Оқушыларды таныстыру
Сабақ тақырыбы: «Ынтымақ түбі – береке»
Бұл сабақ оқушылардың ұйымшылдық, татулық және береке-бірлік туралы түсініктерін тереңдетуге бағытталған. Негізгі мақсат — ортақ құндылықтарды ұғындырып, өзара сыйластық пен жағымды қарым-қатынасты дамыту.
Мақсаты
Оқушыларға ұйымшылдық, береке-бірлік, татулық туралы түсініктерін кеңейту.
Ресурс
«Игілік — басы ынтымақ, ынтымақты елде күншуақ» (халық мақалы).
Міндеттері
- Оқушыларға «ынтымақ» ұғымы туралы түсінік беру.
- Өзара жағымды қарым-қатынасты, сүйіспеншілік пен қолдауды дамытуға ықпал ету.
- Татулыққа, ауызбірлікке, достыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
Төмендегі бөлімдер сабақ құрылымын бірізді жүргізуге көмектеседі: жағымды күйге келу, ой қозғау, талқылау, тапсырмалар, шығармашылық және қорытынды рефлексия.
1) Ұйымдастыру кезеңі: жағымды күйге келу
Балалар, ыңғайланып отырыңдар да, терең тыныс алыңдар. Жер бетінде жанға жайлы бір мекен бар дейді. Ол жерде адамдар шат-шадыман өмір сүріп, бір-бірін ренжітпей, мейіріммен қарайды екен.
Олар кішкентай нәрседен де жақсылық іздеп, қуана біледі. Табиғатқа қамқорлықпен қарағандықтан, айналада қалың майса өсіп, өзендер мөп-мөлдір ағып, көгілдір көлдерде балықтар еркін жүзіп жүреді.
Ол елде мұң мен жауласуды білмейді: күнкөріс қамы үшін де бір-бірін ренжітпейді, бауырмал болып, өзара көмектеседі. Сондықтан бәрі бақытты, бәрі тату, бәрі дос. Халықтар соғыспай, келісіммен, үйлесімде өмір сүреді.
Тыныштығы сондай — бозторғайлар қой үстіне ұя салып, жұмыртқалайды дейді. Бірақ ол ел өзге жанды кіргізбейді екен. Ендеше, өзіміз тұрған жерді осындай жайлы мекенге қалай айналдыра аламыз? Ойланып көрейік. Қаласаңдар, бұл сәтте баяу, жанға жайлы әуен қоюға болады.
Топқа бөліну: «Менің қалаған түсім»
Қобдишадан қалаған түстеріңді таңдап, әр түске сәйкес топтарға бөлініңдер.
Есімдер аллитерациясы
Әр оқушы өз есімін айтып, есімінің бірінші әрпінен басталатын жағымды қасиетін қосып таныстырады.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Оқушылар оқулықтағы мәтінді оқып келіп, ынтымақ құндылығының жеке адам мен қоғам өміріндегі маңызын талқылайды.
Талқылауға арналған сұрақтар
- Үй иелері «Ынтымақты» неге қонақ етіп шақырды деп ойлайсыңдар?
- Ынтымақ бар жерге Қызырдың, Бақ пен Дәулеттің келуін қалай түсіндіресіңдер?
- Сендер кімді қонаққа шақырар едіңдер? Неліктен?
- «Ынтымақтан биік, ынтымақтан күшті ештеңе жоқ» дегенді қалай түсінесіңдер?
3) Жағымды ой-пікір: дәйексөзді талқылау
«Игілік — басы ынтымақ, ынтымақты елде күншуақ».
Дәйексөзді көзқарас → себеп → мысал → қорытынды бірізділігімен талқылаңдар.
Сергіту сәтін өткізіп, оқушылардың зейінін қайта шоғырландыру ұсынылады.
