Қазақша рефераттар

Меню жолы

Информатика сабағына арналған жоспар

Бұл сабақта Windows ортасындағы терезе ұғымы, терезені көрсету тәсілдері және терезелерді басқарудың негізгі құралдары жүйелі түрде қарастырылады.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Windows терезелерімен, терезелерді көрсету нұсқаларымен және терезелерді басқару тәсілдерімен таныстыру. Терезе менюі және Windows анықтамалығымен (оқулығымен) жұмыс істеу мүмкіндіктерін түсіндіру.

Дамытушылық

Оқушылардың Windows терезесі туралы түсінігін кеңейту: менюдің қасиеттері мен анықтамасын, терезенің негізгі элементтерін білу және қолдану дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Ақпараттық мәдениетті қалыптастыру және эстетикалық талғамды тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сабаққа қатысуды тексеру, жұмыс орнының дайындығын бақылау, техника қауіпсіздігі бойынша қысқа еске салу.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Алдыңғы тақырып бойынша сұрақтарға жауап беру және түсініктерді нақтылау.

  1. Windows XP операциялық жүйесі дегеніміз не?
  2. Компьютермен жұмыс істеуді бастау әрекеттерінің тізбегін көрсет.
  3. Компьютермен жұмысты аяқтау әрекеттерінің тізбегін көрсет.
  4. Тышқанның қай батырмасы негізгі, ал қайсысы қосымша?
  5. Тышқанның көмегімен қандай әрекеттер орындауға болады?
  6. Жұмыс үстелінің негізгі элементтерін ата.

III. Жаңа тақырыпты меңгерту

Windows операциялық жүйесінің негізгі объектісі — терезе. «Windows» атауының қазақша мағынасы да — «терезелер». Терезе — экрандағы жақтаулармен шектелген төртбұрышты аймақ. Әр терезеде оны басқаруға арналған элементтер және жұмыс аймағы болады.

Windows жүйесінде бір уақытта бірнеше терезені ашып, тапсырмалар тақтасындағы батырмалар арқылы олардың арасында ауысып, әрқайсысында кезекпен жұмыс істеуге болады.

Терезенің негізгі элементтері

Мысал ретінде қапшық (папка) терезесін алып, терезенің негізгі бөліктерін қарастырайық.

Шекаралар

Терезені төрт жағынан қоршап тұрған жақтаулар — шекаралар. Көп жағдайда олардың өлшемін өзгертуге болады. Ол үшін нұсқағышты шекараға апарып, қос бағдарша шыққанда қажетті бағытқа (оңға, солға, жоғары, төмен) сүйрейміз. Ені мен биіктігін қатар өзгерту үшін бұрышынан созамыз.

Тақырып жолы

Терезенің жоғарғы бөлігінде терезенің атауы көрсетілетін жолақ орналасады. Ол — тақырып жолы.

Жүйелік меню белгішесі

Тақырып жолының сол жағында орналасады. Оны шерткенде терезені басқаруға арналған негізгі командалар (жылжыту, өлшемін өзгерту және т.б.) ашылады.

Жабу, жималау, жаймалау және қалпына келтіру

  • Жабу — құжатты/қапшықты жабады немесе қолданбаның жұмысын аяқтайды.
  • Жималау — терезені жұмыс үстелінен алып, тапсырмалар тақтасында батырма ретінде қалдырады. Қолданба жұмысын жалғастыра береді. Терезені батырма арқылы немесе Alt+Tab көмегімен қайта ашуға болады.
  • Жаймалау — терезені экран өлшеміне дейін үлкейтеді.
  • Қалпына келтіру — терезені аралық қалыпқа келтіреді (экранда бар, бірақ толық экран емес). Бұл режим бірнеше терезені қатар орналастыруға ыңғайлы.

Меню жолы

Тақырып жолының төменгі жағында орналасады. Онда қолданбаның негізгі командалары беріледі. Меню — терезеде орындауға болатын командалар тізімі. Команданы шақыру үшін оның атауын шертіп, ашылған тізімнен керектісін таңдаймыз.

