Қазақша рефераттар

Аумақтық табиғат кешендері

Сабақ тақырыбы: Табиғат кешені

Бұл сабақта оқушылар табиғат кешендерімен танысып, табиғатта болатын құбылыстардың ерекшеліктері мен маңызын түсінеді. Сонымен қатар карта арқылы жұмыс істеу дағдылары нығаяды және табиғатты танып-білуге, ұжымда сыйластықпен әрекет етуге тәрбиеленеді.

Сабақ түрі

Аралас сабақ

Әдістер

Сұрақ-жауап, баяндау, өзбеттік тапсырма

Көрнекіліктер

Атлас, дүние жүзі картасы, интерактивті тақта, суреттер, трек-сызбалар

Сабақ мақсаттары

Мақсаттар үш бағытта жүйеленеді: білімділік, дамытушылық, тәрбиелік.

1) Білімділік

Оқушыларды табиғат кешендерімен таныстыру; табиғатта болатын құбылыстардың ерекшеліктері мен маңызына тоқталу.

2) Дамытушылық

Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту; картамен жұмыс жүргізуге дағдыландыру.

3) Тәрбиелік

Табиғат құбылыстарын танып-білуге тәрбиелеу; бір-бірін сыйлауға және ұжымшылдыққа баулу.

Сабақтың барысы

Сабақ құрылымы кезең-кезеңімен ұйымдастырылады: ұйымдастыру, білімді тексеру, жаңа тақырыпты меңгерту, бекіту, қорытынды және бағалау.

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылардың қатысуын тексеру, зейінін сабаққа аудару.
  • Оқушыларды топтарға бөлу.

II. Білімді тексеру

«Ыстық орындық» әдісі

  1. Жер бедерін өзгеріске ұшырататын қандай күштер бар?
  2. Төтенше жағдай дегеніміз не?
  3. Қандай төтенше жағдай түрлерін білесіңдер?
  4. Зілзала дегеніміз не?
  5. Сел қалай пайда болады?
  6. Опырмалар дегеніміз не?
  7. Жер сілкінісі неліктен болады?
  8. Қар көшкіні, қар басу, сырғыма ұғымдарын сипатта.
  9. Тау жыныстарының құлауына қандай үдерістер әсер етеді?
  10. Дауылдар мен табиғи өрттер қалай пайда болады?

III. Жаңа сабақты меңгерту

Негізгі бөлімдер

  • Табиғат кешені
  • Географиялық қабық
  • Географиялық қабықтың заңдылықтары
  • Негізгі ұғымдар

Сабақтағы атмосфера

Табиғат дыбыстарын жеткізетін әуен қосылып, интерактивті тақтада табиғат көрінісі көрсетіледі. Оқушылар көріністі сипаттап, табиғаттың құрамдас бөліктерін талдайды.

Табиғат туралы ой-толғау

Су

Табиғат — су. Су тіршіліктің көзі екені бекер айтылмаған: су жоқ жерде өмір жоқ. Су — тіршіліктің нәрі, табиғаттың тынысы.

Топырақ

Табиғат — топырақ. Жер бетіндегі тіршіліктің бәрі қоректік нәрді топырақтан алады. Еңбегіңе жауап беретін береке де, жақсылық та топырақтан өнеді.

Өсімдік

Табиғат — өсімдік. Өсімдік — жасыл желек, көк майса, алуан гүл. Ол ашыққанда — ас, шөлдегенде — сусын, ыстықта — сая, суықта — пана, ауырғанда — дәрі. Таза ауа мен ел дәулеті — орман мен жасыл желек.

Жануарлар әлемі

Табиғат — жануарлар әлемі. Жүгірген аң, ұшқан құс, дала ажары — ақбөкен, әні мен сәні — бұлбұл, су аруы — аққу: бұлардың бәрі табиғаттың көркі.

IV. Бекіту

Оқушылар негізгі ұғымдарды жүйелеп, тапсырмалар арқылы байланыстарын түсіндіреді.

Негізгі ұғымдар

  • Географиялық қабықтың тұтастығы
  • Зат пен энергия айналымы
  • Тәуліктік ырғақтылық
  • Жыл ішіндегі ырғақтылық
  • Аумақтық табиғат кешендері
  • Антропогендік табиғат кешендері

Постер қорғау тақырыптары

  1. Дүниежүзілік су айналымы және суды қорғау.
  2. Жер қыртысындағы заттар айналымы және топырақты құнарландыру.
  3. Табиғат кешендерінің сызбасын түсіндіру және табиғатты қорғау.

V. Қорытынды

Географиялық жұмбақтар: «Тез жауап»

Иә / Жоқ

  1. Табиғат кешендерін мүлде қозғамай, алғашқы қалпында толық сақтауға бола ма?
  2. Планета халқының үштен бір бөлігіне су жетіспей ме?
  3. Табиғат кешендерінің өзгеруі адам әрекетімен байланысты ма?
  4. Табиғатты қорғау — күнделікті ғана мәселе ме?
  5. Қоршаған ортаны қорғау мәселелері еліміздің заңнамасында қарастырылған ба?
  6. Дүниежүзілік табиғатты қорғау ұйымы «Гринпис» «Жасыл әлем» деп атала ма?

Экологиялық есептер сайысы

Есептеу және талдау

1) Лас заттардың жылдық мөлшері

Тауық өсіретін кешендерден тәулігіне 350 м³ лас зат өзенге төгіледі. Жылына қанша мөлшерде лас зат төгіледі?

Шешуі: 365 × 350 = ?

2) Автокөлік шығарындылары

Бір автомобиль тәулігіне 20 кг газ бөледі. 6 автомобиль 1 айда қанша газ бөледі?

Шешуі: 6 × 20 = 120; 120 × 30 = 3600 (кг)

3) Қағаз тұтыну және ағаш

Әр адам жылына 3 ағашқа тең қағаз өнімін пайдаланады. 5 адамнан тұратын отбасыға 1 жылда қанша қажет?

Шешуі: 3 × 5 = 15 (ағаш)

VI. Үй тапсырмасы

Оқу

11-тақырыпты оқып, мазмұнын түсіндіріп айту.

Зерттеу

Табиғатты қорғау ұйымдары туралы қысқаша хабарлама дайындау.

VII. Бағалау

Оқушылар бағалау парақшалары арқылы өзін-өзі бағалайды: әрбір дұрыс жауап 1 балл. Қорытынды бағаны мұғалім оқушылардың белсенділігі, жауап беру жылдамдығы және дұрыстығын ескере отырып қояды.