Қазақша рефераттар

Аспан Таза ауаң үшін рахмет

Ұйымдастырылған оқу қызметі: «Өзін-өзі тану»

Білім беру саласы: Әлеуметтік орта
Тақырыбы: Табиғат және адам

Мақсаты

  • Білімділік: табиғат пен адамның үйлесімділігі туралы білімін кеңейту.
  • Дамытушылық: табиғатқа қамқор қатынас дағдыларын дамыту.
  • Тәрбиелілік: тазалыққа, ізгілікке тәрбиелеу.

Көрнекілігі

Интерактивті тақта, тақырыптық суреттер, доп.

Сабақ бойы балалардың ойын арқылы жауап беруі, жұмбақ шешуі, қимыл-қозғалыс жаттығулары және шағын көрініс қолданылады.

Құндылық өзегі

  • Табиғатқа сүйіспеншілік пен жауапкершілік
  • Ізгілік, қамқорлық, әдептілік
  • Тазалық пен ортаға жанашырлық

Сабақтың басталуы: амандасу және шаттық шеңбері

Қонақтармен амандасу

Балалар келген қонақтармен сыпайы түрде амандасады: «Сәлеметсіздер ме», «Здравствуйте», «Good morning».

Шаттық шеңбері

Армысың, шапағатты Күн-Ана!
Армысың, қайырымды Аспан-Ана!
Армысың, мейірімді Жер-Ана!
Құт дарып, бар әлемді жарылқа!

Өлең жолдарын балалар тәрбиешімен бірге айтады.

Ойын: «Кім көп біледі?» (доп арқылы)

Сұрақ-жауап ойыны арқылы балалар әдеп, жақсылық, қонақжайлылық, отбасы құндылықтары туралы ой бөліседі.

Сұрақтар

  1. «Әдепті бала» дегенді қалай түсінесің?

    Үлкенге орын беру, кешірім сұрау, сыпайы сөйлеу.

  2. Жақсылық жасау деген не?

    Құстарға жем беру, ағаштарға су құю, көмектесу.

  3. Үйіңе қонақ келсе, қалай қарсы аласың?

    Амандасу, төрге шығару, ойыншықтармен бөлісу.

  4. Отбасы деген кімдер?

    Ата-әже, әке-шеше, аға-әпке, іні-қарындас, сіңлі.

Өтпелі сәт: құстар үні

Бір сәтте құстардың дауысы естіледі. Балалар «топта бір ерекшелік бар» екенін байқайды: құстардың тұмсығында гүлдер мен жүректер бар. Соларды алып, ішінде жасырылған тапсырмаларға көшеді.

Бұл әдіс балалардың қызығушылығын оятып, келесі бөлімге табиғи түрде өтуді жеңілдетеді.

Жұмбақтар арқылы табиғатты тану

Балалар табиғат құбылыстары мен тіршілікке қажетті негізгі ұғымдарды жұмбақ арқылы ажыратады. Әр жауап сабақтың өзегін ашып, соңында бәрін бір сөзбен жинақтайды: табиғат.

Жұмбақтар

  • Таңмен көзін ашады, әлемге нұрын шашады.

    Жауабы: Күн

  • Көзге ілінбейді, жұтсаң білінбейді.

    Жауабы: Ауа

  • Қараңғыда жымыңдайды жанады, жарық түссе бірден сөніп қалады.

    Жауабы: Жұлдыз

  • Тереземіздің әйнегін жуады, бірақ сүртпейді.

    Жауабы: Жаңбыр

  • Еш тесікке тұрмайды, ол жоқта жер құрғайды.

    Жауабы: Су

Жинақтау

Күн, ауа, жұлдыз, жаңбыр, су — бұлардың барлығын біз бір сөзбен табиғат деп атаймыз.

Табиғат — адамның тіршілігіне қажетті орта ғана емес, ол тәрбие мен құндылыққа бастайтын жол.

Әңгіме: «Табиғат деген не?»

Жануарлар табиғаттың мәні туралы таласады. Әрқайсысы өз көргенін айтып, табиғаттың қаншалықты кең ұғым екенін түсіндіреді.

Жануарлардың пікірі

  • Бақа: «Табиғат — телегей-теңіз су».
  • Аю: «Табиғат — орман».
  • Түйе: «Табиғат — құм мен тікенекті шөп».
  • Құстар: «Табиғат — таза ауа, ашық аспан, дәнді дақылдар».

Қорытынды ой

Ақыры киік: «Жер — Ана, Табиғат — Анамыз» деп дауыстайды. Барлығы бір ауыздан келіседі.

Бұл бөлім балаларға табиғаттың бір ғана көрініспен шектелмейтінін, ол — су да, орман да, ауа да, жер де екенін ұғындырады.

Ойын: «Кім тез жауап береді?»

«Неліктен жануарлар табиғатты әртүрлі сипаттады?» деген сұрақ арқылы балалар табиғаттың көпқырлылығын және адамның табиғатпен тығыз байланысын түсіндіреді.

Негізгі идея: табиғат пен адам — біртұтас

Өмірдің тірегі

Адам ауасыз, күнсіз, сусыз өмір сүре алмайды.

Бізді қоршаған орта

Табиғат — жазира дала, биік таулар, көгілдір көлдер, мөлдір өзендер мен бұлақтар.

