Ата мен ананың бауыр еті
Қостанай облысы, Арқалық қаласы
А. Байтұрсынов атындағы толық ұзартылған күн тобымен жұмыс жасайтын бастауыш гимназиясы
Дайындаған: А. Ғ. Сұлтанова
«Махаббатпен жылытылған жүрек»
Бұл кездесу ата-аналар арасында бала тәрбиесіне қатысты пікір алмасуға, балаға деген махаббаттың күшін сезіндіруге және сүйіспеншілік арқылы қоғамда да оң өзгерістер болатынын ұғындыруға бағытталды.
Негізгі мақсат — мектеп пен ата-ана арасындағы тығыз байланысты күшейту, тәжірибе бөлісу және бала жүрегіне жол табудың тиімді жолдарын бірге саралау.
Кездесудің өзегі
Отбасында да, мектепте де, қоғамдық ортада да үлкен мен бала арасындағы сыйластық, мейірім және ізгілік үстем болуы тиіс. Біз баланы адал еңбекке, елін және халқын сүюге тәрбиелейміз. Сондықтан балаға айтылған әр сөз, берілген әр тәрбие жүректен жүрекке жетсе — бұл үлкен қуаныш.
Негізгі сұрақтар: махаббатымызды балаға дұрыс жеткізіп жүрміз бе; бала жүрегіне жол табуда қандай кемшіліктер бар; қандай жетістіктерімізді күшейте аламыз?
Кездесудің кезеңдері («аялдамалар»)
Кездесу барысында әр «аялдама» ата-аналарға арналған сұрақтар мен тапсырмалар арқылы ойды тереңдетуге және нақты әрекетке көшуге бағытталды.
1-аялдама
Бала — өмір жалғасы
Өзін-өзі тыңдау сәті: баланың дүниеге келген сәтін еске алып, ең жылы естеліктермен бөлісу.
2-аялдама
Балапан қанат қаққанда
«Ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі»: ата-ананың күнделікті мінез-құлқы — бала үшін ең үлкен сабақ. Адамгершілік негізі отбасында қалыптасады.
3-аялдама
Баламен сөйлесудің 10 ережесі
Қиын жағдайларда сөйлесуді қалай құру керек: тәжірибеден мысалдар, сұрақ-жауап және нақты қағидалар.
4-аялдама
Адамгершілік — жылы жүректен
Топтық жұмыс: адамгершілік қағидаларын бала жүрегіне сіңіру жолдарын жазып, «жүрекке апаратын жолды» бірлесе құрастыру.
5-аялдама
Қорытынды
«Жүректен — жүрекке» әсермен бөлісу, алғыс айту, естелік жүрекшелер тарату.
Ұйымдастыру: шаттық шеңбері
Қатысушылар шеңберге тұрып, гүлді бір-біріне ұсына отырып өз есімін айтып, тілек білдірді. Бұл қарапайым әрекет кездесудің атмосферасын жылытты және сенім мен ашықтыққа жол ашты.
Үлгі
«Мен — Асыл. Сізге бақыт тілеймін!»
Нәтиже
Қатысушылар бір-бірін жақынырақ танып, ортақ тіл табыса бастайды.
2-аялдама: «Балапан қанат қаққанда» — тәрбие күнделікті үлгіден басталады
Негізгі ой
Бала көбіне ақылды сөзден емес, көрген үлгіден үйренеді. Үйдегі қарым-қатынас, сөз мәдениеті, еңбектегі жауапкершілік — бәрі баланың ішкі дүниесіне із қалдырады.
Адамгершілік пен ізгілік отбасында қалыптасады. Әсіресе еңбекті қадірлейтін, табандылықты көре алатын орта баланың еңбексүйгіш болып өсуіне ықпал етеді.
Шығармашылық тапсырма
«Балам жақсы болсын деп мен қандай әрекет жасаймын?» тақырыбында топтастыру. Қатысушылар ойларын түрлі пішіндегі қағаздарға жазып, ортақ талқылауда бөлісті.
- Үлгі көрсету: сабыр, сыйластық, жауапкершілік
- Еңбекке баулу және қолдау білдіру
- Жылы сөз, нақты шекара және әділ талап
3-аялдама: Баламен сөйлесудің 10 ережесі
Ата-аналар баламен сөйлесу барысында туындайтын қиындықтар туралы ой бөлісіп, әр жағдайды шешудің жолдарын талқылады. Төмендегі қағидалар ғалымдардың зерттеулері негізінде жинақталған ұсыныстар ретінде ұсынылды.
-
1) Ашыққан күйде келмеңіз
Ашыққан адам сабырсыз болуы мүмкін; бұл бала жүрегіне салмақ түсіреді.
-
2) Шамадан тыс шаршамаңыз
Артық жүктеме жайсыздық пен ашушаңдыққа әкелуі ықтимал.
-
3) Қызметіңізді баладан жоғары қойып айтпаңыз
Сөз арасында баланың құндылығын төмендететін салыстырудан сақ болыңыз.
-
4) Баламен сөйлесу — ең маңыздысының бірі
Күннің күйбеңі арасында да диалогқа уақыт қалсын.
-
5) Бала — тең құқылы отбасы мүшесі
Оны ұнамсыз істермен ғана «мазалау» әдетін қалыптастырмаңыз.
-
6) Біліміңізбен салыстырып сөйлемеңіз
Оның да өз ойын түйіндеуге құқығы бар.
-
7) Бала естігенін емес, көргенін қайталайды
Сөз бен іс үйлессін.
-
8) Тыңдай біліңіз
Тыңдалмаған бала тұйықталып, реніш сақтауы мүмкін.
-
9) Кеңесіңіз, қуаныш пен уайымды бөлісіңіз
Бірақ бала жүрегін жаралайтын ауыр сөзден сақ болыңыз.
-
10) Материалдық тәуелділікті бетіне баспаңыз
Бұл жүректе сызат қалдырып, ертең өзіңізге ауыр тиюі мүмкін.
4-аялдама: «Адамгершілік — жылы жүректен»
Бала — ата-ананың жастық шағының айнасы. Оның әр қимылынан өз болмысымыздың да бір бөлшегін байқаймыз. Сондықтан балаға берілетін жылылық пен талаптың да өз өлшемі бар.
Топтық жұмыс
Қатысушылар адамгершілік қағидаларын бала жүрегіне қалай сіңіруге болатынын қысқа ойлармен қағаз «тілшелерге» жазып, ортадағы үлкен жүрекше бейнесіне бекітті. Осылайша «бала жүрегіне апаратын жол» бірлесе жасалды.
Нәтиже
- Мейірім мен талаптың тепе-теңдігін түсіну
- Ортақ құндылықтарды нақты сөзге айналдыру
- Қолдау көрсету мәдениетін күшейту
5-аялдама: Қорытынды — «Жүректен жүрекке»
Қорытынды ой
Өз халқының мәдениетін, тарихын, өнерін сүю арқылы өзге халықтардың тілі мен мәдениетіне, салт-дәстүріне де құрметпен қарайтын нағыз мәдениетті азамат қалыптасады. Қазақ қоғамында үлкенді сыйлау — ұлттық дәстүр. Бұл дәстүрді отбасында да, балабақшада да, қоғамдық ортада да сақтау әркімнің жауапкершілігі.
Халқымыздың тәлім-тәрбиелік мұрасы адамгершілікті, қайырымдылықты, мейірбандықты дәріптейді. Баланың жүрегін тек махаббатпен және сүйіспеншілікпен жылыта алсақ, жақсылықтың бастауы да сол жүректегі мейірімнен өрбиді.