Табиғат - біздің байлығымыз
Маңғыстау облысы, Қарақия ауданы, Мұнайшы ауылы
МКҚК «Балауса» балабақшасы
Әдіскер: Изжанова Мөлдір Набидоллақызы
«Құстар – көктем жаршысы»
Бұл оқу іс-әрекеті балалардың табиғатқа сүйіспеншілігін арттыруға, қоршаған ортаға жанашырлықпен қарауға және құстардың адам өмірі мен табиғаттағы маңызын түсінуге бағытталған.
Мақсаты
- Табиғатты сүюге баулу, табиғатқа қамқор болуға үйрету.
- Балалардың құстар туралы түсінігін кеңейту, құстардың пайдасын түсіндіру.
Дамытушылық бағыты
- Сөздік қорын байыту, байланыстырып сөйлеуге үйрету.
- Табиғатқа мейірімін ояту, адамгершілікке тәрбиелеу.
- Бақылау арқылы дүниетанымын кеңейтіп, ой-өрісін дамыту.
Тәрбиелік бағыты
- Құстарды қорғауға, аялауға, әсемдікті сезінуге тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- «Құстар — біздің досымыз» бұрышы.
- Құстар туралы буклеттер, альбом, плакаттар.
- Құстардың дауысы жазылған аудиожазба.
- Табиғат туралы сызба (схема).
Өткізу әдістері
Ұйымдастыру кезеңі: жылы лебіз және сәлемдесу
Тәрбиеші сөзі
Күндей жадырап,
Айдай арайлап,
Жұлдыздай жарқырап,
Судай таза, мөлдір көңілмен —
бүгінгі күнімізді бастаймыз.
Балалардың жауабы
Табиғат — біздің анамыз,
Табиғатқа баламыз.
Иіліп сәлем береміз —
Біз әдепті баламыз.
Сәлеметсіздер ме, апайлар! Қош келдіңіздер!
Тәрбиеші балалардың әдептілігін, мейірімділігі мен зеректігін атап өтіп, табиғаттың адам бойындағы жақсы қасиеттерді қалыптастыруға әсері мол екенін түсіндіреді. Жақсы көңіл күймен оқу іс-әрекеті басталады.
Табиғат туралы әңгіме және бақылау
Сұрақ
Қазір жылдың қай мезгілі?
Жауап
Күз.
Күздің белгілері
- Күн суытады, жауын-шашын көбейеді.
- Жапырақтар сарғайып, жерге түседі.
Табиғат ұғымын еске түсіру
«Табиғат дегеніміз не?» сұрағы арқылы балалар табиғат туралы білімін жаңғыртады. Бұл кезеңде табиғат туралы сызба (схема) бойынша жұмыс жүргізіледі.
«Кім жылдам?» ойыны
Балалар екі топқа бөлініп, өсімдіктер мен жануарларға қатысты сұрақтарға жауап береді. Ойын соңында ұпай саны есептеліп, белсенділік мадақталады.
Сөзжұмбақ пен жұмбақтар: тақырыпқа жол ашу
Тақтадағы сөзжұмбақты шешу арқылы бүгінгі оқу іс-әрекетінің тақырыбы анықталады. Сөзжұмбақтың кілті — құстар туралы жұмбақтардың шешуі.
Жұмбақ 1
Екі айыр құйрығы,
Қияқ мұрт қанаты,
Ұшқырлардың жүйрігі.
Жауабы: Қарлығаш
Жұмбақ 2
Талдың басында
Жемі бар қасында.
Үй тұр саялы,
Достарға аялы.
Жауабы: Ұя
Жұмбақ 3
Өзі сақ, өзі ұсақ,
Шықылықтап тұрмайды.
Құйрығы ұзын, өзі ала —
Бұл қандай құс?
Жауабы: Сауысқан
Жұмбақ 4
Тоқылдатып мазаны ап,
Ағаштарды тазалап,
Ормандарды емдейді,
Зиянкесті жаралап.
Жауабы: Тоқылдақ
Жұмбақ 5
Сары үрпек балақан
Енесіне ереді.
Көгалды шоқып көп,
Дән іздеп тереді.
Жауабы: Балапан
Жұмбақ 6
Биікке салған ағаш үй —
Сол ғой оның мекені.
Жаздай сайран салып-ақ,
Қыста алысқа кетеді.
Жауабы: Қараторғай
Сөзжұмбақтың қызыл әріптері бірігіп, «ҚҰСТАР» сөзін береді. Осылайша тақырып нақтыланады: «Құстар — көктем жаршысы».
Жаңа оқу іс-әрекеті: құстар туралы негізгі түсінік
Құстардың ортақ белгілері
- Қанаты, қауырсыны және тұмсығы болады.
- Ұшады және бір жерден екінші жерге қонып жүреді.
- Жұмыртқалайды, балапан басады.
Құстардың табиғатқа пайдасы
- Ағаштар мен өсімдіктерді зиянкес жәндіктерден тазартады.
- Табиғаттың көркін арттырып, экожүйе тепе-теңдігін сақтауға көмектеседі.
- Адамға да пайдалы: еті, жұмыртқасы, мамығы тұрмыста қолданылады.
Құстардың негізгі топтары
Үй құстары
1-топДала құстары
2-топСергіту сәті
«Шөп-шөп, шөжелерім» әні арқылы балалар қимыл-қозғалыс жасап, сергіп алады.
Қорытынды және бекіту сұрақтары
Талқылау
- Бүгінгі тақырыбымыз не туралы болды?
- Құстар қалай бөлінеді?
- Қандай құстармен таныстық?
- Құстардың қандай пайдасы бар?
Табиғат — біздің байлығымыз. Табиғаттың көркі мен сәні болған құстарды қорғап, аялауға үйренейік. Құстар — табиғаттың қорғаушылары, сондықтан оларға қамқор болу әрқайсымыздың міндетіміз.
Соңында балалар қонақтармен қоштасады.
Күтілетін нәтиже
Білу керек
Құстардың атауларын білу.
Меңгеру
Құстарды бір-бірінен ажырата білу, сұраққа толық әрі нақты жауап беру.