Сайыстың шарттары
Іс-шара жоспары
Ана мен бала сайысы
Бұл сайыс — отбасы тәрбиесінің қадірін ұлықтап, ана мен әженің өнегесін үлгі етуге арналған тәрбиелік-танымдық іс-шара. Қазақы салт-дәстүр, әдеп, сыйластық пен қамқорлық құндылықтары қатысушылардың өнері мен сөз сайысы арқылы айқындалады.
Сабақтың (іс-шараның) мақсаты
- Жас ұрпақты ата-баба дәстүрімен тәрбиелеу.
- Халықтық педагогиканы насихаттау, мақал-мәтелдер арқылы тілдік қорын дамыту.
- Ата-анамен байланысты нығайту; ана мен әже тәрбиесін үлгі ету; сыйластыққа, қамқорлыққа, әдептілікке баулу.
Ұйымдастыру барысы
1) Ұйымдастыру
Мұғалімнің кіріспе сөзі, шараның мәні мен мақсатын таныстыру.
2) Ана мен баланы таныстыру
Қатысушылар өзін мәдениетті түрде таныстырады.
3) Сайыс шарттарын түсіндіру
Кезеңдер, уақыт, бағалау өлшемдері айқындалады.
4) Әділқазылар алқасын тағайындау
Бағалау тобы бекітіліп, ережелер хабарланады.
5) Қорытындылау
Құттықтау сөздер, марапаттау және сыйлықтар тапсыру.
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Қазақ халқы жас ұрпақты жастайынан тәрбиелеудің маңызын ертеден терең түсінген. Бала — өмірдің жалғасы, халықтың мұрагері. Ұлан-ғайыр даламызда көшпелі тіршілік кешіп, аттың жалында, түйенің қомында жүрсе де, халқымыз тәрбие берудің салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпын қалыптастырған.
Әже мен ана тәрбиесінің бала өміріндегі орны айрықша. Осындай өнегені бойына сіңірген бала ертең ізетті, инабатты, елге сыйлы азамат болып өседі.
Ән
Кіріспеден кейін тақырыпқа сай ән орындалады.
Сайыс кезеңдері
I. Таныстыру
1-кезең
Ана мен бала ортаға шығып, әдеппен, ізетпен өзін таныстырады. Таныстыруда отбасы құндылығы, сыйластық мәдениеті көрініс табады.
Өлең жолдары
Ана мен бала келді ортамызға, Сыпырды томағасын осы дұға. Қызып келген қырандай керілтеді, Әдеппенен, ізетпенен танысуға.
II. Балаларды еркелету
2-кезең
Аналар балаларына жылы сөз айтып, мейірім мен қамқорлықты еркелету сөздері арқылы жеткізеді. Кезеңде ұлттық ұғымдар мен теңеулерді қолдануға болады.
Ескерту
Еркелету сөздерін төрт түлікке қатысты қазақы теңеулермен байыту ұсынылады.
Өлең жолдары
Ботақаным — бөбегім, Шырқайтұғын өлеңім. Бөбегімдей тәй басқан, Сені жақсы көремін.
III. Ситуациялық жағдай
3-кезең
Қатысушылар тосын ситуациялық сұрақтарға жауап беріп, шығу жолын ұсынады. Тапсырмалар құстар тақырыбымен байланыстырылады.
Ой
Жағдайды тез саралау
Сөз
Дәлелді, әдепті жауап
Тәрбие
Ізгілікке бастайтын шешім
IV. Өнер сайысы
4-кезең
Қатысушылар өнерін ортаға салады: ән айту, шағын қойылым, мәнерлеп оқу. Тақырып аясы: Отан, ана, бала, туған жер.
Жүргізуші сөзінен үзінді
Жарайсыңдар, барлығың да өренім, Асып бір төселсінші кемерің. Ырза болып біздер ғана көрелік, Тамашалап сайыскерлер өнерін.
V. Мақал-мәтел сайысы
5-кезең
Сөз өнері сыналатын кезең: тәрбиелік мәні бар мақал-мәтелдерді айту, жалғастыру, мағынасын түсіндіру.
Жүргізуші сөзінен үзінді
Отбасыма жеңістерді әпердім, Сонда да көп шарттарды әкелдім. Кезек келді, енді сайыс кезегі, Сөз өнері — мақал менен мәтелдің.
VI. Сұрақ-жауап
6-кезең
Әр топқа тәрбиелік мазмұндағы 2 сұрақтан беріледі. Қатысушылар қысқа, нақты әрі дәлелді жауап береді.
Бағалау өлшемі
- Ойдың нақтылығы
- Тәрбиелік мазмұн
- Сөйлеу мәдениеті
Ұсыныс
Жауаптарда ана, әже өнегесі, әдеп, сыйластық, қамқорлық сияқты құндылықтарды нақты мысалмен байланыстыру тиімді.
VII. Қорытынды
7-кезең
Әділқазылар шешімі жарияланып, қатысушыларға алғыс айтылады. Құттықтау сөздер айтылып, марапаттар мен сыйлықтар табысталады.
Алғыс
Қатысушылар мен ата-аналарға ризашылық
Марапат
Диплом, алғыс хат, естелік сыйлық
Түйін
Отбасы тәрбиесінің құндылығы