Өтілген дыбыстар туралы балалардың білімдерін бекіту
Сауат ашу және жазу негіздері бойынша сабақ жоспары
Бұл оқу іс-әрекеті балалардың бұрын өткен дыбыстар туралы білімін бекітуге және жаңа «Ш» дыбысы мен әрпін таныстыруға бағытталған. Сабақта буын құрау, сөз құрау, жұмбақ шешу, жаңылтпаш айту арқылы ойлау қабілеті мен қиялы дамытылады, ал сөйлем құрату арқылы байланыстырып сөйлеу дағдысы қалыптастырылады.
Білім беру саласы
Қатынас
Бөлімі
Сауат ашу және жазу негіздері
Тақырыбы
«Ш» дыбысы және әрпі
Сабақтың мақсаты
Білімдік
- Өтілген дыбыстар туралы білімдерін бекіту.
- «Ш» дыбысы және оның әріп таңбасымен таныстыру.
Дамытушылық
- Ойлау қабілетін, қиялын дамыту: буын құрау, сөз құрау, жұмбақ шешу, жаңылтпаш айту.
- «Ш» дыбысы бар сөздерге мысал келтіріп, сол сөздермен сөйлем құрату арқылы байланыстырып сөйлеуге үйрету.
Тәрбиелік
- Ұғымталдыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
- Жазуға қолдарын жаттықтыру, ұсақ моториканы дамыту.
Әдіс-тәсілдер және көрнекілік
Әдістер: түсіндіру, көрнекілік, сұрақ-жауап, әңгімелесу.
Көрнекіліктер: кеспе әріптер, суреттер, буын үлгілері.
Сабақтың барысы
1) Мотивациялық-қозғаушылық кезең
Балалар шаттық шеңберіне тұрып, бір-біріне жылы лебіздерін білдіреді. Одан кейін педагог өткен оқу іс-әрекеттерінде танысқан дыбыстарды қайталатады.
Педагогтің сұрақтары
- Дыбыс дегеніміз не?
- Дыбыстар нешеге бөлінеді?
- Дауысты дыбыстар қалай аталады?
- Дауыссыз дыбыстар қалай аталады?
Балалардың әрекеті
Балалар бір-біріне тілектерін айтады және педагогтің сұрақтарына жауап береді.
2) Ұйымдастырушылық-ізденістік кезең
Бұл бөлімде балалар «Ш» дыбысын естіп-тануға, сөз ішінен табуға, дыбыстық талдау жасауға және әріпті жазуға жаттығады.
2.1 «Ш» дыбысы және әрпімен таныстыру
Педагог балалардан «ш» дыбысына байланысты тақпақ немесе жаңылтпаш айтып беруді сұрайды.
2.2 Жұмбақ арқылы жаңа сөз енгізу
Жұмбақ:
Зулап түсіп төменге,
Шыға алмас менсіз бөгенге.
Жауабы: Шана
«Шана» сөзіне дыбыстық талдау жасалады.
Балалар сөзді айтып көреді де, ең бірінші естілетін дыбысты анықтайды: «Ш».
Педагог «Ш» әрпінің баспа түрін көрсетіп, таңбасымен таныстырады.
2.3 Сергіту сәті
Айдын көлді кешемін.
Сен білмесең, егерде,
Былай ескек есемін.
Балалар өлең ырғағымен қимыл-қозғалыс жасайды.
2.4 Тіл ұстарту жаттығуы
Әкем менің аңшы.
Балалар педагогпен бірге анық, дұрыс дыбыстап қайталайды.
2.5 Дәптермен жұмыс
- «Ш» дыбысына қатысты суреттердің атауларын атап, дыбыстық талдау жасау.
- «Қайшы», «шаңырақ», «ағаш» сөздеріндегі «ш» дыбысының сөз ішіндегі орнын анықтау (басында, ортасында, соңында).
- Үлгі бойынша үзік сызықтарды қосып, «ш» әрпінің баспа түрін жазу.
- Торкөздегі «ш» дыбысының орналасуына қарай сөз құрастыру.
- Сөзжұмбақ шешу.
2.6 «Сөз ойла, тез ойла» дидактикалық ойыны
Балалар «Ш» дыбысы бар сөздерді жылдам ойлап айтады. Дұрыс жауап берген балаға ұсақ ойыншықтан бір-бірден беріледі. Кім көп әрі дұрыс сөз айтса — сол жеңімпаз.
Мысал сөздер
шана, шар, шие, машина, ағаш, шымшық
Кейін осы сөздерді қатыстырып бірнеше сөйлем құрастырылады.
Таныс дыбыстарды бекіту үшін педагог заттардың суретін көрсетіп, балалардан қай дыбыстан басталатынын анықтауды сұрайды.
2.7 Қосымша жұмбақ
Қысы-жазы бір түсте.
Балалар жұмбақты шешіп, жаңа сөзбен жұмыс жасайды.
3) Рефлексиялық-түзетушілік кезең
Сабақ соңында педагог балалардың түсіну деңгейін сұрақтар арқылы нақтылайды және «Ш» дыбысына қатысты тапсырмалармен бекітеді.
Бекіту сұрақтары
- «Шырша» сөзі қай дыбыстан басталады?
- «Ш» дыбысы дауысты ма, дауыссыз ба?
- Неліктен ол дауыссыз дыбыс?
- «Ш» дыбысына тез сөздер тауып айта аласың ба?
Практикалық бекіту
Бір бала «шана» сөзін тақтаға текшелер арқылы құрастырып көрсетеді, буынға бөледі. Қалған балалар орындарында дауыстап қайталайды.
Сұрақ: «Шана» сөзінде қанша буын бар? Балалар шапалақ ұру арқылы буынға бөледі.
Дидактикалық ойын: «Дүкен»
Шарты: балалар кеспе әріптерді пайдаланып, құрамында «ш» дыбысы бар сөздерді құрастырып жазады. Мысалы, «шана» сөзін құрастырған бала ойыншық шананы «сатып алған» болып есептеледі. Сол сияқты «машина», «шие», «шар» сияқты заттар да «сатылымда» болады.
Күтілетін нәтиже
Біледі
«Ш» дыбысы мен әрпін, оның таңбасын таниды.
Игерді
Дыбыстық талдау жасауды және сөзді буынға бөлуді меңгереді.
Жетілдірді
Жазуға қолын жаттықтырып, жазу дағдыларын дамытады.