Жұмыс аймағы

Терезенің ішкі бөлігі — жұмыс аймағы. Қапшық терезесінде белгішелер, қапшықтар, файлдар мен таңбашалар орналасады. Қолданба терезесінде мәтін, сурет, кесте, слайд және басқа да объектілер құрылады немесе өңделеді.

Қапшықтағы объектілерді көрсету түрлері:

  • Үлкен белгішелер
  • Кіші белгішелер
  • Тізім
  • Кесте
  • Тақта (плитка)

Айналдыру жолақтары

Егер терезе өлшемі мазмұнды толық көрсетуге жетпесе, Windows тік және/немесе көлденең айналдыру жолақтарын қосады. Айналдыру жолағында тіктөртбұрышты сырғытпа болады.

Терезелерді көрсету нұсқалары

Терезелерді экранда көрсетудің негізгі үш тәсілі бар:

  • 1 Толық экранды — терезе жайылып, экранның тұтас бетін алады.
  • 2 Қалыпты — терезе экранның бір бөлігінде орналасады.
  • 3 Белгіше — терезе жиналып, белгіше/батырма түрінде көрінеді.

Активті терезе

Бір уақытта тек бір терезе активті болады. Активті терезе басқа терезелердің үстінде орналасады, ал оның тақырып жолы түспен ерекшеленеді. Егер активті емес терезенің кемінде бір бөлігі көрініп тұрса, оны тышқанмен шерту арқылы активті етуге болады.

Қолданбалармен жұмыс істеу

Кез келген қолданба жеке терезеде орындалады: ол экранның бір бөлігін де, толық экранды да алуы мүмкін. Бір уақытта бірнеше қолданбаны қатар іске қосып, тышқан арқылы бір терезеден екіншісіне оңай ауысуға болады.

IV. Бекіту

Тәжірибелік бөлім

  • Деңгейлік тапсырмалар (компьютерде орындау)
  • Электронды оқулықпен жұмыс
  • Сөзжұмбақ шешу

Тест жұмысы

  1. Windows дегеніміз не?

    • A. Қолданбалы программа
    • B. Операциялық жүйе
    • C. Компьютер

  2. Windows-тың негізгі объектісі:

    • A. Терезе
    • B. Тапсырмалар тақтасы
    • C. Белгі

  3. Терезелер неше түрге бөлінеді?

    • A. 2
    • B. 3
    • C. 4

  4. Windows терезелерінің көлемін өзгертуге бола ма?

    • A. Болмайды
    • B. Барлық бағытта өзгертуге болады
    • C. Болады, тек оңға қарай

  5. Терезені төрт жағынан қоршап тұрған жақтаулар қалай аталады?

    • A. Шекаралар
    • B. Қапшықтар
    • C. Таңбашалар

  6. Айналдыру жолағының ішінде тіктөртбұрышты не болады?

    • A. Тапсырмалар тақтасы
    • B. «X» (жабу батырмасы)
    • C. Сырғытпалар

Ескерту: Дұрыс жауаптарды тексеруді мұғалім сабақтың форматына қарай ауызша талқылау немесе интерактивті тест арқылы ұйымдастырады.

V. Қорытындылау

Оқушылар терезенің негізгі элементтерін, терезені көрсету режимдерін және бірнеше терезе арасында ауысу тәсілдерін қорытындылап қайталайды.

VI. Бағалау

Бағалау тәжірибелік тапсырмалар, электронды оқулықпен жұмыс және тест нәтижелері бойынша жүргізіледі.

VII. Үйге тапсырма

«Терезелер» тақырыбын оқу, негізгі элементтерді және терезені көрсету нұсқаларын конспектілеу.

Қысқаша түйін

Терезе — Windows ортасындағы ең маңызды жұмыс бірлігі. Терезені дұрыс басқару (жылжыту, өлшемін өзгерту, жималау/жаймалау, менюмен жұмыс) компьютерде тиімді әрі ыңғайлы жұмыс істеуге көмектеседі.