Тәуелсіздік бастауы - ызғарлы Желтоқсан оқиғасы екенін жете түсіну
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі: кіріспе сөз
Құрметті ұстаздар, оқушылар және көрермендер! Бүгін ел тарихын тағы бір еске түсіру мақсатында тәуелсіздіктің 23 жылдығына арналған тарихи-әдеби ашық тәрбие сағатына жиналып отырмыз.
Көк байрағымызды мақтанышпен көтеріп, Елтаңбамыз бен Әнұранымызды қастерлей отырып, күн сәулелі аспанымызда Тәуелсіздік пен ерліктің белгісі — дала қыранының қанаты талмай, биікте самғай берсін дейміз.
Бір кезде «Отан үшін» деп жанын қиған жастар кейін «Тәуелсіздік үшін» — ар-намысын, ата-баба дәстүрін қорғау жолында алаңға шықты. Сол өжеттілік «ұлтшылдық» деп бұрмаланып, қаншама қан төгілді. 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы тарихта мәңгі қалады.
Түйін ой
Азаттық, теңдік, тәуелсіздік — осы үш ұғымның салтанат құруы үшін талай жан басын бәйгеге тікті.
Желтоқсан құрбандарын еске алу
1986 жылдың 17 желтоқсанында бүкіл елді дүр сілкіндірген тарихи оқиға орын алды. Бұл оқиғаның алғашқы құрбандары — Қайрат Рысқұлбеков, Ләззат Асанова, Сәбира Мұхамеджанқызы, Ербол Сыпатаев. Олардың рухына тағзым ету — парыз.
1986 жылдың желтоқсаны ұлтымыздың жүрегіне ызғар шашып, бостандық жолында өрімдей жас қыз-жігіттердің құрбан болғанын ұмыттырмайды. Біз Қайраттың отты үнін, қыздардың намысты қорғаған ерлігін әрдайым қадірлейміз.
1 минут үнсіздік
Құрбандар рухына тағзым ретінде үнсіздік жарияланады.
Тәуелсіздік туралы өлең жолдары
Көк аспанда тулардың
Желбіреген күні — бұл,
Елім деген ұлдардың
Елжіреген күні — бұл.
Атамекен — ақ үйдің
Азат болған күні — бұл.
Құндақтағы сәбидің
Қазақ болған күні — бұл.
Жұпар шашқан гүлімнің
Жаңа ашылған күні — бұл.
Менің ана тілімнің
Бағы ашылған күні — бұл.
Алты Алаштың баласы
Қауымдасқан күні — бұл.
Бір-бірімен жарасып
Бауырласқан күні — бұл.
Дүбірлетсін өңірді,
Дүбірлесін дүлдүлі.
Қазақ деген елімнің
Құтты болсын бұл күні!
Атыңнан айналайын, егемен ел,
Тәуелсіз күнің туды, кенеле бер.
Мерейің құтты болсын, Тәуелсіздік!
Ғасырдың тойы болшы, келе берер!
Бақтың құсы әр адамға қонып бір,
О, Тәңірім, бізді баққа жолықтыр!
Бүгін міне, тәуелсіздік, ағайын,
Әр қазақтың жүрегі боп соғып тұр!
Шағын көрініс: «Тәуелсіздік жарығы»
Көрініс желісі
Тәуелсіздік мерекесінің қуанышын бала жүрегімен сезіну және өткеннің ауыр сабағын ұғыну.
Немересі
Әже, әже, далада адамдар салют атып, қуанып жатыр. Ол қандай мереке?
Әжесі
Бұл — тәуелсіздіктің мерекесі, балам.
Немересі
Онда өткен өміріңізден айтып бересіз бе?
Әжесі
Өткенімді айта берсем, жүрегім ауырады…
Сахналық ремарка
Немересі тынығып жатып, түс көреді.
Немересі
Әже, түсімде жарық күннің көзін көрдім!
Әжесі
Бұл — тәуелсіздіктің нышаны, қарағым.
Немересі
Онда достарыма сүйінші сұрап келейін. Сүйінші! Тәуелсіздіктің жарық күні атты!
Мұғалім сөзі
Әр қазақтың есінде сақталады,
Желтоқсанның өр ұл-қыздары ақталады.
Ер намысын қорғаған сарбаздарым,
Ерліктерің мәңгілік сақталады.
Бүгін — қуанышты күн. Қазақстан елдігін айқындап, егемендігін дәлелдеп келеді. Арман еткен, қыршын кеткен аға-апаларымыздың үміті ақталсын, тәуелсіздігіміз баянды болсын!
Тәуелсіздікке бастар жол: негізгі белестер
1991 жыл: тарихи шешім
Туған халқымыз тәуелсіздік алды. Тарих бетіне 1991 жыл алтын әріппен жазылды. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы заң Жоғарғы Кеңес сессиясында көпшілік дауыспен қабылданды.
