Тәртіпті бала
Сабақ туралы мәлімет
Жамбыл облысы, Т. Рысқұлов ауданы, «Балауса» балабақшасының тәрбиешісі — Укиметова Аксұңқар. Білім беру саласы: Қатынас. Бөлімі: Тіл дамыту, көркем әдебиет. Тақырыбы: «Әдептілік — әдемілік».
Мақсаты
- Балаларды әдептілікке, әдемілікке баулу.
- Күн тәртібін сақтауға, жақсы және жаман әдетті ажыратуға үйрету.
- Адамгершілікке тәрбиелеу, ойынға қызығушылықты арттыру.
- Үлкенді сыйлау, ізеттілік, имандылық дағдыларын қалыптастыру.
Құрал-жабдықтар
- Теледидар
- Суреттер
- Автобус бейнесі
- Бағдаршам
Кейіпкерлер: әже, балалар, пошташы.
Әдіс-тәсілдер
- Әңгімелеу
- Сұрақ-жауап
- Көрініс
- Дидактикалық ойындар
Билингвистикалық компонент: сөздік жұмыс — «әдептілік».
Мотивациялық кезең: «Шаттық шеңбері»
Кім кездессе көшеде,
Таныс емес демейміз.
Атаға да, ағаға,
Көкеге де:
«Сәлеметсіз бе!» дейміз.
Әңгіме бастау
Бүгін біз әдептілік пен сыйластық туралы әңгімелесеміз. «Әдептілік» деген сөзді қалай түсінесіңдер? Әдептілік ең алдымен таңғы амандасудан басталады. Қане, қонақтармен амандасайық.
Күн тәртібі және мәдениет
Әдептілік — таңғы жаттығудан, таңғы астан, тазалықтан басталады. Мәдениетті болу үшін үлкендердің ақылын тыңдап, үлкенді құрметтеп, кішілерге қамқор болу қажет.
Көркем бөлім: мультфильм арқылы түсіндіру
Балаларға Әли мен Айя туралы мультфильм көрсетіледі. Онда ата мен әже балаларға әдепті болуды үйретеді. Көргеннен кейін әңгімелесу жүргізіледі.
Талқылау сұрақтары
- Атасы әдептілік неден басталады деді?
- Оянған кезде бір-бірімізге не айтамыз?
- Тұрған соң не істеу керек?
- Бой жазып болған соң не істейміз?
Дастархан әдебі
Тазалық пен ұқыптылық — әдептің бір бөлігі. Дастархан басында өзін мәдениетті ұстау, үлкеннің сөзін бөлмеу, тәртіп сақтау туралы қорытынды жасалады.
Маңызды ой
Әдепті, мәдениетті болу — үлкенді құрметтеу, айтқанын тыңдау, кішілерге қамқор болу және әр ортада тәртіп сақтай білуден көрінеді.
Сюжеттік сәт: «Сиқырлы қорапша»
Топқа пошташы кіріп, амандасады:
«Қандай ақылды балалар! Сендерге сиқырлы қорапша әкелдім. Беруге рұқсат етіңдер».
Қорапша ашылмайды. Ішіндегі жазуда: «Ашу үшін әдепті сөздер айту керек» делінген. Балалар «рақмет», «өтінемін», «кешіріңіз», «сәлеметсіз бе», «сау болыңыз» сияқты әдепті сөздерді айтады — қорапша ашылады.
Дидактикалық ойын: «Жақсы — жаман»
Мақсаты: ойлау қабілетін дамыту.
Шарты: суреттер бойынша жағымды және жағымсыз әрекеттерді әңгімелеп, ажыратады.
Хат мазмұны бойынша балалар «жақсы мен жаманды айыра алмайтын» балаға көмектеседі.
Сергіту сәті
Таңертең тұрамын, бетімді жуамын.
Тісімді тазалап, киімімді киемін.
Балабақшаға келемін,
Мен әдепті боламын.
Көріністер арқылы бекіту
Көрініс: «Автобустағы сәт»
Сұрақ: Көлікте кімдерге орын беру керек?
Талқылау: Балалар дұрыс әрекет етті ме? Тәртіп сақтады ма?
Көрініс: «Жолдағы әже»
Сұрақ: Әжеге қандай көмек көрсетуге болады?
Түйін: Үлкенге қол ұшын беру — әдептіліктің белгісі.
Дидактикалық ойындар
«Не істеу керек?»
Мақсаты: есте сақтау, ойлау қабілетін дамыту.
Шарты: сөйлемді жалғастыру.
- Үлкен кісінің тілінтыңда.
- Кішілерге қамқорбол.
- Тәртіпті балаәдепті.
- Тазалықтысақта.
«Болады — болмайды»
Әр сөйлемге сәйкес дұрыс жауапты табу.
- Мақтаншақ болуғаболмайды.
- Өтірік айтуғаболмайды.
- Әдемі, ұқыпты болуғаболады.
- Кір-қожалақ болуғаболмайды.
- Жақсы болуғаболады.
- Мәдениетті болуғаболады.
Мақал-мәтелдер
Әдепті бала ата-анасын мақтатар,
Әдепсіз бала ата-анасын қақсатар.
Әдепті бала — арлы бала.
Әдепсіз бала — сорлы бала.
Үлкенге құрмет, кішіге ізет.
Қорытынды әңгіме және бағалау
Қайталау сұрақтары
- Бүгін не туралы әңгімелестік?
- «Мәдениетті» дегеніміз не?
- Кімдерді құрметтеуіміз керек?
- Әдептілікті кімдер үйретеді?
- Әли мен Айяға атасы қандай бала болыңдар деді?
- Әдептілік қай кезден басталады?
Күтілетін нәтиже
Біледі: әдептіліктің мәнін және оның амандасудан басталатынын.
Игерді: жақсы қасиеттерді, жақсы мен жаманды ажыратуды.
Меңгерді: адамгершілікті сақтау мен әдептілік дағдыларын.
Сабақ соңында балалар мадақталып, бағаланады. Қонақтармен сыпайы қоштасу ұйымдастырылады.
Қорытынды ой
Әдептілік — күнделікті өмірде көрінетін қарапайым да маңызды әрекеттер жиынтығы: амандасу, тазалық сақтау, үлкенді сыйлау, кішіні қорғау, қоғамдық орында тәртіп сақтау және әрдайым жылы сөз айту.