Қазақша рефераттар

Танымдық қабілеттерін арттыру

Шығыс Қазақстан облысы, Тарбағатай ауданы, Үштөбе ауылы

Өкпеті орта мектебі КММ, Искакова Райгүл Шаймарданқызы

Бастауыш сыныпта ойын технологиясын тиімді қолдану оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттырып, жаңа материалды тез меңгеруіне және ақпаратты белсенді қабылдауына ықпал етеді. Оқу үдерісіндегі бастауыш сынып оқушысының әрекеті ойынмен тығыз байланысты болғандықтан, ойын — тек сергіту емес, мазмұнды үйретудің де қуатты құралы.

Ойын технологиясы: қызығушылықты оятатын тәсіл

24 жылдық еңбек тәжірибемде байқағаным: ойынды сабақта орынды және мақсатты қолдану оқушының ой-өрісін дамытып, оқу тапсырмаларын жеңіл қабылдауына көмектеседі. Дегенмен, ойынның нәтижелі болуы мұғалімнің шеберлігіне тікелей байланысты.

Ойынды сабақ кезеңдерінің қажетті тұсында дәл пайдалану педагогтен сауаттылық пен жоспарлылықты талап етеді. Мәнсіз, мағынасыз қолданылған ойын, керісінше, мазмұнды түсінуге кедергі келтіруі мүмкін. Сондықтан ойын әрдайым белгілі бір дағдыны дамытуға, білімді бекітуге немесе ынтаны арттыруға қызмет етуі керек.

Өзекті тақырып

Ойын технологиясын пайдалана отырып, оқушылардың танымдық қабілетін дамыту.

Мақсат пен міндеттер

  • Оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту және өздігінен жұмыс істеу арқылы білім қалыптастыруға дағдыландыру.
  • Бала тәрбиесіне әсер ететін ойындар жүйесін қалыптастыру.
  • Ұлттық ойындарды дәріптеу.
  • Зерек, тапқыр, ойшыл болуға тәрбиелеу.
  • Танымдық қабілеттерін арттыру.

Ойын дегеніміз не?

Ойын — балалардың бір-бірімен қарым-қатынас жасайтын, өз бетінше әрекет ететін іс-әрекет түрі. Ойын арқылы баланы оқу-тәрбие үдерісіне қызықтыруға болады.

Ойын — баланың ақыл-ойын тәрбиелейтін құрал. Бала ойнау арқылы тәжірибе жинайды, ережені сақтауды үйренеді, топпен әрекет етуге бейімделеді.

Ұлттық ойындар — жас ұрпақты мақсатқа бағдарлап тәрбиелеудің, отаншылдық сезімге баулудың маңызды жолдарының бірі. Бұл — оқу-тәрбие негіздерінің құрамдас бөлігі.

Ойын нені қалыптастырады?

О — Ой

Талдау, пайымдау, шешім қабылдау дағдылары.

Й — Икемділік

Жағдайға бейімделу, жылдам әрекет ету.

Ы — Ынтымақтастық

Топпен жұмыс, серіктесті тыңдау және қолдау.

Н — Нақтылық

Ережені сақтау, жүйелі орындау, дәлдік.

Ойынның кез келген түрі белгілі мақсат пен міндетті көздей отырып ұйымдастырылады. Ол ойыншының адамгершілік қасиеттерін, мінез-құлқын, дене дайындығын дамытып қана қоймай, әлеуметтік-қоғамдық мазмұнды да астарлы әрі ашық түрде қамтиды.

Ойын қалай және қашан пайда болған?

Ойын тарихы — адамзат тарихының бір бөлігі. Ол аңшылық пен терімшілік дәуірінен бастау алып, қоғаммен бірге қатар дамыды. Ағылшын ғалымы Э. Манкейдің пайымдауынша, кейбір ойындар шамамен 5000 жыл бұрын-ақ ойналған болуы мүмкін.

Қазақ халқының қонақжай дәстүрімен қатар қалыптасқан ұлттық ойындардың бала болмысына ықпалы зор. «Отыз күн ойын, қырық күн той» деген тіркес те ойын-сауықтың тұрмыс пен тәрбиедегі орнын айқындайды.

Ойын — бала тәрбиесімен егіз. Өйткені бала ойынсыз толыққанды өсіп-жетілмейді: қимыл-қозғалыс дененің шынығып, жетілуін қамтамасыз етеді.

Ұлттық ойындарды педагогика талаптарына сай қолдану

Халық ойындарын бүгінгі педагогикалық талаптарға сай іріктеп, жүйелі әрі орнымен қолдансақ, бала тәрбиесінің сапасы артып, тиімділігі күшейеді. Сонымен қатар сыныптан тыс тәрбие жұмыстары да жанданады.

Ұлттық ойындардың негізгі топтары

  1. 1) Аңға байланысты ойындар

  2. 2) Малға байланысты ойындар

  3. 3) Түрлі заттармен ойналатын ойындар

  4. 4) Зеректілік, ептілік, икемділікті қажет ететін ойындар

  5. 5) Соңғы кезде қалыптасқан ойындар

Ойындар оқушылардың ақыл-ойын жетілдіріп, дүниетанымын және рухани деңгейін кеңейтеді. Қимыл-қозғалыс дағдыларын дамытып, алған білімдерін күнделікті өмірмен ұштастыруға көмектеседі. Сондай-ақ адамгершілік мінез-құлық қасиеттерін бойына сіңіруге мүмкіндік береді.

Сондықтан тәрбие жұмысында халық ойындарын ескерусіз қалдыруға болмайды.

Ескертпе

«Толық нұсқасын жүктеу» деген белгі бастапқы мәтінде көрсетілгенімен, бұл бетте жүктеу сілтемесі берілмеді.