Юрий Гагаринді еске алу
Кештің мақсаты
Оқушыларға ғарышкерлердің өмірі туралы мағлұмат бере отырып, ойлауын дамыту, танымдық қабілетін шыңдау және ғарышкерлікке қызығушылығын ояту.
Негізгі бағыт
Ғарыш тарихы, тұлғалар, ғылыми ізденіс және шығармашылық тапсырмалар арқылы оқушының дүниетанымын кеңейту.
Қабілеттер
- Танымдық белсенділік
- Зерттеушілік қызығушылық
- Шығармашылық ойлау
Нәтиже
Оқушылар ғарыш ғылымына қатысты негізгі деректерді біледі, тарихи тұлғалардың еңбегін бағамдайды және өз ой-пікірін еркін жеткізе алады.
Кіріспе сөз
«Елу жылда — ел жаңа» дегендей, Ю. Гагариннің ғарышқа ұшқанына биыл 50 жыл толып отыр. Адамзат тарихында тұңғыш рет 1961 жылдың 12 сәуірінде Юрий Гагарин «Восток» ғарыш кемесімен Байқоңыр ғарыш айлағынан ғарышқа аттанды.
Тарихи дерек
Ұшу жергілікті уақытпен сағат 09:07-де басталды. 108 минуттан кейін «Восток» кемесі алдын ала белгіленген жерге аман-есен қонды.
Ресми хабар
Сол күні Мәскеуден адамның ғарышқа тұңғыш сапары сәтті аяқталғаны туралы хабар жарияланды.
«Үкіметке және халыққа жерге қонудың ойдағыдай өткенін, өзімді жақсы сезінетінімді хабарлауды сұраймын».
Еске алу
Юрий Гагаринді 1 минут үнсіздікпен еске алу ұсынылады.
Оқушылар баяндамалары
1-оқушы: К. Э. Циолковский (1857–1935)
Космонавтиканың негізін қалаған ұлы ғалым Константин Эдуардович Циолковскийдің есімі бүкіл әлемге мәлім. Ол Рязань өңіріндегі Ижевск ауылында дүниеге келген, әкесі орманшы болған. Ғалым шағын дүрбі арқылы Күн мен Айды, жұлдыздар мен планеталарды бақылап, ғылымға қызығушылығын ерте қалыптастырды.
Жұпыны жағдайда, шалғайдағы шағын қалада өмір сүрсе де, ешкімнің көмегінсіз-ақ теңдессіз ғылыми тұжырымдарға қол жеткізуі — таңғаларлық құбылыс. Кеңес өкіметі орнағаннан кейін ғана оның тұрмысы түзеліп, жұмысына қолайлы жағдай жасалды.
Ғылыми мұрасы
- 1903 жылы «Әлем кеңістіктерін реактивтік құралдармен зерттеу» мақаласында планетааралық ұшудың мүмкін екенін ғылыми тұрғыда дәлелдеді.
- Планетааралық кеменің негізі — ракета екенін көрсетті.
- Адам ғарышта ұзақ уақыт жұмыс істей алатын ірі орбиталық станциялар идеяларын ұсынды.
- Ғылым мен техника дамыған сайын ғарыш міндетті түрде игеріледі деп есептеді.
2-оқушы: Тоқтар Әубәкіров
Тоқтар Әубәкіров ғарышта шамамен екі апта болып, қазақ ғалымдарының алғашқы ғылыми-зерттеу жұмыстарын шексіз кеңістікте тұңғыш рет сынақтан өткізіп қайтты.
Екі апта — ғылыми зерттеу жүргізу үшін аз мерзім болғанымен, соның өзінде ол маңызды тәжірибелер орындап, отандық ғылым үшін құнды деректер әкелді.
3-оқушы: Талғат Мұсабаев
Талғат Мұсабаев «Мир» станциясына жасаған сапарларының екеуінде де ғылыми бағдарлама аясында ғалымдарымыздың зерттеу жұмыстарын сынақтан өткізді. Оның ғарышта ұзақ уақыт болып, күрделі міндеттерді орындауы — қазақ елі үшін үлкен мәртебе әрі мақтаныш.
Ол тау өңірлеріндегі қар қабаттарын, сондай-ақ Қостанай мен Семей маңын суретке түсіріп, бақылау материалдарын ұсынды.
Бағдарлама
- 4 Хор: «Атамекен».
- 5 Өлең жолдарын оқу (оқушылардың өз шығармалары).
- 6 «Ай неге жалаңаш?» (ертегі).
- 7 Шәкірттер айтысы.
- 8 Викториналық сұрақтар және «құпия сөздерді» шешу.
Қорытынды ой
Ғарыш тақырыбы — тек тарих емес, ол ғылымға, табандылыққа және арманға бастайтын жол. Бұл кеш оқушыларды ұлы тұлғалардың еңбегімен таныстырып қана қоймай, зерттеуге құштарлық пен жауапкершілікті тереңдетуге бағытталады.