басу, орман өрті, жер сілкінісі, сел, тасқын және басқа да дүлей апаттар туралы алдын ала ескерту, сондай-ақ болған оқиға туралы жедел ақпарат тарату. Бұл мақсатта байланыс құралдары, радио және теледидар ресурстары толық көлемде қолданылады.
Уақыт — басты фактор. Төтенше жағдай кезінде әр минут маңызды, себебі адамдардың өмірі мен қауіпсіздігі көбіне осы жеделдікке байланысты.
Қазақстандағы радиохабар тарату желісі
Қазақстан Республикасында радиотрансляция жүйесі кең тараған: радиотрансляция торабы жоқ қала немесе ірі елді мекен іс жүзінде кездеспейді. Кәсіпорындар мен оқу орындарының көпшілігінде өз радиоторабы бар.
Оқу орындарындағы азаматтық қорғаныс құрылымдары
Оқу орындарында азаматтық қорғаныстың негізгі құрамалары — құтқару командалары. Олардың міндеттері төтенше жағдай салдарын жоюға бағытталады.
Құтқару командаларының негізгі міндеттері:
- Зардап шеккендерді іздестіру.
- Оларды үйінділер астынан және зақымдану ошағынан алып шығу.
- Үйінділерді тазалау.
- Құлап қалған қорғаныш құрылыстарын ашу.
- Алғашқы медициналық көмек көрсету.
- Зардап шеккендерді емдеу мекемелеріне тасымалдауды ұйымдастыру.
Қорытынды бөлім
10 минутСұрақтар мен тапсырмалар:
- Хабарлау жүйесі дегеніміз не?
Есте сақтайтын тұжырымдар
- Азаматтық қорғаныс — халықты қорғауға бағытталған мемлекеттік қорғаныс шараларының маңызды бөлігі.
- Хабарлау — қауіп туралы ескерту мен нақты ақпаратты дер кезінде жеткізу.
- Жеделдік — төтенше жағдайда адам өмірін сақтап қалудың шешуші шарты.
- Құтқару командалары — іздестіру, босату, алғашқы көмек және тасымалдау жұмыстарын атқарады.