Балалардың назарын сабаққа шоғырландыру
Сабақтың мақсаты
Бұл сабақтың негізгі мақсаты — фетр матасына қойылатын талаптарды меңгерту және оқушылардың өз бетінше жұмыс істеу барысында алған білімін тиімді қолдана білу дағдысын қалыптастыру.
Сонымен қатар, қазіргі заман талабына сай өзгеріп, жаңарып отырған жүнмен жұмыс істеу тәсілдерін үйрету арқылы ұлттық өнерді қастерлеуге, дәстүрді сақтауға тәрбиелеу көзделеді.
Нәтиже
- Фетрмен жұмыс істеудің негізгі талаптарын біледі.
- Шаблон арқылы пішу және құрастыру кезеңдерін орындайды.
- Қауіпсіздік ережелерін сақтап, құралдарды дұрыс қолданады.
Құндылық
- Ұлттық қолөнерге құрмет пен қызығушылық қалыптасады.
- Эстетикалық талғам, дәлдік және ұқыптылық дамиды.
- Шығармашылық ойлау мен қиял ұшқырлығы артады.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сабақтың құрылымымен және кезеңдерімен таныстыру.
- Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.
- Қауіпсіздік ережелерін еске түсіру (қайшы, ине, жіппен жұмыс кезіндегі тәртіп).
II. Қызығушылықты ояту
Фетр матасынан жасалған бұйымдардың шағын көрмесі ұсынылады. Бұл кезеңде оқушылардың зейінін аударып, жұмыстың нәтижесін алдын ала елестетуіне жағдай жасалады.
Мата таңдау арқылы оқушылар жұпқа бөлініп отырады.
III. Мағынаны тану
Халықтық сәндік-қолданбалы өнер — әлемдік көркем мәдениеттің негізі, даналық пен әсемдіктің таусылмас қайнар көзі. Қолөнер туындылары қайталанбас әрі алуан түрлі болып келеді.
Пішіндердің ықшам да мәнді үйлесімі, түстердің жоғары талғамы, өрнектердің әсемдігі мен композициялық шешім шеберден көздің қырағылығын, қолдың дәлдігін және қиялдың ұшқырлығын талап етеді.
Киіз (felt) туралы қысқаша дерек
«Киіз» сөзі түрік тілінде «жамылғы» мағынасын береді. Ағылшын тілінде — felt, неміс тілінде — filtz деп аталады. Бұл атаулар киіз басу тарихымен бірге қалыптасқан.
Аңыз бойынша, киіз басудың алғашқы үлгісі Нұх пайғамбардың кемесімен байланыстырылады: тар қорада тұрған қойлардың жүндері жерге түсіп, су болып, тұяқ астында тапталып, нәтижесінде жүнді төсенішке ұқсас қабат пайда болған.
Археологтардың пайымдауынша, алғашқы басылған бұйымдардың пайда болуы біздің дәуірімізге дейінгі VI–V ғасырларға жатады.
IV. Ой толғаныс және сарамандық жұмыс
Оқушылар жұптық жұмыс форматында бір-бірін бақылап, қолдау көрсете отырып орындайды.
- Үлгі-шаблондар арқылы фетр матасын қиып-пішу.
- Бөлшектерді ретімен құрастыру.
- Қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтау.
V. Қорытынды
«Қоржын» тәсілі
Оқушылар қоржынның 1-қалтасынан мата қиындыларын алады, 2-қалтасынан орындауға арналған тапсырмаларды таңдайды.
Негізгі тұжырымдар
- Сәндік-қолданбалы өнер — әлемдік көркем мәдениеттің негізі.
- Қолөнер қосымша табыс көзі бола алады.
- Қолөнер — кәсіп те, өнер де.
- Өнер — адамзаттың ақыл-ойы мен маңдай терінің нәтижесі.
- Өнер — бейнелі ойлау.
- Өнер — өмірдің өзіндей мәңгілік құндылық.
- Қолөнер — кәсіптің бірегей әрі мағыналы түрі.
- Кәсіпкерлік — адамның тіршілік көзі.
Бағалау және қорғау
Жұптар бір-бірінің жұмыстарын талдап, пікір алмасады. Орындалған бұйымды қысқаша таныстырып, жарнамалау элементтері арқылы қорғау ұсынылады.