1986 жылдың желтоқсаны — ерлік пен өрлік, қайғы мен қасірет астасқан қастерлі кезең. Сол күндердің ызғары жүректе сақталды.
Мұз жастанып азаттықтың жолында,
Тәуелсіздік туы тұрды қолында.
Сойыл-таяқ ойнаса да жанында,
Отан үшін жанын қиды ұлдарың.
Аз болған жоқ азап шеккен қыздарың.
Күйініштен ауырады жүрегім,
Естігенде Желтоқсанның ызғарын.
Желтоқсан — ау, ұмытылмайсың жүректе,
Ұрпақ өсер айналатын тірекке.
Егемендік тиді бүгін еншіме,
Желтоқсаным, жеткіздің ақ тілекке.
Желтоқсан көтерілісінің тарихи мәні
Желтоқсан көтерілісі — елдің еңсесін тіктеген, ұлттық намысты оятқан оқиға. Осы күрестің нәтижесінде 1991 жылы Қазақстан егемендігін жариялап, тәуелсіз мемлекет ретінде жаңа дәуірге қадам басты.
Егемендік — иесі мен деген сөз,
Көптен бері естілмеген ерен сөз.
Екі тізгін, бір шылбырын өзі алған
Көркем жігіт болып өссе көрген сөз.
Егемендік — ел болудың белгісі,
Басқа жұртпен тең жұлдызы, тең күші.
Егемендік деген сөзден естілер
Ата жұрттың арысы мен бергісі.
1991 жыл, 1 желтоқсан: Президент сайлауы
1991 жылғы 1 желтоқсанда Республика жұртшылығы тұңғыш рет Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевты Қазақстан Республикасының Президенті етіп сайлады.
Шықты тарап ой данадан,
Бері қарады жұлдыз беті.
Өзі қалап сайлап алған,
Елімнің бар Президенті.
Шырақ етіп өмір нұрын,
Алыс жатты алдағы жол.
Ел намысын, елдің жүгін
Арқалаған ардағым — ол.
1999 және 2005 жылдар: қайта сайлау
1999 жылы тұңғыш Президент Н. Ә. Назарбаев қайта сайланды. 2005 жылғы желтоқсанда өткен сайлауда да халық сенімімен тағы жеті жылға сайланды.
Күніндей қазақ көгінің,
Шуағын шашқан халқына.
Қазығы бостандығымның,
Қажымас қайсар нар тұлға.
Ұшырдың алыс айға адам —
Халқымның мақсат-арманын.
Түсінер сіздей қайда адам?!
Бес қару белге буынып,
Қол бастар көсем өзіңсің.
Жаныңды қиып бересің,
Қазақтың байтақ жері үшін.
1992 жыл, 4 маусым: Мемлекеттік рәміздер
1992 жылғы 4 маусымда Президент Қазақстан Республикасының мемлекеттік Туы, Елтаңбасы және Әнұраны туралы заңға қол қойды.
Рәміздер туралы
Рәмізім — елдігімнің белгісі,
Білу керек баладағы ең кіші.
Рәміздерім — Әнұран, Ту, Елтаңба,
Рәміздерді жатқа білген жөн кісі.
Қазақстан Туы
Көк аспандай көкпеңбек —
Қазақстан жалауы.
Көк емес ол тектен-тек —
Елдің ашық қабағы.
Ақ ниеті — алтын күн,
Асқақ арман — қыраны.
Жалауы бұл — халқымның
Мәртебесі, мақтаны.
Елтаңба
Елтаңбасы елімнің
Неткен әйбәт, әдемі!
Тұнығындай көңілдің
Ортада — аспан әлемі.
Құт-береке — шаңырақ,
Орын алған ол төрден.
Қанатты қос арғымақ
Екі жақтан көмкерген.
Тәуелсіздік жолында
Талай-талай тер тамған…
Билігім өз қолымда,
Еркіндігім — Елтаңбам.
Әнұран
Әнұраным — жанұраным,
Айтар әнім — сөйлер сөзім.
Туған жерім — сағынарым —
Мың қайталап айтам мұны.
Қорытынды
Осылайша «Тәуелсіздік – тұғырым» атты ашық тәрбие сағатымыз аяқталды. Уақыт бөліп тамашалағандарыңызға алғысымыз шексіз.
Тәуелсіздігіміз мәңгі болсын. Көк Туымыз аспанда әрдайым биіктен көрініп, қырандай самғай берсін.
Есте сақтайық
Тәуелсіздік — ұлттың аманаты. Оны сақтау — біліммен, бірлікпен, жауапкершілікпен жүзеге асады.