Өндірістік шығындар
Өндіріс көлемі мен шығындардың өзара байланысы
«Микроэкономика» курсының осы тарауы өндірістегі өнім шығару көлемі өзгерген сайын шығындардың қалай өзгеретінін талдауға арналған. Бұл зерттеудің маңызы ерекше, өйткені фирмалардың өндірістік шешімдері нарық жағдайларына және шығындар құрылымына тікелей тәуелді.
Өндірілетін өнім көлемінің өзгеруі жалпы және орташа шығындардың деңгейін өзгертеді. Ал бұл өз кезегінде баға мен фирмалар ұсынатын тауар мөлшерінің арасындағы қатынасқа елеулі ықпал етеді.
Бухгалтерлік шығындар
Бухгалтерлік шығындарға есеп беру кезеңіндегі нақты (ақшалай) шығындар жатады және олар шығарылатын өнімнің өзіндік құнының құрамына кіреді.
- шикізат пен материалдар құны;
- жұмысшылар мен қызметкерлердің жалақысы;
- амортизациялық өтемдер;
- жал төлемі;
- салықтар.
Экономикалық шығындар
Экономикалық шығындар фирманың барлық шығындарын қамтиды, соның ішінде өз меншігіндегі, нарықтан сатып алынбайтын өндіріс факторларын пайдаланудан туындайтын айқын емес шығындар да кіреді.
Негізгі идея
Экономикалық шығын — тек нақты төлемдер емес, сонымен бірге ресурстарды балама қолданғанда алынуы мүмкін табыстың да құны.
Мұндай факторларға меншік иесінің еңбегі, жер және капитал жатады. Бұлардың барлығының нарықтық құны бар және оларды балама бағытта пайдаланған жағдайда төлем (табыc) әкелуі мүмкін.
Демек, экономикалық шығындарға фирманың өз ресурстарын пайдаланудан бас тарту арқылы жоғалтатын ықтимал табысы да енгізіледі.