Адам бойына адамгершілік қасиеттерді қалыптастыратын мол тәрбие көзі
Байқоңыр қаласы, №2 К. Э. Циалковский атындағы жалпы білім беретін орта мектеп
I санатты бастауыш сынып мұғалімі: Жакупова Алмагүл Байдуллаевна
Табиғат тағдыры – адам тағдыры
Адам мен табиғат — ажырамас егіз. Табиғатты қорғау — тек ұран емес, әр адамның күнделікті жауапкершілігі. Ата-бабамыздың «Жер – қазына, су – алтын, мал – байлық» деген өсиеті де осыны меңзейді.
Сабақтан тыс іс-шараның мақсаты
Білімділік
Оқушылардың табиғат туралы білімін кеңейту, табиғатты қорғау әр адамның міндеті екенін ұғындыру.
Дамытушылық
Туған жер табиғатына сүйіспеншілікті арттыру, экологиялық тәрбие негізін қалыптастыру.
Тәрбиелік
Табиғатты қорғайтын, аялай білетін, адамгершілігі мол, экологиялық білімі мен мәдениеті жоғары ұрпақ тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Қазақстан картасы
- Глобус
- Суреттер
- Бейнетаспа
Кіріспе: адам мен табиғаттың тұтастығы
Мұғалімнің сөзі
Адам мен табиғат әрқашан егіз. Табиғат — қорғаушың да, асыраушың да. Бүгінгі жұмысымыз табиғатты қорғау мәдениетін тереңдетуге бағытталады.
Жүргізушілердің ойы
Экология — адамзаттың санасыз әрекеттеріне келешекте шек қоятын, тіршілік тынысына тікелей әсер ететін ғылым саласы.
Табиғат, Жер Ана, Отан, Туған жер, Атамекен — жүрекке жылы, мағынасы терең ұғымдар. Табиғатты сүйіп, аялау — азаматтық борыш.
Оқушылардың жыр жолдары
Жер Ана мен өз анаң егіз екен,
Мейірімдері мейлінше теңіз екен.
Анам туды, Жер Ана жетілдірді,
Осыны өзім өмірге негіз етем.
Жаратылыс — жан ана,
Қарық қып суға, ауаға.
Топырағымен асырап,
Сәулесін құйған санаға.
Экологиялық ахуал: адам қолымен жасалған іздер
Ащы сабақ
Жер бетінде «алашұбар дақтар» аз емес. Адамзат көзі алдында тозып, құрып бара жатқан Арал, Балқаш аймақтары, Семей полигоны, Чернобыль қасіреті — табиғатқа түскен ауыр таңбалар. Алпысыншы жылдары кемерінен аса шалқыған теңіз бүгінде тартылып, экожүйе әлсіреп, тұрғындар арасында ауру-сырқау мен өлім-жітім көбейді.
Күнделікті салғырттықтың салдары
- Саяхат пен демалыстан кейін қалған қоқыс су мен топырақты ластайды.
- Елді мекен маңындағы ағаштардың кесілуі ауа сапасын төмендетеді.
- Бұлақ көздері мен өзендердің ластануы тіршіліктің тұтас тізбегін бұзады.
- Кейбір аңдар мен құстардың азаюы — экожүйенің әлсіреу белгісі.
Адам табиғатсыз өмір сүре алмайды. Сондықтан табиғатты бүлдіретін әрекет түптеп келгенде өзімізге қарсы жасалады.
Табиғат — алтын ұя, баға жетпес байлық
Мағынасы терең тұжырым
Табиғат — бүкіл тіршіліктің алтын ұясы, аялы бесігі, өсіп-өнер мекені. Ол — адамға қажет баға жетпес байлық, ырыс пен мол қазынаның қайнар көзі. Сондықтан халқымыз табиғатты «өмір нәрі» деп дәріптеген.
Жауапкершілік туралы ой
Табиғат адам өмірінің барлық қажетін өтеуі үшін ол міндетті түрде былғанбай, уланбай таза сақталуы тиіс. Адам табиғаттың досы да, санасыз әрекеті арқылы жауы да бола алады. Ең бастысы — адам баласы табиғаттың ең ұлы перзенті ғана емес, ең ұлы қамқоршысы екенін ұмытпау.
Өлең — табиғатқа аманат
Табиғаттың тарылтпайық мөлдір, таза тынысын.
Пәк табиғат — әр жүректің тамылжыған жырысың.
Ей, адамзат, ақылға сал, қатігездік жасама,
Өзің дағы содан тудың, табиғаттың ұлысың.
Табиғат тынысы кең, тілі бай,
Ауасының шәрбаты-ай, тұнығы-ай.
Бұлбұл болып сайрап кетсе, ал бірде
Адамдарша сөйлейді екен, күнім-ай!
Табиғат та әке болып еңіреп,
Табиғат та ана болып жылаған.
Айта алмаймын қасиетін мүлде мен,
Табиғаттан жаратылғам, гүлдегем.
Әрекетке шақыру: бүгіннен басталатын қамқорлық
Ортақ үндеу
Табиғатты қорғау үшін бәріміз
Күресейік, бір-бір ағаш егейік.
Текке отырмай жасымыз бен кәріміз
Таза ауа үшін терімізді төгейік.
Адам мен табиғат үйлесімі
Табиғат адам бойына шабыт, көңілге қуат, сезімге сұлулық пен сағыныш ұялатады. Ол — адамгершілік қасиеттерді қалыптастыратын тәрбиенің сарқылмас көзі. Адам табиғатқа мейіріммен, сүйіспеншілікпен, қамқорлықпен қарап, үйлесімділік сақталғанда ғана табиғат адамзат үшін мәңгі тозбас құтты қоныс бола алады.
Қорытынды
«Таза болса табиғат — аман болар адамзат!» (Ф. Оңғарсынова)
Осы сөзді өмірлік бағдар етіп, табиғатты аялауды өзімізден бастап, кейінгі ұрпаққа өнеге етейік.