Оқушыларға Жұбан Молдағалиев шығармаларының жаңашылдығын түсіндіру
Сабақтың тақырыбы
Жұбан Молдағалиевтің өмірі мен шығармашылығы
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға Жұбан Молдағалиев шығармаларының жаңашылдығын түсіндіру. Ақынның шығармаларына тоқталып, мәнін ашу арқылы оқушылардың сөздік қорын молайту.
Дамытушылық
Ақын шығармалары арқылы теориялық ұғымдарды түсіну қабілетін дамыту, мәтінмен жүйелі жұмыс істеуге дағдыландыру.
Тәрбиелік
Патриоттық сезімді ояту, адамгершілікке және имандылыққа баулу.
Сабақтың әдістері
- Түсіндірмелі және аралас әдістер
- Сұрақ-жауап, блиц-сұрақтар
- Тіл құралына талдау, тіл ұстарту жұмысы
- Венн диаграммасын толтыру
Сабақтың форматы мен көрнекілігі
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта (флипчарт), компьютер, презентация
Сабақтың барысы
I. Психологиялық кезең
Оқушылардың сабаққа көңіл күйін қалыптастыру, ынтымақтастық атмосферасын орнату.
II. Үй тапсырмасын тексеру
1) Венн диаграммасы
2 оқушы Венн диаграммасын толтырады: Қасым Аманжолов және Ә. Тәжібаев.
2) Блиц-сұрақтар
Қ. Аманжолов бойынша
- Қандай өлеңдерімен таныстыңдар?
- Өлеңдерінің тақырыбы қандай?
- Қандай оқу орындарын бітірді?
Ә. Тәжібаев бойынша
- Қандай өлеңдерін білесіңдер?
- Өлеңдерінің тақырыбы қандай?
- Ақынның туған жерінде қандай теңіз бар?
III. Жаңа сабақты меңгерту
Ой қозғау
- Географиялық картадан Батыс Қазақстанды көрсетіңдер.
- Батыс Қазақстан облысының орталығы қай қала?
1) Өмірбаяны туралы кіріспе дерек
Бір оқушы алдын ала берілген тапсырма бойынша Жұбан Молдағалиев өмірінің жылнамалық кезеңдерін таныстырады.
Ақын өмірі: жылнамалық кезеңдер
- 1920 ж., 5 қыркүйек Орал облысы, Тайпақ ауданы, Жыланды ауылында дүниеге келді.
- 1940 ж. Оралдағы ауыл шаруашылық техникумын бітірді.
- 1940–1947 жж. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысып, әскер қатарында болды.
- 1948–1952 жж. «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш») газетінде бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, редактордың орынбасары; кейін «Қазақ әдебиеті» газетінде редактордың орынбасары қызметін атқарды.
- 1949 ж. Алғашқы жыр жинағы «Жеңіс жырлары» жарық көрді.
- 1950–1951 жж. «Нұрлы жол» дастаны жазылып, жеке кітап болып шықты.
- 1984–1985 жж. Қазақстанның халық жазушысы атағы берілді.
- 1986 ж. Айтулы Желтоқсан оқиғасына қатысты.
- 1989 ж. Ақын өмірден өтті.
- 2010 ж. Ақынның 90 жылдық мерейтойы республика көлемінде аталып өтті.
2) Шығармалары туралы пікірлер
«Бұл ақынның шығармаларына мен қашанда құштарлықпен қараймын; оқысам, құмарым қанғандай болып тұрамын».
«Жұбан Молдағалиев лирикасы — мол дүние, әрі алуан сипатты сырлы жырлар…»
«Жұбан өлеңдерінің идеялық дәрежесі мен көркемдік деңгейі әуелден жоғары; ақын әуелден-ақ биік мақсатты, асыл мұратты нысана тұтқан».
«Джубан Мулдагалиев всегда учился, всегда воевал за свет и на стороне света, всегда нес в своих строках правду людям — как бы ни была горька эта правда и как бы тяжело она ни давалась ему самому».
3) «Мен қазақпын!» поэмасы
«Мен қазақпын!» поэмасы халқымыздың сана-сезімін оятуға, өзіне деген құрметін күшейтуге баға жетпес үлес қосты. Қазақ халқының жер бетінен жойылып кету қаупінің нышандары байқала бастаған шақта, 1963 жылы Ж. Молдағалиев «Мен қазақпын!» деп жырлады.
IV. Жаңа сабақты бекіту
1) Мәнерлеп оқу
Оқулықтағы «Мен қазақпын» поэмасынан берілген үзінді әр оқушыға 4 жолдан үлестіріледі. 1–2 оқушы мәнерлеп оқиды.
Жұптық жұмыс
Оқушылар жұппен талқылап, жұмыстарын салыстырады және тексеруге тапсырады.
2) Зерттеу жұмысы: тілдік талдау
Әр оқушы өзіне берілген үзінді бойынша тіл құралына талдау жасап, кестені толтырады. Мақсат — көркемдегіш құралдарды анықтау.
3) Өлең жолдарын толықтыру
Мен қазақпын __________, мың тірілген,
Жөргегімде таныстым ______________.
Жылағанда ___________, күн тұтылып,
Қуанғанда күлкімнен ______ түрілген.
V. Сабақты қорыту
Жылнамалық кезеңге сүйене отырып, жылдар мен оқиғаларды сәйкестендіріп айту:
VI. Үй тапсырмасы
- 1 Ақынның өмірі туралы әңгімелеу.
- 2 «Мен қазақпын» поэмасынан ұнаған үзіндіні жаттау.
VII. Бағалау
Оқушылардың сабақтағы белсенділігі, мәнерлеп оқуы, тілдік талдауы және жұптық жұмысқа қатысуы негізінде бағалау жүргізіледі.