Қазақша рефераттар

Адамдық диқаншысы

Пән: Қазақ әдебиеті (5-сынып)

Бөлім: «Адамгершілік — асыл қасиет»

Сабақ тақырыбы: А. Байтұрсынұлы — «Адамдық диқаншысы» өлеңі

Оқу мақсаттары

  • 5.ТЖ4

    Көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу, жатқа айту.

  • 5.ТЖ3

    Көркем шығармадағы кейіпкерлердің портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу.

  • 5.БС4

    Оқырманның рухани дүниесіне шығарманың әсерін талдап, нұсқаулық жазу.

Сабақ мақсаты

  • Шығарма үзіндісін жатқа айту.
  • Кейіпкерлердің портреті мен іс-әрекеті арқылы образын ашу.
  • Сыни хабарлама жазуға арналған нұсқаулық құрастыру.

Ресурстар

Ғаламтор материалдары, презентация және слайдтар.

Бағалау критерийлері және дескрипторлар

Бағалау критерийлері

  • Шығарма үзіндісін жатқа айтады.
  • Кейіпкерлердің портреті мен іс-әрекеті арқылы образын аша алады.
  • Нұсқаулық жазады.

Дескрипторлар

  • Үзіндіні жатқа айтады және нақышына келтіріп мәнерлеп оқиды.
  • Екпін, ырғақ, пауза, дауыс мәнері талаптарын сақтайды.
  • Кейіпкер іс-әрекетіне талдау жасап, образын ашады.
  • Сұрақтарға толық жауап береді.
  • Шығармадан алған әсерін көркем тілмен жеткізеді.
  • Жүйелі нұсқаулық жазады.

Сабақтың мазмұны

Ойлау дағдылары Талдау, бағалау
Тілдік мақсаттар «Адамдық диқаншысы», еңбек, бейнет, зейнет
Құндылықтар Ұлтжандылық пен адамгершілік қасиеттерді дамыту
Пәнаралық байланыс Тарих
АКТ дағдылары Презентация, слайд

Сабақтың басы (10 минут)

  • Сабақтың тақырыбы, мақсаты және бағалау критерийлері таныстырылады.
  • «А. Байтұрсынұлы кім?» сұрағы бойынша бағытталған тапсырма орындалады.

Тапсырма: «А. Байтұрсынұлы кім?»

  1. Халықты оқуға шақырып, ағартушылық жұмыстар жүргізді; қазақ ауылдарында орысша-қазақша мектептер ашып, балаларға сабақ берді. (ағартушы, қоғам қайраткері, ұстаз)

  2. Қазақ балаларына арналған оқулықтар жазды: «Оқу құралы» (1912), «Тіл құралы» (1914), «Әдебиет танытқыш». (жазушы)

  3. Араб әріптерінің негізінде қазақ әліпбиін жасады. (ғалым-лингвист)

  4. «Маса» өлеңдер жинағының авторы (1911). Өлеңдері: «Қазақ салты», «Қазақ қалпы», «Жиған-терген», «Досыма хат» және т.б. (ақын)

  5. Абай дәстүрін жалғастырып, мысал өлеңдер жазды. (мысалшы)

  6. И. А. Крылов мысалдарын қазақ тіліне аударып, «Қырық мысал» (1909) жинағын шығарды. (аудармашы)

Қалыптастырушы бағалау

Жауаптардың толықтығы, дәлдігі және негіздеуі бойынша бағаланады.

Сабақтың ортасы (15 минут)

1-тапсырма: «Адамдық диқаншысы» — мәнерлеп оқу

Жеке жұмыс

Оқушы үзіндіні дауыстап оқу үшін таңдайды.

Жұптық жұмыс

Жұпта кезектесіп оқып, бір-біріне түзету береді (екпін, ырғақ, пауза, дауыс).

Сыныппен

Мұғалім кейбір оқушыларды сынып алдында оқуға шақырады; негізгі жолдарын жатқа айтуға мүмкіндік беріледі.

1-оқушы (үзінді)

Адамдық диқаншысы қырға шықтым,

Көлі жоқ, көгалы жоқ құрға шықтым.

Тұқымын адамдықтың шаштым, ектім,

Көңілін көгертуге құл халықтың.

Қор болған босқа кетіп еңбек, бейнет,

Құлдарға құлдықтан жоқ артық зейнет.

Оттай бер, жануарым екі аяқты,

Адамдық хайуанға қанша қажет?!

2-оқушы (үзінді)

Жаратқан малды Құдай не керекке —

Мінуге, сою, соғу, жүндемекке.

Жорта бер қамыт киіп, қамшыңды жеп,

Бұйрық жоқ ұрасың деп үндемекке.

Таяққа еті үйренген қойшы жайлап,

Көк есек қозғала ма түрткенге айдап?

Есептен алданғандай болғандар көп,

Жасықты асыл ма деп білмей қайрап.

Қалыптастырушы бағалау

Мәнерлеп оқу сапасы, мәтінді түсінуі және жатқа айтуы ескеріледі.

2-тапсырма: Образды ашу (портрет пен іс-әрекет арқылы)

Көркем шығармадағы кейіпкер(лер) образын ашу үшін кестені толтырыңыз. Оқушы деңгейіне қарай сұрақтарға жауап беріңіз.

Кейіпкер / Лирикалық тұлға Іс-әрекеті (не істейді?) Мақсаты (неге істейді?) Қасиеті мен көзқарасы Дәлел (мәтіннен үзінді)
Оқушы толтырады Оқушы толтырады Оқушы толтырады Оқушы толтырады Оқушы толтырады

Мәтіндік зерттеу

А. Байтұрсынұлы «Адамдық диқаншысы» өлеңі бойынша жұмыс (жүктеу материалы).