4) Оқиға айту және мәтінмен жұмыс
«Ойланайық, пікірлесейік» сұрақтары
- «Ынтымақ» дегенді қалай түсінесіңдер?
- «Ынтымақ түбі — береке» сөзінің мәні неде?
- Ынтымақтастық, татулық, ұйымшылдық ұғымдарының ұқсастығы қандай?
Мақал-мәтелдер арқылы бекіту
Ынтымақ, бірлік, татулық туралы мақал-мәтелдер айтып, «гүл шоғы» тапсырмасын толықтырыңдар.
Мәтінмен жұмыс: «Баба өсиеті»
Оқулықтағы мәтінді оқып, татулық пен ауызбірліктің ынтымаққа жеткізетінін талқылаңдар.
- Баба өсиетінен нені ұқтыңдар?
- Қандай қорытынды жасауға болады?
Тапсырма: ұғым мен анықтаманы сәйкестендіру
Адамдардың бірлікке келуі, бірлесіп тірлік жасауы және татулығы үшін қандай қасиеттер қажет? Төмендегі ұғымдарды тиісті анықтамаларымен жұптастырыңдар. Жұмысты жұппен орындап, дәптерге белгілеңдер.
Мысал
Татулық — адамдардың берік бірлігі, сыйласымдылығы.
Ұғымдар
- 1.Татулық
- 2.Достық
- 3.Ауызбірлік
- 4.Бірлік
- 5.Ынтымақтастық
Анықтамалар
- A) Адамдардың бір-біріне адал, қалтқысыз сеніп, бір мүдделі, ортақ көзқараста болатын қасиеті.
- Ә) Адамдардың берік бірлігі, сыйласымдылығы.
- Б) Бірлікке келу, бірге тірлік жасаудың көрінісі, татулықтың белгісі.
- В) Мақсаты бір топ мүшелерінің тату-тәттілік, ынтымақтастық, ұйымшылдық көрсете білуі.
- Г) Ынтымақтасып біріккен бір ауыздылық, іштей байланысты табиғи біртұтастық.
Дұрыс жауаптар
1 — Ә), 2 — A), 3 — В), 4 — Б), 5 — Г).
5) Шығармашылық жұмыс (топтық)
Оқушылардың ойы мен сезімін тыңдағаннан кейін оқулықтағы М. Мақатаевтің «Құт мекені» өлеңін оқып, сұрақтарға жауап беріңдер.
Сұрақтар
- Біздің еліміз қалай «құт мекенге» айналып отыр деп ойлайсыңдар?
- Отанға деген сүйіспеншіліктеріңді қалай білдіресіңдер?
Түйін
Бірлігі берік, ынтымақтастығы жарасқан елдің болашағы баянды.
Қысқа тапсырма
«Елімізге тілегім» тақырыбында қысқа тілек жазыңдар.
6) Топпен ән айту
Алтын Махамбетованың «Менің елім» өлеңін бірге орындау.
7) Үй тапсырмасы
«Ынтымақ түбі – береке» тақырыбына эссе жазу.
8) Қорытынды және рефлексия
Адамдар арасындағы ұйымшылдық, береке-бірлік ынтымақты қалыптастырады. Ынтымақ бар жерде адамдар өзара бірлікке келіп, бірлесіп әрекет етеді, татулық орнығады.
Ұжымдағы және ел ішіндегі ынтымақтастық татулық пен достыққа жеткізіп, болашағымызды баянды етеді.
Позитивті күйге келу
Баяу әуен қосуға болады. Көзімізді жұмып, еркін отырайық. Бүгінгі сабақтан нені түсіндік, қандай жақсы нәрсе үйрендік, өзімізге не алдық — соны ой елегінен өткізейік. Осының бәрін жүрегімізге сақтап, көкейімізге түйіп алайық. Жайлап көзімізді ашайық.
Соңында бүгінгі сабақтан алған әсерлеріңді, көңіл күйіңді смайлик арқылы көрсетіңдер.