Дербес компьютерді басқаратын пернелік құрылғы

Іс-шара туралы

Жамбыл облысы, Қаратау қаласы, Қаратау технология, білім және бизнес колледжі. Информатика пәнінің оқытушысы: Тұнғат Гаухар Мұратқызы.

Форматы: информатикалық-интеллектуалды ойын. Тақырыбы: «Информатика әлеміне саяхат».

Пәні: Информатика. Қатысушылар: 1-курс білім алушылары.

Жоспар

  1. 1 Өзім туралы — 15 минут
  2. 2 Бәйге — 25 минут
  3. 3 Полиглот — 15 минут
  4. 4 Құпия алаң — 25 минут
  5. 5 Тапқырлық — 10 минут
  6. 6 Бейне сұрақ — 10 минут
  7. 7 Жеңімпаздарды марапаттау

Қатысушыларға арнау

Құттықтау сөзі

Құрметті ұстаздар, комиссия мүшелері және білім алушылар! Сіздермен бірлесе отырып, 1-курс білім алушылары арасында «Информатика әлеміне саяхат» атты информатикалық-интеллектуалды ойынды бастауға рұқсат етіңіздер.

Комиссия мүшелері

  • Жылбаева Б.А.
  • Мыңбаев М.С.
  • Тұрсынбаева Е.С.
  • Торсықбаева Ғ.Т.

Тақырыптық шумақ

Ойын — толқын, айналған қатты ағысқа,
Табылғандай таным да, жат дауыс та.
Біреу озып келеді қатарынан,
Біреу мініп жатқанда аптығыста.

Ойын — толқын, жатқандай асып-тасып,
Біреу мығым, біреулер шалыс басып.
Бұл ойыннан өтеді ғұлама ойлар,
Жеңсең де, жеңілсең де қалма жасып.

Ендігі кезек — білім алушылардың білімін сынау, алғырлық пен тапқырлықты шыңдау. І бөлім «Өзім туралы» кезеңінде қатысушылар өзін таныстырады (7 білім алушы қатысады).

Жарысқа қатысып отырған білім алушыларға сәт сапар тілейміз!

ІІ бөлім: «Бәйге»

Бұл бөлімде «Информатика әлеміне саяхат» сөйлеміне байланысты информатикалық терминдерден сөзжұмбақ құрастырылған. Сұраққа шапшаң әрі дұрыс жауап берген білім алушы әр дұрыс жауап үшін 10 ұпай алады. Бөлім соңында ұпайы ең төмен 2 білім алушы ойыннан шығарылады (келесі кезеңге 6 білім алушы өтеді).

Сұрақтар (1-топ)

  1. 1. Мәліметтердің бейнесін шығаруға арналған құрылғы? (Монитор)
  2. 2. Дербес компьютерді басқаратын пернелік құрылғы? (Пернетақта)
  3. 3. Мәліметтерді сақтаудың бірлігі ретінде қандай объект қабылданған? (Файл)
  4. 4. Information сөзінен шыққан термин (түсіндіру, баяндау, білу ұғымдары). (Ақпарат)
  5. 5. Кең таралған, арзан әрі қолайлы принтер түрі. (Матрицалық)
  6. 6. Ақпараттың құрамдас бөлігі. (Мәлімет)
  7. 7. Тышқанның ағылшынша атауы. (Mouse)
  8. 8. «Текст» сөзінің қазақша баламасы. (Мәтін)
  9. 9. Мәліметті басып шығару құрылғысы. (Принтер)
  10. 10. Мәліметтерді тасымалдау құралдарының бірі. (Диск)
  11. 11. Жад көлемі немен өлшенеді? (Байт)

Сұрақтар (2-топ)

  1. 1. Файл атауы шектелген қандай таңбалардан тұрады? (Әріптер)
  2. 2. Компьютердің ең негізгі құрылғысы. (Жүйелік блок)
  3. 3. Есептеулер мен ақпарат өңдеуді орындайтын электрондық схема. (Процессор)
  4. 4. Алыс қашықтықтағы компьютерлер арасында мәлімет алмасуға арналған құрылғы. (Модем)
  5. 5. Сканер, графиктік планшет, цифрлы камера қандай мәлімет енгізуге қолданылады? (Графиктік)
  6. 6. Графиктік меңзермен басқарылатын құрылғы. (Тышқан)
  7. 7. Кескінді құрайтын кішкентай нүктелер. (Пиксель)

Сұрақтар (3-топ)

  1. 1. Аналық тақшада орналасатын құрылғылардың бірі. (Слоттар)
  2. 2. Процессордың басқа құрылғылармен өткізгіштер тобы арқылы байланысы қалай аталады? (Шина)
  3. 3. «Таңбаша» сөзінің орысшасы (объектіге нұсқағыш). (Ярлык)
  4. 4. Ақпаратты қағазға жазып, өзге жерге жіберу. (Хат)
  5. 5. Монитормен бірге компьютердің ішкі бейнежүйесін не құрайды? (Бейнекарта)
  6. 6. Компьютерлік ойындарда қолданылатын қолмен басқарылатын тетік. (Джойстик)

ІІІ бөлім: «Полиглот»

Бұл кезеңде қатысушы құрылғыны қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде атап береді. Үш тілде толық әрі дұрыс жауап берсе — 30 ұпай. Әрбір қате жауап үшін 10 ұпай шегеріледі. Қате болған жағдайда, қарсыластары жауап беріп, қалған ұпайды өзіне ала алады. Бөлім соңында ұпайы ең төмен 2 білім алушы ойыннан шығады (келесі кезеңге 5 білім алушы өтеді).

