Қазақша рефераттар

Аққу оюын дайындау

Сабақтың мақсаттары

Бұл сабақта оқушылар ою-өрнек ұғымын тереңірек түсініп, «Аққу» оюын технологиялық талаптарға сай дайындауды үйренеді.

Білімділік

Ою-өрнек туралы білімін толықтырады, түрлерімен танысады және қию әдістерін меңгереді.

Дамытушылық

Сын тұрғысынан ойлауы, шығармашылық қабілеті және қол шеберлігі дамиды; өнер туындыларын талдау арқылы қызығушылығы артады.

Тәрбиелік

Ұқыптылыққа, жұмыс орнын таза ұстауға, өз бетінше еңбек етуге және алған білімін дұрыс қолдануға тәрбиелейді.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
  2. Құрал-жабдықтарды дайындау.
  3. Топқа бөлу.

II. Қызығушылығын ояту (сұрақ-жауап)

Сұрақтар

  1. «Ою-өрнек» сөзі латынның қай сөзімен байланысты?
  2. Композиция дегеніміз не?
  3. Симметрия дегеніміз не?
  4. Колорит дегеніміз не?
  5. Ритм дегеніміз не?
  6. Оюдың қандай пайдасы бар?

Жауаптар

  1. Латынның ornament сөзінен шыққан; мағынасы — әшекейлеу, әсемдеу.
  2. Ою-өрнекті белгілі бір заттың бетіне ретпен, үйлесімді орналастыру.
  3. Ою-өрнектің екі жағының бірдей болуы — симметрия.
  4. Өрнектегі түстердің бір-бірімен үйлесіп, жарасым табуы.
  5. Ою-өрнекте бір элементтің ырғақты түрде қайталанып отыруы.
  6. Жүйке қызметін жақсартып, ойды жинақтауға көмектеседі; математикалық түсінікті жетілдіреді және түстерді таңдауға үйретеді.

III. Мағынаны тану (топтық жұмыс)

I топ — «Іскерлер»: түсіндіру

Ою-өрнек өнері жазу-сызу кең тарамаған ерте кезеңдерден бастап дамыған. Алғашында адамдар оюларды ағашқа, тасқа, сүйекке түсірген. Уақыт өте келе ою-өрнек түрлері де жаңарып, дамып отырды.

Ғылыми еңбектерде ою-өрнектерді ірі үш топқа бөлу жиі кездеседі:

  • Өсімдік тектес өрнектер: гүл, жапырақ, сабақ, дән бейнелері.
  • Зооморфтық өрнектер: жануар, аң-құс, балық бейнелері.
  • Космогониялық өрнектер: дөңгелек, ирек, шимай, торкөз секілді белгілер.

Қазақ ою-өрнегінің негізгі өзек элементтерінің бірі — мүйіз тектес өрнектер. Олар үй жиһаздарын, зергерлік бұйымдарды, ыдыс-аяқты, киім-кешекті безендіруге кең қолданылған.

Аталуына қарай өрнектерді тақырыптық топтарға да жіктеуге болады: ай-күн-жұлдызға, жануарлар мен құстарға, жәндіктерге, жер-су мен өсімдіктерге, қару-құралдарға, сондай-ақ геометриялық пішіндерге қатысты өрнектер.

II топ — «Өнерлілер»: мақал-мәтелдерді толықтыру

Төмендегі жолдарды мағынасына сай толықтырыңыз:

Оюды оя алмаған — …

Ойсыздан — … шықпайды

Үлгісі көптің — … көп

Өрнегі көптің — … көп

III топ — «Ісмерлер»: «Аққу» оюын жасау технологиясы

Қажетті материалдар

  • Қатырма қағаз, қатты қағаз
  • Мата (порша), көк мата
  • Ине, жіп
  • Қайшы

Жасау қадамдары

  1. Қатты қағазға ою үлгісін түсіріп, қиып алыңыз.
  2. Үлгіні поршаға және қатырма қағазға бастырып, екеуін де қиыңыз.
  3. Екі қабатты беттестіріп, көктеп біріктіріңіз.
  4. Артық бөліктерін реттеп қиыңыз.
  5. Жиегін қолмен кестелеп тігіңіз.
  6. Көктеген тігісті сөгіп алып, бұйымды тегістеңіз.
  7. Дайын оюды көк матаға тігіңіз.

IV. Техникалық қауіпсіздік ережелері (ТҚЕ)

  • Қайшыны әрдайым сап жағымен ұсыныңыз.
  • Құралдарды жұмыс барысында оң жаққа реттеп қойыңыз.
  • Инені көз жағымен беріңіз.
  • Инені арнайы жастықшаға қадаңыз.
  • Құрал-жабдықтарды арнайы қорапшаға жинаңыз.
  • Жұмыс орнын таза ұстаңыз, соңында бәрін жинаңыз.

V. Қорытынды және бағалау

Қорытынды

Оқушылар ою-өрнектің мәнін, негізгі ұғымдарын (композиция, симметрия, колорит, ритм) қайталап, «Аққу» оюын жасау кезеңдерін тәжірибе жүзінде бекітеді.

Бағалау

Оқушылардың жұмысы белсенділігі мен ұқыптылығына қарай жұлдызшалар арқылы бағаланады.

VI. Үй тапсырмасы

  • «Аққу» оюын матаға тігіп келу.
  • Ою туралы мақал-мәтелдер жинақтау.