Қазақша рефераттар

Венецияның күшеюі

Сабақ туралы мәлімет

Пән
Орта ғасырлардағы дүние жүзі тарихы (7-сынып)
Сабақ түрі
Аралас
Әдіс
Интерактивті
Көрнекілік
Компьютер, нақыл сөздер, Италия картасы және т.б.
Пәнаралық байланыс
География, математика, бейнелеу өнері, Қазақстан тарихы және т.б.

Тарих пәні мұғалімі: Жанаева Айжан Қуанышбаевна

Мақсаттар

1) Білімділік

XI–XV ғасырлардағы Италияның саяси және әлеуметтік-экономикалық даму ерекшеліктерінің себептері мен салдарын ашып көрсету. Өткен сабақта қарастырылған Испанияның XV ғасырдың аяғында бір орталыққа бағынған мемлекетке айналуын еске түсіре отырып, Италияның неге бытыраңқы күйде қалғанын түсіндіру. Сонымен қатар XI–XV ғасырларда Италияның экономикасы өрлеп, қалалары тәуелсіздік алып, жоғары деңгейде дамығанын дәлелдермен көрсету.

2) Дамытушылық

Италияның XI–XV ғасырлардағы тарихын талдау арқылы оқушылардың дүние жүзі тарихынан алған білімін тереңдету, салыстыру және қорытынды жасау дағдыларын дамыту.

3) Тәрбиелік

Тарихи санасы қалыптасқан, білімге құштар, елжанды азамат тәрбиелеу.

«Халықтың өркендеп өсуі үшін азаттық пен білім қажет».
Ш. Уәлиханов

Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралдарын тексеру, оқушыларды түгендеу.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Білімді өзектендіру: қысқа сұрақ-жауап

  1. 1 Орта ғасырлар тарихы нешеге бөлінеді? Үшке.
  2. 2 Біз қазір қай кезеңді қарастырып отырмыз? Дамыған орта ғасырлар (XI–XV ғғ.).
  3. 3 Дамыған орта ғасырлар несімен ерекшеленеді? Феодализмнің орнығуы мен дамуымен.
  4. 4 Орта ғасырларда Еуропаға ғылым мен мәдениетті кімдер және қай ел арқылы жеткізді? Арабтар, Испания арқылы.

Өткен тақырыпты тексеру: Испания

«Бетпе-бет» әдісі: 4 оқушы ортаға шығып, бір-біріне сұрақ қояды.

«Иә/Жоқ» ойыны: тұжырымдардың дұрыстығын анықтау.

  • 756 жылы Кордова әмірлігі құрылды. Иә
  • Арабтар Испанияны 711–717 жылдары басып алды. Жоқ
  • Реконкиста — «қайтарып беру» деген мағынаны білдіреді. Жоқ
  • Инквизиция күпірлермен күрес жүргізді. Иә
  • Инквизиция 1485 жылы құрылды. Жоқ (1480)
  • Испаниядағы күпірлерді жазалау «аутодафе» деп аталды. Иә

Ой қозғау: «Италия» десе...

Пішіні: етікке ұқсайды.

Халық: қызуқанды, темпераменті жоғары.

Неаполь: Везувий жанартауының тарихы; қала туралы деректер, музейлік орта.

Мәдениет: Рим сәулеті, «Ла Скала» театры, опера дәстүрі.

Венеция: су үстіндегі қала — көптеген оқушылар фильмдерден көрген болуы мүмкін.

Жаңа тақырып: XI–XV ғасырлардағы Италия

Сабақ жоспары

  1. 1 Қала-мемлекеттер және олардың ерекшеліктері
  2. 2 Венецияның күшеюі
  3. 3 Флоренция
  4. 4 Медичилердің банк қызметі
  5. 5 Савонарола

1) Қала-мемлекеттер және олардың ерекшеліктері

XI–XV ғасырларда Италия бытыраңқы ел болып қала берді. Соған қарамастан, бұрыннан бар қалалар ұлғайып, жаңа қалалар көбейді. Қалалардың қарқынды дамуына крест жорықтары ықпал етті: жорықтарға қажет азық-түлік, киім-кешек, қару-жарақпен қамтамасыз ету арқылы италиялықтар мол табыс тапты.

Негізгі өзгерістер

  • Қалалар сауда мен қолөнер орталықтарына айналды.
  • Алғашында қалалар ірі феодалдардың жерінде орналасып, оларға тәуелді болды.
  • Феодал-мырзалар қала тұрғындарынан (пополандардан) алым-салық жинап, экономикалық дамуға кедергі келтірді.
  • Қалалардың феодалдарға қарсы күресін қолдайтын орталық король билігі болмағандықтан, пополандар ұсақ феодалдар — вальвассорлармен одақтасты.

Тынымсыз күрестің нәтижесінде XI–XII ғасырларда Венеция мен Генуядан өзге көптеген қалалар дербестікке қол жеткізді. Тәуелсіздігін алған қалалар коммуналар деп аталды. Олар өз басқару құрылымын қалыптастырып, коммуналар алқасы заң шығару, салық жинау және шаруашылықты басқару міндеттерін атқарды. Осылайша табыстар феодалдың қалтасына емес, қалалық қазынаға түсе бастады.

Коммуналардың күшеюі

Ірі әрі бай қалалар маңындағы ұсақ қалаларды өзіне қосып, иеліктерін кеңейтті. Олар сауда жасау, соғыс жүргізу, бітімге келу сияқты істерді өз бетінше шешуге ұмтылды.

Қала-мемлекеттердің қалыптасуы

Нәтижесінде Италияда қала-мемлекеттер пайда болды. Олардың қатарына Венеция, Генуя, Пиза, Равенна, Флоренция сияқты қалалар кірді.

Түйін

Италия XI–XV ғасырларда саяси тұрғыдан бір орталыққа бірікпесе де, қалаларының дербестігі мен сауда-қолөнердің өсуі арқылы Еуропадағы ең дамыған өңірлердің біріне айналды. Бұл кезеңді түсіну — орта ғасырлардағы мемлекет пен қаланың рөлін, экономикалық мүдде мен саяси құрылымның байланысын айқын көруге мүмкіндік береді.