Тәукенің Жеті жарғысы
Сабақтың тақырыбы
Тәуке хан тұсындағы Қазақ хандығы (7-сынып).
Сабақтың мақсаттары
1) Білімділік
Қазақ хандығының саяси бөлшектенуі кезеңінде Тәуке ханның ішкі саяси шиеленістерді бәсеңдетіп, қоғамда әділеттілік орнатуға бағытталған шараларын түсіндіру. Сонымен қатар «Жеті жарғы» заңдар жинағының маңызын ашып, әлеуметтік дамудың жаңа кезеңдері аясында қазақ қоғамындағы тұңғыш құқықтық жүйенің қалыптасуы туралы білім беру.
2) Дамытушылық
Оқушылардың алған білімі негізінде ойлау қабілетін дамыту, еркін сөйлеуге үйрету, шығармашылық жұмыс жүргізе білу дағдыларын қалыптастыру.
3) Тәрбиелік
Заңдар жинағының мәнін талдау арқылы оқушылардың бойына адамгершілік, әділдік және жауапкершілік құндылықтарын сіңіру.
Сабақ туралы мәлімет
Сабақ әдісі
Сын тұрғысынан ойлау стратегиялары.
Сабақтың типі
Жаңа сабақ.
Көрнекілік
Кесте, мәтіндер, слайдтар, тест.
Пәнаралық байланыс
Құқық негіздері.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу.
- Ынта-зейіндерін жинақтап, сабаққа бағыттау.
- Сабақтың жұмыс тәртібін қысқаша таныстыру.
2) Жаңа сабақ
Қызығушылықты ояту
Топтастыру әдісі арқылы талқылау: «Тәуке хан туралы не білеміз?»
Мағынаны тану (JIGSAW-2)
Оқушыларға эксперт парақтары таратылады. Нөмірлері бойынша эксперт топтарға бөлінеді: 1–1, 2–2, 3–3, 4–4.
Эксперт топтың міндеттері
- 1 Мәтінді мұқият оқып, мазмұнын түсіну.
- 2 Үй тобына оралып, ақпаратты түсіндіру және талқылау.
- 3 Топ спикері қорытынды жасап, сынып алдында таныстыру.
Нөмірлер бойынша тапсырмалар
- 1. Тәукенің хан тағына отыруы.
- 2. Тәукенің «Жеті жарғысы».
- 3. «Жеті жарғы» бойынша ханның құқықтары мен міндеттері.
- 4. Тәуке хан тұсындағы Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саяси жағдайы.
Білімді бекіту (тест)
1) Тәуке ханның билік құрған жылдары:
- А. 1680–1715 ж.
- Ә. 1598–1528 ж.
- Б. 1628–1652 ж.
2) Тәуке хан тұсындағы астана:
- А. Самарқан
- Ә. Түркістан
- Б. Отырар
3) Тәуке хан үш жүздің басын қосып, құрылтай өткізген жер:
- А. Яссы
- Ә. Испиджап
- Б. Күлтөбе
4) Тәуке ханның заңдар жинағы:
- А. «Жеті жарғы»
- Ә. «Заңдар»
- Б. «Әдет-ғұрыптар»
5) «Жеті жарғы» заңдар жинағын жасауға қатысқан билер:
- А. Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би
- Ә. Бұқар жырау
- Б. Тәттімбет
6) «Жеті жарғы» бойынша ханның құқықтары:
- А. Барлық ру бірлестіктерінің басшысы, хандықтың жетекшісі, бас қолбасшы болу.
- Ә. Елші болу.
- Б. Келіссөз жүргізу.
Ескерту: Тест сұрақтары сабақ соңындағы рефлексия мен бағалау кезеңінде қолдануға ыңғайлы.