Жауапкершілік

Табиғатты аялау — өз өмірімізді қорғау. Қамқорлық кішкентай әрекеттен басталады.

Көрнекі материал

Сабақта «Неткен сұлу қазақ жері» бейнеролигі көрсетіліп, туған жер табиғатына сүйіспеншілік сезімі күшейтіледі.

Тренинг-ойын: «Табиғатпен сырласу» (сергіту)

Балалар «сиқырлы орындықта» отырып, табиғатқа қиялмен саяхат жасайды: мөлдір су, жайқалған гүл, таза ауа — бәрі де жанды сергітеді.

Бұлақ (су ішу қимылы)

  1. Алға иілеміз.
  2. Суды аламыз.
  3. Ішеміз.
  4. «Рахат-ай!»

Алма (алма жеу қимылы)

  1. Оң аяқ алға, сол аяқтың өкшесін көтереміз.
  2. Алманы аламыз.
  3. «Қырт» етіп тістейміз.
  4. «Тәттісін-ай!»

Раушан (иіскеу қимылы)

  1. Алға иілеміз.
  2. Гүлді аламыз.
  3. Иіскейміз.
  4. Артық ауаны сыртқа шығарамыз.

Түйінді ой

Бұлақ — денсаулық, алма — рухани байлық, гүл — бақыт сыйлайды. Осылардың бәрін біз табиғаттан аламыз. Сондықтан табиғатты қорғау және оған көмектесу — ортақ міндет.

Көрініс: «Аңшы мен бала» (қамқорлық сабағы)

Қысқа сахналық көрініс балаларға табиғатқа жанашырлық танытудың мәнін түсіндіреді.

Оқиға желісі

  • Аңшы мылтығын тазалап отырады. Қасына бала келіп, мылтықты қызықтайды.
  • Аңшы баланы аңға шығуға шақырып, құстарды атып келуді ұсынады.
  • Бала тоғайға барып, құстарды атпай қайтып келеді.

Мағыналық шешім

Бала: «Құстарды атуға қимадым. Туған жердің табиғатын сыйладым», — дейді. Аңшы оның әрекетін ақылды шешім деп бағалайды.

Талқылау сұрағы: Баланың ісі дұрыс па? Неліктен?

Өлеңдер, мақалдар және тыйым сөздер

Табиғатты аялау туралы өлең жолдары

Кешкілік пе, күндіз бе?
Өсіп тұрған гүлді үзбе.
Үзіп алсаң сен бір гүл,
Үзіп алсам мен бір гүл.
Не қалар сиқынан,
Қызыл-жасыл жердің бұл.

К. Аяулым

Табиғатты қорғау үшін бәріміз,
Күресейік, бір-бір ағаш егейік.
Текке отырмай, жасымыз бен кәріміз,
Таза ауа үшін терімізді төгейік.

Шынар

Сүйейік табиғатты, аялайық,
Біз одан жақсылықты аямайық.
Анадай табиғаттың аясында,
Жадырап жас балаша дем алайық!

Кәусар

Табиғат — тіршілік аясы,
Табиғат — тал бесік.
Табиғат — бізді қоршаған орта.
Табиғат таза болса — аман болар адамзат.
Табиғатсыз адамның күні жоқ,
Мұны айтуға табиғаттың тілі жоқ.

Тыйым сөздер (тәрбие өзегі)

  • Гүлді үзбе.
  • Көкті жұлма.
  • Суды төкпе.
  • Суға түкірме.
  • Ұяны бұзба.
  • Құмырсқаның илеуін бұзба.

Тыйым сөздер — табиғатты қорғаудың қарапайым, бірақ ең әсерлі ережелері. Олар балалардың күнделікті әрекетіне бағыт береді.

Ойын: «Табиғатқа қалай көмектесе аламын?»

Балаларға сұрақтар қойылып, әрқайсысы табиғатты қорғаудың нақты жолдарын атайды.

Сұрақтар мен жауаптар

Ауа таза болуы үшін не істеу керек?
Ағаш, гүл егу; қоқыс жақпау; аула мен көшені таза ұстау.
Су мөлдір болуы үшін не істеу керек?
Суды ластамау; қоқысты суға тастамау.
Ағаштарға қалай көмектесе аламыз?
Су құю, топырағын қопсыту, сындырмау.
Судағы жәндіктерге қалай көмектесеміз?
Суды таза сақтау, химиялық қалдықтарды төкпеу.
Құстарға қалай көмектесеміз?
Қыста жем беру, ұяны бұзбау, суат қою.

Қорытындылау

Бүгін балалар табиғаттың не екенін білді, оны аялау, қадірлеу, қамқорлыққа алу қажеттігін түсінді. Табиғат пен адамның тығыз байланысын сезінді.

Ризашылық шеңбері

Күн, сәуле шашқаның үшін рахмет!
Аспан, таза ауаң үшін рахмет!
Бұлт, жаңбыр сепкенің үшін рахмет!
Ағаш, көлеңкең үшін рахмет!
Табиғат, сұлулығың үшін рахмет!

Балалар шеңберге тұрып, қол ұстасып айтады.

Ақпарат

Мекеме

Атырау қаласы, №33 «Көркемай» балабақшасы
Коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорын

Автор

Ересек топ тәрбиешісі: Шүйншалиева Дамели Симберкиновна