Керек сөздер
Сабақтың барысы
Бұл жоспар 1-сынып оқушыларына арналған. Мақсаты — жыл мезгілдерінің ерекшеліктерін сурет, ойын және әңгімелеу арқылы түсіндіру, бақылау дағдысын қалыптастыру және табиғатты аялауға тәрбиелеу.
I. Ұйымдастыру
- Оқушыларды сабаққа дайындау, назарын шоғырландыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- Айналада неше тұс бар?
- Ауа райының шартты белгілерін қайталау.
III. Жаңа сабақ
Кіріспе тапсырма (сурет арқылы)
Әр суреттің бірінші дыбысын айтып, сөз құрастырамыз. Құрастырылған сөз — бүгінгі тақырып: «Жыл мезгілдері».
Жылдың төрт мезгілі бар: күз, қыс, көктем, жаз. Әр мезгілдің өзіне тән белгілері болады.
Ағаш жапырақтары сарғайып, жерге түседі. Күздің басы жылы болғанымен, аяғы салқындайды — бұл қыстың жақындағанын білдіреді.
Ауа температурасы төмендейді, қар жауады, күн суытады. Табиғат тынығады.
Қар еріп, жер бусанады. Дала көкорай шалғынға оранып, өсімдіктер қайта тіріледі.
Шуақты күндер көбейеді. Бақта жидектер мен жемістер пісіп-жетіледі.
IV. «Бұл қай кезде болады?» ойыны
Оқушылар суреттерге қарап, оқиғаның қай мезгілге тән екенін анықтап, белгі қояды (немесе ауызша дәлелдейді).
V. Кітаппен жұмыс
Күз мезгілінде ауа райы
Сипаттау, шартты белгілерін атау, бақылау жасау.
Қыс мезгілінде ауа райы
Суық, қар, мұз, қысқа тән құбылыстарды ажырату.
Көктем мезгілінде ауа райы
Жылыну, қардың еруі, жаңбыр, табиғаттың оянуы.
Жаз мезгілінде ауа райы
Жылу, күннің ұзақтығы, шуақты күндер.
VI. Сергіту сәті
Дыбыстық жаттығу
Жел уілдейді: у-у-у-у
Қатты жел соғады: гу-гу-гу-гу
Құйын келіп билейді: зу-зу-зу-зу
Жапырақтар қол соғады: ду-ду-ду-ду
VII. Дәптермен жұмыс
«Жыл мезгілдері» тақырыбын жазу: күз, қыс, көктем, жаз.
VIII. Жыл мезгілдерін белгілеу
Жыл мезгілдеріне сәйкес шеңбер ішіндегі дөңгелектерді бояу (әр мезгілге — өз түсі).
IX. «Тез ойла, сөз ойла»
Берілген тірек сөздерді қолданып, «Күз» туралы шағын мәтін құрастыру.
Сөйлем үлгілері
Берекелі ... келді.
... жылы жаққа қайтты.
Айгүл ... терді.
Біздің бақта ... пісті.
Базарда ... көп.
Керек сөздер
- Күз тақырып
- құстар
- алма
- жемістер
- көкөністер
X. «Нені жақсы көреді?» ойыны
Жануарларды өз қорегіне сәйкестендіру. (Мақсаты — логикалық ойлау мен сөздік қорды дамыту.)
| Жануар | Қорегі |
|---|---|
| Тышқан | ірімшік |
| Кірпі | алма |
| Қоян | сәбіз |
| Сиыр | шөп |
| Ит | сүйек |
| Аю | бал |
| Тиін | жаңғақ |
XI. Ертегі: «Ауа, су және жарық»
Ерте, ерте, ертеде су болмапты. Құстар шөлдеп, қаталапты. Ағаштар қурап, гүлдер солыпты. Шаршаған құстар желден көмек сұрайды. Көмектесуге уәде берген жел күнге келеді.
Күн көлдердің суын қыздыра бастайды. Су тамшылары буға айналып, аспанға көтеріледі. Ол жерде тамшылар бір-бірімен қосылып, бұлтқа айналады. Ақыры жаңбыр жауады. Жер рақаттанып, дем алады.
Талқылау сұрағы
Ертегі табиғаттағы қандай айналымды сипаттайды? (Судың булануы, бұлттың түзілуі, жауынның жаууы.)
XII. «Ағашта не өседі? Не өспейді?» ойыны
Өседі
- алмұрт
- шие
- өрік
- апельсин
- алма
- жүзім
Өспейді
- баклажан
- пияз
- қызанақ
- асқабақ
- сәбіз
XIII. Сабақты бекіту
Әр мезгілге сәйкес айларды атау:
қыркүйек, қазан, қараша
желтоқсан, қаңтар, ақпан
наурыз, сәуір, мамыр
маусым, шілде, тамыз
XIV. Үй тапсырмасы
«Жыл мезгілдері» тақырыбын оқу және қысқаша мазмұндап келу.
XV. Білімді бағалау
Оқушылардың жауаптары, ойындардағы белсенділігі, тапсырмаларды орындауы бойынша қорытынды бағалау жүргізіледі.