Отбасын құрудың негізі

Сабақ туралы мәлімет

Пән

Адам, Қоғам, Құқық

Тақырып

Отбасы және жастар

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға отбасы ұғымын, отбасы түрлерін және оның атқаратын функцияларын түсіндіру. Отбасындағы бала мен ата-ананың құқықтары мен міндеттерін сипаттау.

Тәрбиелік

Оқушыларды болашақ отбасылық өмірге даярлау, жауапкершілік сезімін қалыптастыру. Өмір сүруге бейімдеу және құқықтық тәрбие беру.

Дамытушылық

Отбасы мен неке құқығының негіздерін баяндау арқылы қызығушылықты арттыру және жеке жауапкершілікті нығайту.

Көрнекілігі

Тірек сызбалар.

Әдісі және түрі

  • Тірек сызбаларды пайдалана отырып баяндау
  • Өзара белсенділікті арттыру
  • Аралас сабақ

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Сабаққа дайындығын тексеру.
  • Оқушылар назарын сабаққа аудару.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Сәйкестендіру тапсырмасы: ұғымдарды тиісті анықтамаларымен сәйкестендіру.

Ұғымдар

  1. Этнос
  2. Ұлт
  3. Халық
  4. Мемлекет
  5. Диаспора
  6. Автохтонды ұлт

Анықтамалар

  • Белгілі бір географиялық ортада тұрып, әлеуметтік белсенді және жүйелі әрекет ете алатын, азаматтығы бар қоғам мүшелерінің жиынтығы.
  • Адамдардың тарихи отанынан өзге жерлерде тұратын бөлігі.
  • Қазақстан үшін автохтонды ұлт — қазақтар.
  • Қоғамның саяси-экономикалық және мәдени-әлеуметтік жүйесін бірізділікке түсіретін, қоғамды басқаратын және сақтайтын негізгі институт.
  • Белгілі бір аумақты мекендейтін, шаруашылық жүргізу ерекшелігі бар, тарихи дәстүрлері қалыптасқан, тілі, мәдениеті және ұлттық психологиясы айқын көрінетін адамдар қауымдастығының орнықты формасы.
  • Адамдардың еркіне байланысты емес, табиғи және тарихи үдерістер нәтижесінде пайда болған әлеуметтік топтасудың айрықша түрі.

3) Білімдерін жан-жақты тексеру

  1. Қазақстанның ұлттық құрамы қандай?
  2. Ұлтаралық қатынастар дегеніміз не?

4) Жаңа сабаққа дайындық

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын таныстыру, оқушылардың назарын жаңа мазмұнға шоғырландыру.

Жаңа тақырып: Отбасы және жастар

Сабақ жоспары

  1. Отбасы құрудың басты мақсаты
  2. Некеден тыс қалу: себептері мен салдары
  3. Отбасының тұрпаты
  4. Ерлі-зайыптылар арасындағы қарым-қатынас

Отбасы ұғымы

Отбасы — ерлі-зайыптылардың, ата-аналардың, балалардың және өзге туыстардың өзара қатынасын реттейтін нормалар мен тәртіп үлгілерінің жиынтығымен сипатталатын әлеуметтік институт.

Неке ұғымы және талаптары

Неке — отбасын құру мақсатын көздеген ер мен әйелдің ерікті және тең одағы. Некеге тұрған адамдардың құқықтары мен міндеттері болады. Неке міндетті түрде тіркелуі тиіс: тек тіркелген некедегі қатынастар заңды деп танылады.

Қазақстан Республикасының неке және отбасы туралы заңына сәйкес, неке жасы ерлер мен әйелдер үшін 18 жас болып белгіленген.

Отбасын құрудың негізгі ұстанымдары

  • Ер мен әйелдің некелік одағының еріктілігі.
  • Отбасындағы ерлі-зайыптылар құқықтарының теңдігі.
  • Бөгде адамдардың отбасы ісіне араласуына жол бермеу.
  • Отбасының ішкі мәселелерін келісім арқылы шешу.
  • Балалардың отбасында тәрбие алуына және олардың қамына басымдық беру.
  • Кәмелетке толмаған және еңбекке қабілетсіз отбасы мүшелерінің құқықтары мен мүдделерін қорғау.
  • Отбасы мүшелері құқықтарының сот арқылы қорғалуын қамтамасыз ету.
  • Отбасындағы салауатты өмір салтын қолдау.
  • Отбасы мүшелерінің бір-біріне қамқор болуы.

Отбасының функциялары

Ұрпақ жалғастығы

Бала өсіріп, тәрбиелеу арқылы ұрпақ сабақтастығын қамтамасыз ету.

Әлеуметтендіру

Баланы қоғамда өмір сүруге, қарым-қатынас жасауға және жауапкершілікке үйрету.

Материалдық қамтамасыз ету

Баспана, киім, тамақ, оқу мен еңбекке қажетті ресурстармен қамтамасыз ету.

Махаббат, жауапкершілік және сенім

Көпшілік отбасы құрудың негізі — махаббат деп санайды. Алайда ерлі-зайыптылар арасындағы берік қатынасты қалыптастыратын өзге маңызды тіректер де бар: жауапкершілік және сенім.

Сенім — отбасы аясындағы азаматтық құндылықтардың ең маңыздыларының бірі. Сенім орныққан шаңырақтың іргесі берік болады.

Дәстүрлі ұғымдар

Әмеңгерлік

Дәстүрлі құқықтық мәдениеттегі институт: күйеуі қайтыс болған жесір әйелдің қайынағасына, қайынінісіне немесе жұбайының жақын туыстарының біріне тұрмысқа шығуы (некелесуі).

Атастыру

Қазақ халқының дәстүрлі ғұрыптық салты: қыз бен жігіттің ата-аналарының балаларын үйлендіру туралы алдын ала уәделесуі, екі жаққа да ақ ниетпен ниет білдіруі.

Жаңа сабақты бекіту

Сөзжұмбаққа арналған сөздер

Толық Кеңейтілген Махаббат Бала Сенім Моногамды

Сөзжұмбақ сұрақтары

  1. Ата-анасы және балалары бар отбасы.
  2. Ата-анасы мен балаларынан бөлек, өзге туыстарымен бірге тұратын отбасы.
  3. Отбасы құрудың негізі.
  4. 18 жасқа толмаған адам.
  5. Отбасы шеңберінде әрекет ететін маңызды азаматтық құндылықтардың бірі.
  6. Бір әйел мен бір ердің некелік одағы.

Үй тапсырмасы

Тақырып: «Отбасы және жастар».

Бағалау

Сабақ барысындағы белсенділік пен тапсырмаларды орындау сапасына қарай бағалау.