Қазақша рефераттар

Оқушылардың зейіндерін сабаққа аударту

Қызылорда қаласы, №197 қазақ орта мектебі

Технология пәнінің мұғалімі: Әлжанова Роза Зейнуллақызы

Сабақ тақырыбы: Дәндерден бұйым жасау технологиясы

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Сабақтың әдістері

  • Түсіндіру
  • Сұрақ-жауап
  • Өз бетінше сарамандық жұмыс

Пәнаралық байланыс

Сызу, бейнелеу өнері, биология

Көрнекілік

Дәндерден жасалған картина үлгісі

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға дәнді дақылдар туралы толық мәлімет беру.

Дамытушылық

Пәнге қызығушылықты арттыру, ойлау дағдыларын дамыту, эстетикалық талғамын ұштау.

Тәрбиелік

Ұқыптылыққа, еңбексүйгіштікке, іскерлікке тәрбиелеу және қолөнерге ынталандыру.

Сабақтың құрылымы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Құрал-жабдықтарды тексеру.
  • Зейінді сабаққа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Өткен тақырыпты қайталау арқылы оқушыларға сұрақтар қойып, жауаптарын талдау.

III. Жаңа сабақ

Бүгін біз дәндерден бұйым жасауды үйренеміз. Дәнді дақылдардан сәндік композициялар, панно және шағын қолөнер бұйымдарын жасауға болады.

Жұмысқа кіріспес бұрын, қолданылатын дәндердің құрамы мен халықтық тәжірибеде айтылатын емдік қасиеттеріне қысқаша тоқталайық.

Қауын тұқымы (халықтық қолданылуы)

  • Халық медицинасында өкпені тазалайды, ішекті ылғалдандырады деп айтылады.
  • Ауыздың жағымсыз иісіне: тұқымды талқандап, таңертең ашқарынға ауыз шаюға немесе балмен араластырып қолдануға болады.
  • Бел, аяқ сырқырағанда: 120 г талқанды 10 күн араққа салып, күніне ашқарынға 10 мл-ден 3 күн ішеді (халықтық рецепт).
  • Ішекке ас тоқтағанда: 6–15 г талқанды сумен ішеді (халықтық қолданылуы).

Ескерту: бұл бөлімде халықтық тәжірибеде айтылатын мәліметтер берілген. Денсаулыққа қатысты қолдану үшін маман кеңесі қажет.

Асқабақ (халықтық қолданылуы)

  • Асқабақ және дәрмене (жусан түрі) ұрығының ұнтағы мейізбен араластырылып, құрт түсіруге пайдаланылғаны айтылады.
  • Асқабақты сүтке қайнатып, ас орнына жиі ішу бауыр, көкбауыр және қант диабеті кезінде пайдалы делінеді.
  • Асқабақ сабағын суға қайнатып ішу несеп жүргізуге көмектеседі деп көрсетіледі.

Ескерту: бұл мәліметтер оқу мақсатына арналған. Емдік мақсатта қолдану үшін дәрігермен кеңесіңіз.

Сөкті (ақталған тары)

Сөкті — тарыны ақтап, қауызынан тазартып алынған өнім. Тазаланған сөк арнайы өңделіп, жоғары, бірінші және екінші сортқа бөлінеді.

Кейбір сөктің ашқылтым дәмі болуы мүмкін. Мұндайда тарыны қайнаған суға жақсылап жуып, дәмін жұмсартуға болады.

Қарақұмық жармасы

Қарақұмық жармасы буланған немесе буланбаған дәннен алынады. Құрамында сіңімді ақуыздар мен крахмал мол, ал ақуыздары алмастырылмайтын аминқышқылдарына бай.

Түрлері

  • Ұнтақталмаған тұтас жарма
  • Тез пісетін (ұнтақталған) жарма

Қолданылуы: қоймалжың ботқа, кебіртек ботқа, гарнир, турама түрінде кеңінен пайдаланылады.

Асбұршақ

Асбұршақ — жоғары ақуызды, қоректілігі мол дәнді бұршақ дақылы. Қазақстанда өсірілетін сорттарының тұқымында орта есеппен 24–27% ақуыз, 50%-дан астам көмірсу (негізінен крахмал), сондай-ақ май, күлдік заттар және А, В, С дәрумендері болады.

Ас дайындауда бүтін және үгітілген түрі қолданылады, консервіленген өнім ретінде де кездеседі. Сонымен қатар әртүрлі мал азықтық өнімдер (дара азық, шөп ұны, пішен, пішендеме және т.б.) өндіруге пайдаланылады.

IV. Дәнді дақылдарды жұмысқа дайындау реті

  1. 1 Қауын дәнін алдын ала жуып, күнге кептіру.
  2. 2 Асқабақ дәнін жақсылап сүртіп, толық кептіру.
  3. 3 Таңдалған дәндерге сәйкес композицияның эскизін дайындау.
  4. 4 Дәндер жылтыр әрі көркем көрінуі үшін түссіз лакпен өңдеу (қажет жағдайда).

V. Сарамандық жұмыс

Жұмыс барысы (эскиз бойынша)

  1. 1 Эскизге сәйкес дәндерді таңдау.
  2. 2 DVP (ДВП) тақтасына гүлдердің орнын шеңбер түрінде белгілеп алу.
  3. 3 Шеңбер жиегінен бастап желім жағып, дәндерді реттілігімен жапсыру.
  4. 4 Гүл жапырақтарын асбұршақпен немесе сөкпен жапсырмалау.
  5. 5 Гүл құмырасын қарақұмықпен жапсырмалау.
  6. 6 Эстетикалық талғамға сай композицияны толықтырып, түрлендіру.

Қорытынды

Бағалау және кері байланыс

  • Әр оқушының жасаған бұйымын қабылдап, бағалау.
  • Жіберілген қателіктерді талдап, қайта түсіндіру.
  • Қорытынды сұрақтар арқылы сабақты бекіту.

Тәртіп және жауапкершілік

  • Жұмыс орнын жинастыру.
  • Құрал-жабдықтарды тазалап, орнына қою.

Үй тапсырмасы

Жапсырмалау тәсілдерін түрлендіріп, жұмысты үйде жалғастыру.