Қазақша рефераттар

Сезім мүшелерінің суреттері

Сабақтың мақсаты мен құрылымы

Мақсаттары

  1. 1 Сезім мүшелерінің адам ағзасындағы қызметі туралы түсінік қалыптастыру.
  2. 2 Сезім мүшелері арқылы заттарды таныту, ой-өрісті кеңейту, сөздік қорды және тіл байлығын дамыту.
  3. 3 Сезім мүшелерін күтуге және жеке бас гигиенасын сақтауға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Негізгі бағыт

Бақылау, тыңдау, иіскеу, дәм сезу және күтім дағдыларын күнделікті өмірмен байланыстыра дамыту.

Көрнекіліктер

  • Сезім мүшелерінің суреттері.
  • Үнтаспаға жазылған құстардың, жануарлардың және табиғат құбылыстарының дыбыстары.
  • Жұмбақтар.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Қызығушылықты ояту

Мұғалім оқушылармен жылы амандасып, бүгінгі сабақтың ерекшелігін атап өтеді: сабақ барысында сезім мүшелері туралы қызықты мәліметтермен танысады.

Сұрақтар арқылы бағыттау

  • Біз қоршаған ортаны қалай бақылаймыз?
  • Өлі және тірі табиғат дегеніміз не?
  • Өсімдіктер әлемі мен жануарлар әлемін қалай ажыратамыз?
  • Табиғат құбылыстарын қалай байқаймыз?

Сәттілік тілеу

Оқушылардың көңіл күйін көтеріп, сабақты белсенді қатысуға ынталандыру: бір-біріне жақсы тілек айту, назарды бір нүктеге шоғырландыру.

Назар

Тыңдай білу, байқағыш болу, жауапқа ұмтылу.

Ынтымақ

Топпен талқылау, бірін-бірі тыңдау, қолдау көрсету.

II. Жаңа сабақ: сезім мүшелері және олардың қызметі

Сабақ интерактивті тақтадағы суреттер арқылы жүргізіледі: мұғалім сезім мүшелерін жеке-жеке көрсетіп, қызметін түсіндіреді және өмірлік мысалдармен бекітеді.

Көз — көру мүшесі

Көз арқылы адам заттың түрін, түсін, көлемін, пішінін және неден жасалғанын ажырата алады. Мысалы, раушан гүлін қарап, оның түсін, жапырақшаларының пішінін және жалпы көрінісін сипаттаймыз.

Талқылауға сұрақтар

  • Көз арқылы нені анықтай аласың? Мысал келтір.
  • Неліктен «көз — адамның айнасы» деп айтады?

Құлақ — есту мүшесі

Құлақ арқылы біз дыбысты және дауысты естиміз. Қоршаған орта сан алуан дыбысқа толы, ал оларды тыңдау арқылы ажыратып, қорытынды жасауға болады.

Талқылауға сұрақтар

  • Құлақ арқылы нені біле аласың? Мысал келтір.
  • Көрмей-ақ дыбысы арқылы жануарды ажыратуға бола ма?

Мұрын — иіс сезу мүшесі

Мұрын әртүрлі иістерді сезіп, ажыратуға көмектеседі. Сонымен қатар мұрын тыныс алу қызметін де атқарады.

Қарапайым тәжірибе

  • Мұрынды қолмен қысып, қысқа уақыт дем алып көр: дем алудың қиындайтынын байқайсың.
  • Иіссу, гүл, жеміс, жусан сияқты иістерді иіскеп, айырмашылығын ата.

Тіл — дәм сезу мүшесі

Тілдің қызметі екі түрлі: адамдар тіл арқылы сөйлеседі және тағамның дәмін сезеді. Мысалы, алманың тәтті екенін біз дәмін тату арқылы білеміз.

Сұрақ

Алманың дәмін сен қалай анықтайсың?

Күтім және гигиена

Сезім мүшелері күтімді қажет етеді. Оларды уақытында таза ұстап, дұрыс қолдану маңызды. Құлақты үшкір заттармен тазалауға болмайды. Тіс, тіл және құлақ тазалығы — күнделікті әдет.

Сезім мүшелері жануарларда да бар, бірақ олардың құрылысы мен мүмкіндіктері бір-біріне ұқсай бермейді.

Сергіту сәті: жұмбақтар

Сезім мүшелері туралы

  • Көреді бәрін өзгенің, көре алмайды өздерін.

    Жауабы: Көз

  • Екі шырақтың ортасында бір өзім.

    Жауабы: Мұрын

  • Күмбір-күмбір, қарағым, қартайғанша жарадың.

    Жауабы: Құлақ

  • Денесі жұмсақ, сүйрік.

    Жауабы: Тіл

Қосымша жұмбақ

Бунақты көсеу, тармағы бесеу.

Жауабы: Қол мен саусақ

Бұл жұмбақ сезім мүшелерінің ішінде жиі қолданылатын тағы бір маңызды бөлікті еске салады: қол арқылы біз ұстап, сипап, заттың қатты-жұмсақтығын және кедір-бұдырын байқаймыз.

III. Білімді пысықтау

Суретпен жұмыс: раушан гүлі

  • Раушанның тікенді екенін қалай білдің?
  • Жұпар иісті екенін қалай анықтадың?
  • Әдемі екенін қайдан білдің?
  • Затты көріп анықтайтын қай сезім мүшесі?

Дәм мен дыбысты ажырату

  • Алманың тәтті екенін қайдан білдің?
  • Айранның қышқыл дәмін қалай анықтадың?
  • Дыбыстар саған қандай әсер етеді?

Қорытынды сұрақтар

  • Қоршаған ортаны танып, бақылау үшін қандай болу керек? Байқағыш болу керек.
  • Қоршаған ортадағы заттар қалай аталады? Табиғат.
  • Бақылау арқылы нені білуге болады? Ауа райын, өсімдіктерді.
  • Бақылауға не көмектеседі? Сезім мүшелері.

IV. Бекіту және үй тапсырмасы

Рефлексия

  • Бүгінгі сабақ саған ұнады ма?
  • Саған не ерекше қызық болды?

Үй тапсырмасы

Үйден адамдардың сезім мүшелері туралы әңгімелеп келу: әр сезім мүшесінің қызметін айтып, оны күту жолдарын мысалмен түсіндіру.

Нұсқаулық

  • Көз, құлақ, мұрын, тіл (және қол арқылы сипап сезу) туралы қысқаша баянда.
  • Әрқайсысына кемінде бір күнделікті мысал келтір.
  • Гигиена ережелерін атап өт.