Қандай шығармаларын білесің
Күнделікті сабақ жоспары (Қазақ әдебиеті, 7-сынып)
Төмендегі жоспар 7-сыныптың қазақ әдебиеті пәні бойынша бірнеше сабақ тақырыптарын қамтиды және негізгі бөлім толықтай Ғ. Мүсіреповтің «Ананың анасы» әңгімесін оқытуға бағытталған.
Сабақтар тізімі
- 41-сабақ: Ғ. Мүсірепов — «Ананың анасы»
- 42-сабақ: Ғ. Мүсіреповтің «Ананың анасы» әңгімесін оқыту
- 43-сабақ: Қасым Аманжолов — «Өзім туралы»
- 44-сабақ: Қасым Аманжолов — «Өзім туралы» (жалғасы)
- 45-сабақ: Шығарма жұмысы
Негізгі сабақ тақырыбы
Сабақтың тақырыбы: Ғ. Мүсірепов — «Ананың анасы»
Бұл жоспардың басты өзегі — көркем мәтінді талдау арқылы оқушының ой қорыту, салыстыру, зерттеу дағдыларын дамыту және ананың мейірімі мен қадірін терең ұғындыру.
Сабақтың мақсаты
Білімдік
«Сөз зергері» атанған Ғ. Мүсіреповтің шығармашылығы туралы түсінікті кеңейту, әңгіме мазмұнын меңгерту және негізгі идеяны ашу.
Тәрбиелік
Оқушыларды мейірімділікке, анасын құрметтеуге, ананың қадірін бағалай білуге тәрбиелеу. Жақсылық атаулының бастауы — күннің нұры мен ананың мейірімі екенін ұғындыру.
Дамытушылық
Оқушының өз бетінше салыстыру, зерттеу, қорытынды жасап, тұжырым айту дағдыларын дамыту.
Сабақ түрі
Іскерлік пен дағдыны жетілдіру, білімді жүйелеу.
Сабақ әдісі
Сұрақ-жауап, талдау, ізденіс.
Көрнекілігі
Сызбалар, кестелер, кітаптар.
Пәнаралық байланыс
Тарих.
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
- Оқу құралдарын тексеру, сынып тазалығына назар аудару.
- Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.
Үй тапсырмасын пысықтау
Үйге берілген тапсырма сұралады. Оқушылардың жауаптарын нақтылау үшін бағыттаушы сұрақтар қойылады.
Жаңа сабақты түсіндіру
Сабақ сұрақ-жауап тәсілімен басталады, одан кейін мәтін талдауға көшеді.
Автор туралы бағыттаушы сұрақтар
Сыныпқа сұрақтар
- Ғ. Мүсірепов туралы не білесің?
- Қандай шығармаларын білесің?
- Ғ. Мүсірепов кім?
Қысқаша мәлімет
Ғабит Мүсірепов — ана тақырыбын кең толғаған көркемсөз шебері, жазушы-драматург, әдебиеттанушы, киносценарист, қоғам қайраткері, академик.
Мәтінді талдау
Тақырып пен идея
- Әңгіме неге «Ананың анасы» деп аталған?
- Әңгімедегі басты кейіпкерлер кімдер?
- Саған қай кейіпкер ұнады? Неліктен?
Көркемдік ерекшелік
- Әңгіме қандай тәсілмен жазылған?
- Табиғат суреттелген тұсты тауып оқыңдар.
Талқылау: Табиғат дегеніміз не? Табиғат туралы қандай мақал-мәтелдер білесіңдер?
Шығарманың құрылысы
- Басталуы
- Байланысуы
- Шиеленісуі
- Шарықтау шегі
- Шешімі
Құрылым бойынша сұрақтар
- Әңгіме қалай басталады?
- Оқиға желісі қалай байланысады?
- Барымташылар қолында кеткен қыздың тағдыры немен аяқталды?
- Ана сөзіне қарсы тұрған кім?
- Жалпақ балуан қандай шешімге келді?
Осындай оқиғалары бір-бірімен байланысып, желі құрап келетін шығарманы қалай атаймыз?
Мәтінмен жұмыс және топтық тапсырмалар
І топ
- Шығарма ішіндегі диалогтарды тауып, мәнерлеп оқыңдар.
ІІ топ
- Әңгімедегі сөз айшықтарын (көркемдегіш құралдарды) тауып жазыңдар.
Талқылау өзегі: Ана бейнесі
Жазбаша тірек-сызба (дәптерге)
- Ананың махаббаты
- Баласын ерекше жақсы көруі; балаға деген жүрек жылуы; нәзік сезім.
- Ананың тілі
- Жылы сөз; еркелете сөйлеу; мейіріммен тіл қату.
Сұрақтар арқылы ой қозғау
- Дүниеде не қымбат?
- Ананы қай кезден бастап іздейсің?
- Ананың махаббаты қандай?
- Сенің ең жақын досың әрі ұстазың кім?
- Алысқа кеткенде ең бірінші кімді сағынасың?
Сонда анаңның қандай қасиеті есіңнен кетпейді?
Түйінді ой
Дүниеде екі ана бар: бірі — Табиғат-ана, екіншісі — адамның өз анасы. Табиғат құдіреттерін ана ұғымымен қатар айтуымыздың себебі неде? Ол қандай құдірет?
Шығармашылық тапсырмалар
І топ: Топтастыру және 5 жолдық тұжырым
5 жолдық тұжырым үлгісі
- Зат есім (1 сөз): Ана
- Сын есім (2 сөз): мейірімді, қамқор
- Етістік (3 сөз): мәпелейді, өсіреді, тәрбиелейді
- Сөз тіркесі (4 сөз): шырылдап жерге түскен кезде
- Түйін (5 сөз): Ана — ақылшың, ұстазың, досың, қамқоршың
ІІ топ: Мақал-мәтел немесе ой-толғау
- Ана туралы мақал-мәтелдер жазыңдар.
- Немесе «Әлемдегі асыл жан» тақырыбына қысқа ой-толғау жазыңдар.
Қорытынды, бағалау және үй тапсырмасы
Қорытынды
Қай заманда да ананың бейнеті ауыр. Түн ұйқысын төрт бөліп, асырап-бағып жеткізген ата-ананы жалғыз қалдыру немесе қарттар үйіне тапсыру — қазақ ұғымына жат. Өмірде кездесетін осындай келеңсіз жағдайлардан аулақ болып, аналарыңның өлшеусіз еңбегін бағалап, өмір бойы қамқор болып өтіңдер.
Білімді бағалау
Оқушылардың жауаптарының сапасына және сабаққа белсенді қатысуына қарай білімдері бағаланады.
Үй тапсырмасы
Ананың ұлы махаббаты туралы қазіргі кезеңмен байланыстыра отырып, шағын шығарма жазып келу.