Қазақша рефераттар

Құрманғазының күйі

♪

Сабақ жоспары

Ән мен күйді не жақындатады?

Бұл сабақ – ән, би және күй жанрлары бойынша білімді қайталап, жүйелеуге арналған ойын- жарыс форматындағы қайталау сабағы. Негізгі ой: халық музыкасына құрмет, ұлттық өнерден эстетикалық әсер алу және оқушылардың шығармашылық ой-өрісін дамыту.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Музыкалық сәлемдесу.
  • Дауыс жаттығуын орындау.
  • Мұғалімнің кіріспе сөзі: сабақтың ерекшелігін атап, мақсат-міндетпен таныстыру.

2) Мақсат қою

Оқушылардың әнші, биші және күйшілер туралы алған білімін еске түсіру, жүйелеу және тиянақтау.

3) Білімді тексеру және топқа бөлу

Сұрақ: «Күләш, Шара, Құрманғазы» есімдерін өнердің қай саласынан көреміз?

1-топ

Әншілер

2-топ

Бишілер

3-топ

Күйшілер

Ойын форматы: «Теңге алу»

Бүгін сабақта қазақ халқының ұлттық ойыны «Теңге алу» үлгісінде сайыс өткізіледі. Бұл ойын жылдамдық пен алғырлықты талап етеді.

Ойын туралы қысқаша мәлімет

Ойыншылар ерттелген атпен 30–40 метр шауып бара жатып, ақ киіздің үстінде жатқан тиынды немесе ақ шүберекке түйілген затты еңкейіп іліп әкетеді. Ат үстінен алған адам олжаны иеленеді. Сабақтағы нұсқада теңгені (немесе ұсақ затты) сәтті көтерген оқушы жеңімпаз атанып, жүлде алады.

Ереже

  • Теңгелердің құны: 5 тг, 10 тг, 20 тг.
  • Теңгенің құны артқан сайын сұрақтар күрделене түседі.
  • Дұрыс жауап берген оқушы теңгені «алады».
  • Әр топқа: екі 5 тг, екі 10 тг, екі 20 тг теңге беріледі.

Сұрақтар және бөлімдер

I бөлім — 5 тг

Жеңіл деңгей: негізгі тұлғалар мен шығармаларды еске түсіру.

5 тг
  1. Құрманғазының бір күйін ата.
  2. Қобыз аспабында ойнаған күйшіні ата.
  3. «Қазақтың бұлбұлы» атанған әнші қыз кім?
  4. Құрманғазының шәкірті кім?
  5. Қорқыттың бір күйін ата.
  6. Дәулеткерей мен Құрманғазының есімдері кездесетін әнді ата.

Қорытынды тапсырма: «Домбырасыз сән қайда?» әнін әншілер тобы орындайды.

II бөлім — 10 тг

Орташа деңгей: құрылым, мазмұн, салыстыру.

10 тг
  1. Домбыра аспабының құрылымын ата.
  2. Қобыз аспабының құрылымын ата.
  3. «Сарыарқа» күйі қандай тақырыпқа жазылған?
  4. Күләш пен Шара қай жерде туған?
  5. «Жез киік» күйі кімнің шығармасы?
  6. Салыстыр: «Қосалқа» мен «Сарыарқа» күйлерінің қайсысына билеуге болады?

Сергіту сәті

Бишілер тобымен бірге барлығымыз би қимылдарын жасаймыз. Қимылдарды ұлттық оюлар арқылы бейнелейміз: «Қошқар мүйіз», «Тұмарша», «Құстұмсық».

III бөлім — 20 тг

Күрделі деңгей: ұғымдар, талдау және тыңдау тапсырмасы.

20 тг
  1. «Ақсақ құлан» күйі туралы не білесің?
  2. «Домбырасыз сән қайда?» әнінің көңіл күйі қандай?
  3. Тембр деген не?
  4. Халық күйі деген не?
  5. Регистр деген не?
  6. Тыңдаған музыканың атын тап (мысалы: «Сарыарқа»).

Топ басшылары бағалау кестесіне өз тобының жауап берген оқушыларын белгілеп отырады. Жауаптар қорытындыланған соң, жиналған теңгелер есептеліп, оқушылар бағаланады. Ең көп теңге жинаған топтың ұпайы жарияланады.

Қорытынды ән: есепшілерге арнап «Есеп сабағы» әнін хормен орындаймыз.

Қорытынды және рефлексия

Сабақ соңында оқушылар өз әсерін айтып, негізгі ұғымдарды қайта бекітеді.

Сұрақтар

  • Бүгінгі сабақта нені еске түсірдіңдер?
  • Қандай атақты тұлғаларды есте сақтау маңызды?
  • Музыка сабағы ұнады ма? Неліктен?
  • Қандай ұлттық өнер түрлерін музыкамен байланыстырдық?

Бағалау

Топтық ұпай мен жеке белсенділік ескеріле отырып, қорытынды баға қойылады.

Үй тапсырмасы

  1. «Сарыарқа» күйіне иллюстрация жасау.
  2. Қобыз аспабына арнап бір шумақ өлең жазып келу.
  3. Өткен тақырыптарды қайталау.

Бұл сабақ жоспары ұлттық музыкаға құрметті күшейтіп, ән мен күйдің ортақ болмысын ойын арқылы ұғындыруға бағытталған: тыңдау, орындау, салыстыру және ұғымдық талдау бір арнаға тоғысады.