Қазақша рефераттар

Тақырыпты ашуда сөзжұмбақты шешкізу

Сабақтың тақырыбы

11-сынып. Мұхтар Әуезовтің «Еңлік – Кебек» пьесасы.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Пьеса туралы түсінікті тереңдету; тақырыбы мен идеясын ашу; ойды жинақтап, дәлелді пікір айтуға бағыттау.

Дамытушылық

Ой-өрісті кеңейту; шапшаң ойлау мен талдау дағдысын дамыту; пікір алмасуда сыйластық мәдениетін қалыптастыру; қосымша дерек арқылы қызығушылық пен шығармашылық ізденісті арттыру.

Тәрбиелік

Ұжымда жұмыс істеуге, жауапкершілік пен жинақылыққа тәрбиелеу; сөйлеу әдебін меңгерту; еркін әрі нақты сөйлеуге үйрету.

Сабақтың сипаттамасы

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі, тарих, музыка.

Құрал-жабдықтар

  • Түрлі түсті стикерлер (төртбұрышты, алма кесінділері, жүрек пішінді)
  • A3 форматтағы флипчарт қағаздары
  • Түрлі түсті маркерлер
  • Бағалау парақшалары
  • A3 форматтағы «алма ағашы» суреті
  • Топ атаулары жазылған бұрыштамалар
  • Интербелсенді тақта (ActivInspire/Studio)

Оқудан күтілетін нәтиже

  1. 1Бұрын алған білімдерін нақтылап, жүйелейді.
  2. 2Жаңа ақпарат арқылы білімін толықтырады.
  3. 3Тапсырмалар барысында сын тұрғысынан ойлап, ойын толық әрі нақты жеткізуді үйренеді.
  4. 4Топтық жұмыс арқылы тілдесіп, ой бөлісіп, бірлесіп әрекет етеді.
  5. 5Мұғалім–оқушы және оқушы–оқушы диалогі арқылы сабақ жүйелі әрі нәтижелі өтеді.

Дереккөздер және ресурстар

  • Бейнежазба: «Ғажайып туынды» бағдарламасынан алынған үзінді (шығарманың шығу тарихы).
  • Қойылым бейнесі: «Еңлік – Кебек» пьесасының 5-суреті бойынша көрініс.
  • Бейнебаян: Ұлттық шоу бағдарламасынан Али Окапов орындауындағы «Еңлік – Кебек» әні.

Сілтеме

11-сыныпқа арналған қазақ әдебиеті оқулығы. Авторы: Р. Бердібай, Р. Нұрғали, Б. Ыбырайым. Алматы: «Мектеп», 2011.

Қамтылатын модульдер

Оқытудағы тәсілдер

  • Жаңа тәсілдер: ынтымақтастық атмосферасы, топтық жұмыс
  • АКТ: интербелсенді тақта, ActivInspire/Studio
  • Талантты және дарынды оқушылар: ізденіс, шығармашылық жұмыс
  • Көшбасшылық: топты басқару, белсенді қатысу

Сын тұрғысынан ойлау және бағалау

  • Блум таксономиясы, диалогтік оқыту, «Миға шабуыл»
  • «Түртіп алу», «Жылдар сөйлейді», «Ойыңды жалғастыр»
  • Сюжеттік-композициялық талдау, кейіпкер бейнесін ашу
  • БББ (маркировка кестесі), эссе
  • Бағалау критерийлері арқылы өзін-өзі бағалау

Сабақтың кезеңдері (қадамдар)

  1. 1Психологиялық ахуал қалыптастыру.
  2. 2Түрлі түсті стикерлер арқылы топқа бөлу, топ атауын беру, топ басшысын тағайындау, бағалау парағын тарату.
  3. 3Сөзжұмбақ шешу арқылы тақырыпты ашу.
  4. 4Пьесаның шығу тарихы туралы бейнежазба көру.
  5. 5Топтық жұмыс: «Жылдар сөйлейді».
  6. 6Оқушылар дайындаған көріністі тамашалау (ізденіс және шығармашылық жұмыс).
  7. 7Сюжеттік-композициялық құрылым жасау, оқиғаны кезең-кезеңімен қысқаша баяндау.
  8. 8Кейіпкерлер бейнесін ашу (флипчарт/постер).
  9. 9Жеке жұмыс: оқулықпен жұмыс, 5-суретті бейне арқылы көру, «Ойыңды жалғастыр» әдісімен сюжетті аяқтау; идеясы мен тақырыбын анықтау.
  10. 10Жеке жұмыс: БББ (маркировка) кестесін толтыру.
  11. 11Өзін-өзі бағалау және мұғалімнің қорытынды бағасы.
  12. 12Кері байланыс: «Екі жұлдыз, бір тілек».
  13. 13Үй тапсырмасын түсіндіру.

