Одағай сөздерді табу
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Бұл жоспар жаңа білім беруге бағытталған және оқушылардың одағайды тануына, ажыратуына, сөйлем ішінде дұрыс қолдануына мүмкіндік береді.
Тақырып
Одағай
Сабақтың типі мен түрі
- Типі: жаңа білім беру
- Түрі: десант сабақ
Оқыту технологиясы мен әдістері
- Технология: сын тұрғысынан ойлау
- Әдістер: топтастыру стратегиясы, рөлдік ойын, сәйкестендіру, сұрақ–жауап
Ресурстар
- Пәнаралық байланыс: әдебиеттік оқу
- Құрал-жабдықтар: интерактивті тақта, слайд, ватман, маркер
- Көрнекіліктер: қима қағаздар, гүл шоқтары
- Жұмыс формалары: жеке, топтық, ұжымдық
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Сөйлем ішіндегі одағайды дұрыс танып, олардың түрлерін ажыратуға үйрету.
Дамытушылық
Тапсырмалар арқылы шығармашылық белсенділікті арттыру және пәнге қызығушылықты күшейту.
Тәрбиелік
Оқушыларды сауаттылыққа, ұстамдылыққа, әдептілікке және жылдам ойлауға тәрбиелеу.
Жаңа тақырып: одағай туралы ереже
Анықтамасы
Толық мағынасы жоқ, сондықтан затты, құбылысты, әрекетті нақты білдірмей, тек адамның әртүрлі көңіл күйін, сезімін білдіретін немесе жан-жануарға қаратылып айтылатын сөздер одағай деп аталады.
Негізгі ерекшеліктері
- Одағайдың негізгі мағынасы болмайды.
- Сөйлемде оқшау айтылады.
- Басқа сөздермен грамматикалық байланысқа түспейді.
- Сұраққа жауап бермейді.
- Сөйлем мүшесі бола алмайды.
- Сөйлемнің басында да, ортасында да, соңында да қолданыла береді.
Тақырыпты ашу тәсілі
Оқушылар сабақ тақырыбын табу үшін сөзжұмбақ шешеді. Бұл қадам назарды шоғырландырып, жаңа ұғымға табиғи кіріспе жасайды.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Негізгі қадамдар
- Оқушыларды түгендеу.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- Топқа бөлу.
- Психологиялық дайындық.
Топтарға бөлу
- Оқу орталығы
- Жазу орталығы
- Өнер орталығы
Шаттық шеңбері
«Барлығыңызға сәттілік тілеймін!»
II. Жаңа сабақ
1) Дәптермен жұмыс
- Күннің жадын жазу.
- Тақтадағы сөйлемдерден одағайларды теріп жазу.
Терме диктант
«Ой, арам қат, арам қатқыр! Танау құрт келгір! Осы сиыр-ақ, шашымды ағартты-ау, ойбай!» (С. Мұқанов)
«Оһо, қарашы, ата!»
«Бәрекелді! Міне, нағыз жігіт!»
2) Оқулықпен жұмыс
8-жаттығу (топтық жұмыс)
Үш топқа үш сөйлем беріледі. Тапсырма: сөйлемдерді одағайы бар сөйлемге айналдырып жазу.
- Астанадан көкем келе жатыр.
- Кер бестінің шабысын-ай.
- Қарағым-ай, білмейді екенсің ғой.
Бағалау: топтардың жұмысы бағаланады.
9-жаттығу (топтық тапсырма)
Берілген одағайларды қатыстырып, үш сөйлем құрап жазу: ой, тәйт, апыр-ай.
Сергіту сәті және қолдану кезеңі
7-жаттығу (сахналық көрініс)
Қатысушылар: дәрігер, анасы, баласы. Үш топтан үш оқушы шығып, көріністі сахналайды. Тапсырма: қолданылған одағай сөздерді табу.
10-жаттығу (топтық жұмыс)
- I топ: жаңылтпашты оқып, жатқа айтады.
- II топ: одағайды табады.
- III топ: шылау мен сын есімді салыстырады.
III. Бекіту
11-жаттығу
Гүл күлтешелеріне сөз таптарын жазу.
Шығармашылық тапсырма
Сурет бойынша ребус құрастыру.
IV. Қорытынды
Сәйкестендіру тесті
1) Үшін, туралы, қой, ғана
— қыстырма сөз
2) Ахау, бәсе, құрау-құрау
— шылау
3) Меніңше, әйтеуір, бәлкім
— үстеу
4) Төмен, кешке, әрең
— одағай
Ескерту: тесттегі сәйкестендіру нұсқалары бастапқы мәтін бойынша берілді.
Рефлексия
- Бүгінгі сабақ ұнады ма?
- Несімен ұнады?
- Қандай қиындық кездесті?
Үй тапсырмасы
Одағай сөздерді қолдана отырып, «Көктем» тақырыбына эссе жазу.
Бағалау
Оқушылардың жұмысы тапсырмалар барысындағы белсенділігі мен дәлдігіне қарай бағаланады.