Оқушыларды кодтау ұғымымен таныстыру
Сабақ тақырыбы: Ақпаратты кодтау
Бұл сабақта оқушылар кодтау ұғымын меңгеріп, ақпаратты ұсынудың негізгі тәсілдерімен танысады. Сондай-ақ Морзе әліппесі, Цезарь коды және әліппелік кодтау туралы бастапқы түсінік қалыптастырылады.
Білімділік мақсат
- Кодтау ұғымымен таныстыру.
- Морзе әліппесі, Цезарь коды және әліппелік кодтаудың мәнін түсіндіру.
Тәрбиелік және дамытушылық мақсат
- Топпен жұмыс істеуге және бір-бірін сыйлауға тәрбиелеу.
- Ойлау қабілетін және логикалық пайымдауды дамыту.
Әдіс-тәсілдер және көрнекіліктер
Әдіс-тәсілдер
- Интерактивті тақта арқылы демонстрация.
- Түсіндіру және баяндау.
Көрнекіліктер
- Интерактивті тақта.
- Слайдтар.
Сабақ барысы
I) Ұйымдастыру
Оқушылардың сабаққа дайындығын және қатысуын тексеру.
II) Өткен сабақты қайталау
Төмендегі сұрақтарға жауап беру арқылы негізгі ұғымдарды еске түсіреміз.
-
1) Ақпарат дегеніміз не?
Ақпарат — бізді қоршаған орта туралы мәлімет.
-
2) Адамдарға ақпарат не үшін қажет?
Адамдар ақпаратты алады, береді, сақтайды және өңдейді.
-
3) Адам ақпаратты қалай сақтайды? Ал компьютер ше?
Адам ақпаратты жадына сақтайды, ал компьютер ақпаратты ішкі және сыртқы жад құрылғыларында сақтайды.
-
4) Ақпарат тасымалдаушыларды атаңыз.
Магниттік және лазерлік дискілер, флэш-жады, винчестер (қатқыл диск).
-
5) Ақпараттың өлшем бірліктерін атаңыз.
Бит, байт, Кбайт, Мбайт, Гбайт.
III) Жаңа тақырыпты түсіндіру
Негізгі анықтамалар
- Код
- Ақпаратты ұсынуға арналған шартты белгілер жүйесі.
- Кодтау
- Ақпаратты жеткізуге, өңдеуге және сақтауға ыңғайлы болу үшін оны белгілі бір алфавит немесе ереже арқылы шартты түрде жазу (құпиялау).
- Декодтау (кері кодтау)
- Кодталған ақпаратты түсінікті тілге аудару.
Мысал: штрих-код құрылымы
Кейбір кодтар ақпаратты бөліктерге бөліп береді. Мысалы, тауардың штрих-кодындағы сандар әртүрлі мағынаны білдіруі мүмкін:
- 545 елдің коды
- 7106 өндіруші коды
- 07628 бақылау коды
- 1 тауар коды
Ақпаратты кодтаудың негізгі тәсілдері
Ақпаратты кодтаудың үш негізгі тәсілі бар:
1) Графикалық
Суреттер мен белгілер арқылы.
2) Сандық
Сандар арқылы.
3) Таңбалық
Әліпбидегі таңбалар арқылы.