Шыбын мен көбелектің пайдасы мен зиянын айту
Мақсат, күтілетін нәтиже және негізгі идея
Мақсаты
- Ақын туралы мағлұмат беру.
- Мысалды түсініп оқып, негізгі ойды анықтауға үйрету.
- Мазмұны бойынша қорытынды пікір айту дағдысын қалыптастыру.
- Мысалдың негізгі идеясын ашу.
Күтілетін нәтиже
Оқиға желісіне сүйене отырып, оқушылар Көбелек пен Шыбынға мінездеме береді және мәтіннен өмірлік сабақ алады.
Негізгі идея
- Шыбын — сүйкімсіз, жек көрінішті, сұғанақ.
- Көбелек — әдемі, сүйкімді, айналаға зияны жоқ, даланың көркі.
- Көбелектің ғұмыры қысқа болса да, бақытты дәурен кешетін жәндік екені түсіндіріледі.
Психологиялық дайындық
Біз балдырған баламыз,
Құстай қанат қағамыз.
Дүниені аралап,
Оқып білім аламыз.
Сабақтың құрылымы
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Сабаққа қажетті құралдарды дайындау.
- Топқа бөлу.
Үй тапсырмасын тексеру
Тапсырма
- «Сапар мен Парта» шығармасын сахналау.
- 1–2 оқушыдан жатқа айту.
- Партаның суретін салу.
Қорытынды сұрақтар
- Адырбек Сопыбеков кім? Ол туралы не білеміз?
- Өлеңнің мысалға жататынын неден аңғаруға болады?
- Парта Сапарға неге ренжіді?
- Сапар өз кінәсін мойындады ма? Мұны өлеңнің қай шумағынан байқауға болады?
- Диалог дегеніміз не?
Жаңа сабақ: қызығушылықты ояту
- Жаңа сабақтың мақсатымен таныстыру.
- Автор туралы қысқаша дерек беру.
Сейітқұл Оспанов туралы
- Оспанов Сейітқұл (1955–2003) — 30 наурызда Қызылорда облысы, Қазалы қаласында дүниеге келген.
- 1977 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген.
- «Жалын», «Мектеп» баспаларында, «Пионер», «Зерде», «Парасат» журналдарында, «Жетісу» газетінде еңбек еткен.
- 1994–2003 жылдары Қазақстан Республикасы Үкіметі аппаратында аударма секторының меңгерушісі болған.
- «Қазақойл» ұлттық мұнай-газ компаниясында қызмет атқарған.
-
Жыр жинақтары: «Бәйге», «Ащы қауын, тәтті қауын», «Күн көтерілген шақ».
Проза кітаптары: «Ағашат», «Бақытты үй», «Самый сладкий день», «Құлдар көтерілісі».
Оқулықпен жұмыс
Жигсо әдісі
- «Шыбын мен Көбелек» мысалын іштей оқу.
- Жұппен бірін-бірі оқыту.
- Постер құрастыру.
Сөздікпен жұмыс
- Көз шырымын алу
- — ұйықтау.
- Қауыз
- — ашылғалы тұрған гүл басының жұқа қабығы.
- Жұқсыз
- — сүйкімсіз, жек көрінішті.
- Сұғанақ
- — ұры, ұрлыққа бейім.
- Сапалақ
- — шыбын қағатын құрал.
- Шылғи өтірік
- — мүлде өтірік.
Сергіту сәті
Оқушылардың назарын қайта шоғырландыру үшін қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары орындалады.
Талдау және шығармашылық тапсырмалар
Салыстыру
- Шыбын мен Көбелектің ұқсастығы мен айырмашылығын анықтау (сурет арқылы).
- Екеуінің пайдасы мен зиянын айту.
- Сурет бойынша мінездеме беру.
Рөлге бөліп оқу
- Шыбын мен Көбелектің диалогін рөлге бөліп мәнерлеп оқу.
- Сөйлеу мәдениетіне, интонацияға назар аудару.
5 жолды өлең (синквейн) құрастыру
- 1 сөз — зат есім
- 2 сөз — сын есім
- 3 сөз — етістік
- 4 сөз — зат есімге байланысты сөйлем/тіркес
- 5 сөз — зат есімге синоним
Қорытынды сұрақтар
- Шыбын мен Көбелек неге келіспей қалды?
- Шыбын не деп мақтанды?
- Көбелек оған не деді?
- Қайсысының айтқаны дұрыс деп ойлайсың?
Мақал-мәтелдер
- Алтау ала болса, ауыздағы кетер; төртеу түгел болса, төбедегі келер.
- Еңбек — бәрін де жеңбек.
- Бірлік болмай, тірлік болмас.
- Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
- Жалқау жатып ішер, отырып ұйықтар.
Үй тапсырмасы
- Сейітқұл Оспанов туралы мәліметті қайталау.
- «Шыбын мен Көбелек» мысалын оқу, мазмұнын айтуға дайындалу.
Бағалау
Сабақ соңында оқушылардың жұмысын бағалау критерийлері бойынша жинақтап, бағалау парақшалары негізінде қорытынды баға қойылады.