Сабақ барысы: рөлдер мен әрекеттер

Мұғалімнің іс-әрекеті

  • «Жүректен жүрекке» тренингін ұйымдастыру.
  • Топқа бөлу, ережемен таныстыру, топ басшысын тағайындау.
  • Тақырыпты ашуға бағытталған сөзжұмбақты орындату.
  • Алдын ала тапсырманың орындалуын нақтылау, бейнематериал ұсыну, соның негізінде тапсырма беру.
  • «Поэзия сәтін» ұйымдастыру.
  • Диалогтік оқытуды жүргізу: жоғары және төмен деңгейлі сұрақтар қою; түрткі болу, сынақтан өткізу, қайта бағыттау тәсілдерін қолдану.
  • Оқушылар жұмысын бақылап, қажет кезде бағыт-бағдар беру.
  • Бағалау, ынталандыру және қорытындылау.

Оқушының іс-әрекеті

  • Тренингте бір-біріне жақсы тілектер айтып, қолдау көрсету.
  • Сөзжұмбақты шешу арқылы тақырыпты анықтау.
  • Бейнежазбаны көріп, негізгі ақпаратты түртіп алу; «Жылдар сөйлейді» тапсырмасында даталарды талдау.
  • Дайындап келген көріністі көрсету.
  • Сюжеттік-композициялық құрылым жасап, қысқаша баяндау.
  • Постер арқылы кейіпкерлер бейнесін ашып, жұмысын қорғау.
  • «Ойыңды жалғастыр» әдісімен оқиғаны өз нұсқасымен аяқтап, идеясы мен тақырыбын тұжырымдау.
  • Диалогке қатысу, пікір айту, дәлел келтіру.
  • БББ кестесін толтыру және өзін-өзі бағалау.

Ұйымдастыру кезеңі

  1. Ынтымақтастық атмосферасы: «Жүректен жүрекке» тренингі. Оқушылар шеңберге тұрып, жүрек пішінді стикерге алдын ала жазған тілектерін бір-біріне арнап ұсынады.
  2. Топқа бөлу: түрлі түсті стикерлер арқылы екі топқа бөлінеді; топ басшысы белгіленеді; бағалау парағы таратылады; сөзжұмбақпен тақырып ашылған соң топтарға атау беріледі.

Жаңа сабақ: сөзжұмбақ арқылы тақырып ашу

Мұғалім: «Балалар, бүгінгі сабағымыздың тақырыбын анықтау үшін алдарыңыздағы сөзжұмбақты шешейік. Жасырын сөздерді тапқаннан кейін, тігінен шыққан сөз бүгінгі тақырыпты білдіреді. Бірінші топ жоғарыдағы көлденең сұрақтарға, екінші топ төмендегі сұрақтарға жауап береді».

1-топ сұрақтары

  1. 1. «Қашан? Қай кезде? Қашаннан бері?» сұрақтарына жауап беретін сабақтас құрмалас сөйлемнің түрі?
    Жауабы: мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем.
  2. 2. Сабақтас құрмалас сөйлемде алғашқы жай сөйлемнің баяндауышы тиянақсыз болып, екінші сөйлемге бағына байланысады. Екінші сөйлемнің атауы қалай аталады?
    Жауабы: басыңқы.
  3. 3. Мұң мен өкінішке толы өлең қалай аталады?
    Жауабы: элегия.
  4. 4. «Билеті барлар орындарына жайғасты» сөйлеміндегі «билеті барлар» мүшесі құрылысына қарай қандай?
    Жауабы: үйірлі.
  5. 5. Етістіктің мағыналық ерекше түрі, жасалу жолы үшеу болатын тұлға?
    Жауабы: көсемше.

2-топ сұрақтары

  1. 1. Есім сөздердің орнына жүретін сөз табы?
    Жауабы: есімдік.
  2. 2. Затты не құбылысты айшықтап, бейнелі таныту үшін оны ұқсас басқа затқа/құбылысқа балау тәсілі?
    Жауабы: метафора.
  3. 3. «Мына үзінді қай ақындікі?» (үзінді өлең оқылады).
    Жауабы: Шортанбай.
  4. 4. Абайдың философиялық бағыттағы прозалық шығармасы қалай аталады?
    Жауабы: қара сөздер.
  5. 5. Драмалық шығармаларда кейіпкер атынан кейін қандай тыныс белгісі қойылады?
    Жауабы: нүкте.