Ерліктің арқауы, елдіктің бастауы - қазақ елі
Ерліктің арқауы, елдіктің бастауы – қазақ елі
«Біз тәуелсіздікті ақылмен, ата-баба жолымен алдық», — деп атап өткен Н. Ә. Назарбаев. Бұл ой Қазақстанның егемендікке бастар жолы бір сәтте қалыптаспағанын, тарихи таңдаулар мен саяси шешімдердің нәтижесі болғанын аңғартады.
Егемендікке басталған қадамдар
Қазақстан Кеңес Одағы ыдыраудың соңына дейін сақталып қалады деген үмітпен одақты ұстап қалуға ұмтылды. Алайда одақ аясындағы әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси өзгерістер бұл ниетке қайшы келді. Осы жағдай Қазақстанды тәуелсіздігін жариялауға бағытталған нақты шараларға кірісуге итермеледі.
1990 жылғы 25 қазан: Мемлекеттік егемендік туралы Декларация
1990 жылы 25 қазанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі республикамыздың мемлекеттік егемендігі туралы Декларация қабылдады. Осы құжат арқылы Қазақстан өз егемендігін бүкіл әлемге жария етті.
Демократиялық үдерістердің жеделдеуі
Тәуелсіздікке ұмтылыс елдегі жалпы демократиялық процестерді айқын жеделдетті. Осы кезеңнен бастап Қазақстан басқа республикалармен бірге іс жүзінде орталыққа қарсы оппозициялық бағыттағы ұстанымға жақындай түсті.
Екіжақты келісімдер және өзара мойындасу
Қазақстанның бастамасымен Беларусь, Украина, Ресей және басқа да республикалармен екіжақты келісімдер жасалды. Бұл келісімдерде бір-бірінің егемендігін, қалыптасқан шекараларды, сондай-ақ өзара пайдалы экономикалық байланыстарды мойындау мәселелері қамтылды.
1991 жыл: Тәуелсіздікке апарар шешуші белестер
1 желтоқсан: Тұңғыш бүкілхалықтық Президент сайлауы
1991 жылғы 1 желтоқсанда Қазақстан тарихында алғаш рет бүкіл халықтың қатысуымен Президент сайлауы өтті. Дауыс беру қорытындысы бойынша Н. Назарбаев Қазақстан Президенті болып сайланды.
Президент Жарлықтары: басқару мен экономикалық дербестік
Осы кезеңде Президент Жарлықтарымен бұрын Одаққа бағынған кәсіпорындар мен ұйымдарды республика үкіметінің қарамағына беру, мемлекеттің сыртқы экономикалық қызметінің дербестігін қамтамасыз ету, елімізде алтын қорын қалыптастыру сияқты маңызды шешімдер қабылданды.
10 желтоқсан: Мемлекет атауының өзгеруі
1991 жылғы 10 желтоқсанда Елбасы Жарлығымен мемлекет атауы өзгертіліп, Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Қазақстан Республикасы болып атала бастады.
16 желтоқсан: Мемлекеттік тәуелсіздік туралы Заң
1991 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің жетінші сессиясында «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Заң қабылданды. Заңның бірінші бабында Қазақстан Республикасы тәуелсіз мемлекет деп жарияланды.
Құжатта Қазақстанның өз жеріне, ұлттық байлығына толық иелік ету құқы бар екені, тәуелсіз ішкі және сыртқы саясат жүргізетіні, сондай-ақ халықаралық құқық принциптері негізінде өзге мемлекеттермен байланыс орнататыны көрсетілді. Мемлекеттік тіл ретінде қазақ тілі бекітіліп, орыс тілі ұлтаралық қатынас тілі ретінде белгіленді.
Осылайша, 1991 жылғы 16 желтоқсан Қазақстанның Тәуелсіздік күні ретінде әлемге танылды.
Тәуелсіздікке жеткізген күрес сабақтастығы
Халқымыздың ғасырлар бойғы асқақ арманы — тәуелсіздік — оңай келген жоқ. Бұл жолда талай жыл күрес жүрді, ол бір сәтке де толастаған емес. Ел тәуелсіздігі үшін ата-бабаларымыз қиын-қыстау кезеңдерді бастан өткеріп, кең байтақ жерімізге көз тіккен жауға қасқая қарсы тұрды.
Отаршылдыққа қарсы қозғалыстар
ХХ ғасырдың өзінде-ақ халық көтерілістерінің басым бөлігі отаршылдыққа қарсы бағытталды. Сол тарихи желінің заңды жалғасы ретінде 1986 жылғы Желтоқсан ұлттық қозғалысын да атауға болады.
Жаңаөзен қаласы, Жаңаөзен қызмет көрсету және жаңа технологиялар колледжінің тарих пәні оқытушысы — Венера Жолмұхамбетова.