Бала бақыты - білімде
Отбасы мен балабақша ынтымақтастығы
Баланы бұзуға да, түзеуге де себеп болатын бір шарт — жас күнде көрген өнеге. (Жүсіпбек Аймауытов)
Қоғам үшін әр кезеңде, әр отбасында өсіп келе жатқан өрімдей ұл-қыздардың дені сау, рухани бай, еңбекке және білімге құштар болып өсуі — ең жоғарғы тілек, ең биік мақсат. Бұл қуат алатын ең басты қайнар — отбасы.
Отбасының құнды ықпалы мен әсерін өмірдегі ешбір күшпен салыстыруға болмайды. Бала үшін ата-ана тәрбиесінің орнын ешнәрсе алмастыра алмайды. Отбасы — өмірге сәби әкеліп, оны тәрбиелеп, қалыптастырып, ұрпақ жалғастыруда теңдесі жоқ әлеуметтік орта.
Бала жасын, жеке ерекшелігін және психологиялық үдерістерін ескере отырып, жарасымды жетілген ұрпақ тәрбиелеу — отбасының басты міндеті. Мақсатқа жету үшін отбасындағы тәрбие бірқатар міндеттерді жүйелі түрде шешеді.
Отбасылық тәрбиенің негізгі міндеттері
- Баланың өсуі мен денсаулығына қамқорлық жасау, тазалық дағдыларын қалыптастыру.
- Еңбексүйгіштікке баулу, тұрмыстық және үй шаруасындағы еңбекке қызығушылығын арттыру, өз-өзіне қызмет етуге үйрету.
- Отбасы мүшелерімен тіл табысып, дұрыс қарым-қатынас жасауға; үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуге үйрету.
- Әдебиетке, мәдениетке, өнерге баулу.
Тәрбиенің іргетасы бала дүниеге келген күннен бастап отбасында, қоғамдық ортада және білім беру ұйымдарында қаланады. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген даналықтың мәні де осында: есейген соң теріс мінезді немесе қалыптасқан қате көзқарасты өзгерту өте қиын.
Осы тұста маңызды сауал туады: бала тәрбиесін бастамас бұрын, өз мінез-құлқыңызды және өмірге көзқарасыңызды ой елегінен өткізіп, бақылап көрдіңіз бе?
Ұлы педагог А. С. Макаренко ата-аналардың барлығы баласының алдында беделді болуды қалайтынын айта отырып, кейбір ата-ана қалай және қай бағытта өнеге беріп отырғанын ойламай, рухани өктемдік арқылы тәрбие жүргізетінін ескертеді. Мұндай «бедел» баланың санасы жетілгенде өздігінен жойылады.
Отбасы — тәрбиенің бастау бұлағы, тұлғаның жан-жақты дамуының негізі болатын басты институт. Ата-ана мен баланың күнделікті қарым-қатынасы арқылы адамгершілік, эстетикалық және дене тәрбиесінің алғашқы үлгілері қалыптасады. Әке мен шеше — баланың алғашқы тәрбиешілері.
Ата-аналар бала бақытының шынайы бағбаны болуы тиіс. А. Байтұрсынов: «Бала бақыты — білімде. Білім — бір құрал. Білімі көп адам құралы сай ұста сықылды, не жасаса да келістіріп жасайды» — деп түйіндейді.
Бүгінгі өмірдегі өзгерістер ұстаздар мен ата-аналардың бала тәрбиесіне қатысты жауапкершілігін арттыра түсуде. Баланы оқыту мен тәрбиелеуде отбасының басым рөлін мойындай отырып, балабақша мен отбасының бірлесе әрекет етуі — табыстың негізгі шарты.
Егер әрбір ұстаз ата-аналармен қарым-қатынас жасауда түрлі тәсілдерді және заманауи технологияларды тиімді пайдаланып, олардың қызығушылығын арттыруға жүйелі түрде жұмыс жүргізсе, ата-ананың балабақшаға және тәрбиешіге деген көзқарасы да оң бағытта өзгереді.
Ата-аналармен жұмысты ұйымдастырудың негізгі мақсаты
Көзқарасты жаңарту
Ата-ананың өмірге және тәрбиеге қатысты көзқарасын жаңаша пайымдауға бағыттау.
Бүгінгі қадамның ертеңгі әсері
Баланың бүгінгі жасаған әр қадамы ертеңгі тұлға қалыптасуына тікелей ықпал ететінін нақтылау.
Бірізділік қағидасы
Ата-анамен жұмыста жүйелілік пен бірізділікті негізгі ұстаным ету.