Суда жүзетін құстарды қорғау мақсатында құрылған қорық
Сабақтың тақырыбы: Ұлттық саябақтар мен қорықшалар
Бұл сабақта Қазақстан Республикасындағы ұлттық саябақтар мен қорықшалар туралы жүйелі мағлұмат беріліп, олардың табиғатты қорғаудағы ерекшелігі мен маңызы экологиялық тұрғыдан түсіндіріледі.
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: ұлттық саябақтар мен қорықшалар туралы жалпы түсінік қалыптастыру, олардың ерекшелігі мен маңызын ашу, экологиялық білім беру.
- Дамытушылық: танымдық қабілетті, ой-өрісті кеңейту; есте сақтау мен шығармашылық дағдыларды дамыту.
- Тәрбиелік: табиғатты аялауға, өсімдіктер мен жануарларды қорғауға, өз ойын еркін әрі дәл жеткізуге тәрбиелеу.
Ресурстар мен құрал-жабдықтар
- Қазақстанның физикалық картасы
- Интерактивті тақта
- Үлестірмелер, бағалау парақшалары
- Слайдтар
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Пәнаралық байланыс
Биология, жаратылыстану, экология
Сабақтың әдістері
Сұрақ–жауап, топтастыру, ойын
Технологиялар
Сатылай кешенді талдау, СТО, СТН, рефлексия, сәйкестендіру
Сабақтың құрылымы
- Ұйымдастыру
- Үй тапсырмасын тексеру
- Жаңа сабақты түсіндіру
- Жаңа сабақты бекіту
- Үйге тапсырма
- Бағалау
- Қорытындылау
Ерекше ескерту
Ұйымдастыру кезеңінде сабақтың ерекшелігі атап өтіледі және 3 мамыр — Дүниежүзілік Күн күні екені айтылады.
Үй тапсырмасын тексеру: белсенді жұмыс форматы
Кіріспе байланыс
Үй тапсырмасын сұрамас бұрын, оқушыларға сұрақтар қойылып, ЭКСПО-2017 көрмесі туралы қысқаша ой қозғау жүргізіледі. Осыған байланысты бағалау парақшалары таныстырылады.
1-топ
Тест тапсырмасы
2-топ
Сәйкестендіру
3-топ
Тақтамен жұмыс
1-топ: тест сұрақтары
-
Малиус боката қай қорықта кездеседі?
- а) Алматы
- ә) Наурызым
- б) Үстірт
- в) Алакөл
-
Қорғалжын қорығы қай жылы ұйымдастырылған?
- а) 1968 ж.
- ә) 1984 ж.
- б) 1926 ж.
- в) 1934 ж.
-
Марқакөл қорығында кездесетін дәрілік өсімдік:
- а) Дермене
- ә) Жолжелкен
- б) Аралий
- в) Жалбыз
-
Ең соңғы ұйымдастырылған қорық:
- а) Алакөл
- ә) Қаратау
- б) Үстірт
- в) Марқакөл
-
Үстірт қорығының эндемик жануары:
- а) Қоқиқаз
- ә) Ақбөкен
- б) Муфлон
- в) Дуадақ
-
Аққұм–Қалқан (әнші құм) қай қорықта/қорғалатын аумақта?
- а) Алакөл
- ә) Алматы
- б) Ақсу–Жабағылы
- в) Алтай
-
Аққу, реликт шағала, тырна — қай қорықтың құстары?
- а) Алтай
- ә) Қорғалжын
- б) Алакөл
- в) Барсакелмес
2-топ: сәйкестендіру және қысқа сұрақтар
| Қорықтар | Ерекшелігі |
|---|---|
| 1. Қорғалжын | а) Аралий, алтынтамыр |
| 2. Наурызым | ә) Бадам бұтасы, ақ тырнақты аю |
| 3. Алматы | б) Қоқиқаз, сусар |
| 4. Үстірт | — |
| 5. Ақсу–Жабағылы | — |
| 6. Марқакөл | — |
| 7. Батыс Алтай | — |
«Бұл қай қорық?» жылдам сұрақтары
- Маңғыстау облысында орналасқан қорық: Үстірт.
- Ән салғыш құмдары мен құмды төбелерімен танымал қорық/аумақ: Алматы.
- Екі өзеннің атауынан құралған қорық: Ақсу–Жабағылы.
- Суда жүзетін құстарды қорғау мақсатында құрылған қорық: Қорғалжын.
- Аралий дәрілік өсімдігі кездесетін қорық: Марқакөл.
- Шөлейтті аралда орналасқан қорық: Барсакелмес.
- Жаңа қорық: Қаратау.
3-топ: «Суреттер сөйлейді»
Слайдтарда берілген табиғи нысандар мен жануарлар/өсімдіктер бойынша оқушылар олардың қай жерде кездесетінін және негізгі ерекшелігін қысқаша сипаттайды.
Жаңа сабақ: ұлттық саябақтар туралы түсінік
Ұлттық саябақтар — еліміздегі қорғалатын ландшафтылардың салыстырмалы түрде жаңа түрі. Бұл аумақтар қорықтардан айырмашылығы ретінде туристер мен демалушыларға кіруге рұқсат береді. Дегенмен табиғатты қорғау талаптары мен тәртібі қатаң сақталуы тиіс.
Қазақстанда ұйымдастырылған ұлттық саябақтар
- Баянауыл ұлттық саябағы
- Іле Алатауы ұлттық саябағы
- Қарқаралы ұлттық саябағы
- Алтынемел ұлттық табиғи саябағы
- Көкшетау ұлттық саябағы
Баянауыл ұлттық саябағы
Құрылған жылы
1985
Орналасқан жері
Павлодар облысы
Аумағы
50,7 мың гектар
Саябақ Баянауыл орман шаруашылығының негізінде құрылған. Мұндағы таулы-орманды ландшафтылар табиғи көркемдігімен ерекшеленеді: қарағай мен қайың ормандары, гранитті жыныстардан құралған үгіліп-мүжілген тау бедері Сарыарқаның шөлейтті жазықтарында ерекше шұрат түзеді.
Құстар
54 түр
Сүтқоректілер
54 түр
Балықтар
8 түр
Өсімдіктер
438 түр
Ең биік нүктесі
Ақбет тауы — 1026 м
Табиғи жағдайының қолайлылығына байланысты Баянауыл таулары «шөлді даладағы таулы-орманды шұрат» деп сипатталады.
Туризм және демалыс
Бұл өңірде жаппай демалыс пен туризм жақсы дамыған: демалыс үйлері, емдеу мекемелері және туристік базалар шоғырланған.
Бірегей жартас пішіндері
Ұзақ уақыт бойы үгілу әсерінен қайталанбас жартас пен шоқылар қалыптасқан. Сыртқы бейнесіне қарай олар «Жалмауыз кемпір», «Найзатас», «Тас», «Ат басы» және т.б. деп аталады.