Қазақша
Орысша
Ағылшынша
Жүйелік блок
Системный блок
System unit
Монитор
Монитор
Screen
Құлақшын
Наушник
Headphones
Бума
Папка
Icon
Ұлғайтқыш
Лупа
Magnifying glass
Мәтіналғы
Сканер
Scanner
Тінтуір
Мышка
Mouse
Пернетақта
Клавиатура
Keyboard
Қатқыл диск
Винчестер
Hard disk
Басып шығарғыш
Принтер
Printer

IV бөлім: «Құпия алаң»

Бұл кезеңде ойын ең төмен ұпай жинаған білім алушыдан басталады. Қатысушы кез келген ұяшықты таңдайды: оның астында сұрақ пен ұпай саны, тек ұпай, «келесіге жүріс», немесе «сұрақ пен сыйлық» болуы мүмкін. Дұрыс жауап берсе, таңдауын жалғастырады; қате жауап болса, келесі білім алушы жауап беріп, ойынды жалғастырады. Бөлім соңында ұпайы ең төмен 2 білім алушы ойыннан шығады (келесі кезеңге 3 білім алушы өтеді).

Сұрақтар (1–10)

  1. 1) 0 мен 1 нені құрайды? 5 ұпай — (Бит)
  2. 2) Графикалық ақпаратқа нелер жатады? 10 ұпай — (Суреттік ақпарат)
  3. 3) Принтердің түрлерін ата. 20 ұпай — (Матрицалық, лазерлік, сия бүріккіш, термографиктік/плоттер)
  4. 4) Операциялық жүйе дегеніміз не? Сыйлық — (Қолданбалы программаларды басқарып, мәліметтердің шатаспауын қадағалайтын жүйе)
  5. 5) Джойстик дегеніміз не? 5 ұпай — (Ойындарда қолданылатын қолмен басқарылатын тетік)
  6. 6) Біздің компьютерлер қандай операциялық жүйеде жұмыс істейді? 10 ұпай — (Microsoft Windows)
  7. 7) Келесіге жүріс
  8. 8) Процессор дегеніміз не? 20 ұпай — (Есептеу және ақпарат өңдеуді орындайтын электрондық схема)
  9. 9) Компьютердің қосымша құрылғыларын ата. 25 ұпай — (Флешка, принтер, колонка т.б.)
  10. 10) Қапшық (папка) дегеніміз не? 20 ұпай — (Файлдар тобы)

Сұрақтар (11–20)

  1. 11) «Бауыржан» сөзінде неше байт бар? 15 ұпай — (1 байт)
  2. 12) Келесіге жүріс
  3. 13) Файл дегеніміз не? Сыйлық — (Белгілі бір атпен сақталған біртекті мәліметтер жиыны)
  4. 14) Компьютерлік дискілерді ата. 15 ұпай — (CD-ROM, DVD-ROM, BD-ROM)
  5. 15) Флешка дегеніміз не? 5 ұпай — (Ақпарат тасымалдаушы)
  6. 16) Қатқыл диск қайда орналасқан? 10 ұпай — (Жүйелік блокта)
  7. 17) +5 ұпай
  8. 18) Компакт-дискіні оқитын құрылғы. 15 ұпай — (Дискіжетек)
  9. 19) «Диск» сөзінде қанша бит бар? 25 ұпай — (4 бит)
  10. 20) +5 ұпай

V бөлім: «Тапқырлық»

Бұл кезең IV бөлім қорытындысы бойынша ең жоғары ұпай жинаған білім алушыдан басталады. Ұяшықтардың бетінде ұпай саны көрсетіледі, ал астында жұмбақ жасырылған. Қатысушы жауап берсе де, бере алмаса да, келесі ойыншы жалғастырады. Бөлім соңында ұпайы ең төмен 1 білім алушы ойыннан шығады (келесі кезеңге 2 білім алушы өтеді).

Жұмбақтар

  • Қағаз бетінен алады, бірден компьютерге салады.

    Жауабы: Мәтіналғы (сканер)

  • Компьютермен енеді, қағазға басып береді.

    Жауабы: Басып шығарғыш (принтер)

  • Төрт бұрышты әйнек, тұнып тұрған әлек.

    Жауабы: Монитор

Жұмбақтар (жалғасы)

  • Бес атаның балалары, қыдырмашы біреуі. Бір күн бар да, бір күн жоқ. Соны есепке алсақ, ұзын саны — жүз жеті.

    Жауабы: Пернетақта, тінтуір

  • Өзі темір, жаны жоқ. Ақпаратты сақтап-таратқан, жұртты өзіне қаратқан.

    Жауабы: Жүйелік блок

  • Командалар жиынынан тұрады, мақсатыңды орындайды.

    Жауабы: Мәзір жолы

VI бөлім: «Бейне сұрақ»

Бұл кезеңде қатысушыларға бейнематериал арқылы сұрақтар ұсынылады. Жауаптардың нақтылығы мен жылдамдығы ұпайға әсер етеді. (Берілген мәтінде бұл бөлімнің мазмұны толық көрсетілмеген.)