Қазақша рефераттар

Оқушыларға сүтқоректілердің тіршілік ортасы, сыртқы және ішкі құрылысының ерекшеліктері туралы ақпараттар беру

Сабақ туралы мәлімет

Қызылорда облысы, Сырдария ауданы, Қоғалыкөл ауылы, №44 орта мектептің биология пәні мұғалімі Досмағамбетова Фарида Қалдыбаевна.

Сабақтың тақырыбы: «Сүтқоректілер класының жалпы сипаттамасы».

Мақсаты

  • Сүтқоректілердің тіршілік ортасы, сыртқы және ішкі құрылысының ерекшеліктері туралы жүйелі ақпарат беру.
  • Оқушылардың бұрынғы білімін тірек ете отырып, жаңа материалды меңгерту.
  • Сыни ойлауға, өз бетінше жұмыс жасауға, өзін-өзі және өзара бағалауға дағдыландыру.

Күтілетін нәтижелер

  • Сүтқоректілердің тіршілік ортасы мен сыртқы, ішкі құрылысының негізгі ерекшеліктерін біледі.
  • Алдыңғы білімін қолдана отырып, жаңа материалды меңгереді.
  • Сыни ойлауға, дербес жұмысқа, өзін-өзі және сыныптасын бағалауға үйренеді.

Құрал-жабдықтар мен әдістер

Керекті құрал-жабдықтар

Ресурстар, интерактивті тақта, кестелер, электронды оқулық, маркерлер және басқа оқу құралдары.

Қолданылатын әдістер

Проблемалық тапсырмалар, жұптық, топтық және жеке жұмыс, «Жансыз зат» ойыны.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру

Сыныппен амандасу, сабақ ережелерімен таныстыру, 4 топқа бөлу және әр оқушыны нөмірлеу.

Өзін-өзі бағалау

Оқушылар өзін-өзі бағалау парағымен танысады және сабақ барысында ұпай жинау критерийлерін біледі.

Топқа бөлу (ұқсас сөздер арқылы)

  • 1-топ: қарын, ішек, өңеш, бауыр (ас қорыту жүйесі)
  • 2-топ: жүрек, салатамыр, көктамыр, қылтамыр (қан айналым жүйесі)
  • 3-топ: мұрын, өкпе, кеңірдек, көмей (тыныс алу жүйесі)
  • 4-топ: ми сауыты, ми, омыртқа жотасы, жұлын (жүйке жүйесімен байланысты)

II. Жаңа сабаққа кіріспе

Қайталау сұрақтары

  1. 1 Желілер типі неше тип тармаққа бөлінеді?
  2. 2 Омыртқалылар тип тармағы қандай кластарға бөлінеді?

Ой қозғау

Бүгінгі сабақ: Сүтқоректілер класы. «Сүтқоректілер туралы не білгілерің келеді?» деген сұраққа 5 секунд ойланып, қысқаша жазып, 30 секунд жұппен ақылдасып, негізгі ойды ортаға саламыз. Жауапты 4-нөмірлі оқушы ұсынады.

Осылайша сабақтың мақсаты нақты айқындалады.

III. 1-тапсырма: «Сенемін — сенбеймін» кестесі

Сабақ басында «сенемін/сенбеймін» бағандарын белгілейміз, сабақ соңында қайта оралып, жауаптарды нақтылаймыз. Егер бастапқы баған дұрыс толтырылса — 1 ұпай, толықтыру бағаны дұрыс толтырылса — 2 ұпай.

Тұжырым Сабақ басында Сабақ соңында
1) Сүтқоректілердің жер шарында 5000-ға жуық түрі бар. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
2) Сүтқоректілердің түгі — терінің қосалқы бөлімдері. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
3) Сүт безі — тер бездерінің өзгерген түрі. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
4) Тышқан мен керіктің мойын омыртқаларының саны бірдей. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
5) Сүтқоректілердің тұлғасы екі бөліктен тұрады: құрсақ және кеуде. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
6) Сүтқоректілердің құлақ қалқаны — сыртқы құлаққа жатады. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
7) Сүтқоректілерде клоака болмайды. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
8) Сүтқоректілер — жылықандылар. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
9) Сүтқоректілер тек іштей ұрықтанады. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау
10) Сүтқоректілердің ішінде жұмыртқалайтын түрлері бар. Сенемін / Сенбеймін Нақтылау

Жаңа материал электронды оқулық арқылы түсіндіріледі.

IV. 2-тапсырма: Жұптық жұмыс (ашық хатқа жауап)

Ашық хат

Құрметті 7 «Б» сынып оқушылары! Менің үйде итім және мысығым бар. Итім ыстық күндері тілін салақтатып, жиі тыныс алады және суға жиі шомылады, ал мысығым судан қорқады, суға мүлде түспейді. Неге мысығымның үсті үнемі таза, жағымсыз иіс шықпайды, ал итім тілін салақтатып жүреді? Себебін түсіндіріп беріңіздерші.

Сәлеммен, 6-сынып оқушысы Бердіғалиев Айдаулет.

Жұпта талқылаймыз, жауапты 2-нөмірлі оқушы ұсынады.

Үлгі жауап

Мысық терісінде тер бездері негізінен табан аймағында орналасады, сондықтан жағымсыз иіс айқын сезілмейді. Мысық өзін жиі жалап тазалайды, бұл да дене күтімінің маңызды бөлігі.

Итте тер бездері арқылы терлеу шектеулі болғандықтан, артық жылуды көбіне тілін шығарып, жиі тыныс алу (ентігу) арқылы шығарады. Сол себепті ыстықта тілі салақтап жүреді және салқындау үшін суға жиі түседі.

V. Топтық жұмыс: Жүйелердің байланысын анықтау

Әр топқа сызба суреттер беріледі. Топ мүшелері міндеттерді бөлісіп орындайды, қорғайды. Бағалау: басқа топтар «бас бармақ» әдісімен кері байланыс береді. Қорғауды 1-нөмірлі оқушы жүргізеді.

I топ

Сүтқоректілердің ас қорыту жүйесі және оның басқа жүйелермен байланысы.

II топ

Сүтқоректілердің қан айналым жүйесі және оның қандай жүйелермен байланысатыны.

III топ

Сүтқоректілердің тірек-қимыл жүйесі және оның басқа жүйелермен байланысы.

IV топ

Сүтқоректілердің жүйке жүйесі және оның басқа жүйелермен байланысы.

VI. Қорытынды бөлім

Жеке жұмыс

  1. 1 «Сенемін — сенбеймін» кестесін аяқтау (тексеру үшін 4-нөмірлі оқушылар оқып береді).
  2. 2 «Жансыз зат» ойыны: маркермен ақ қағазға 10 см көлемінде кез келген жансыз заттың суретін салу (10 секунд). Суреттің сүтқоректілерге ұқсастығын айтып, бір сөйлем құрастыру.

Галерея әдісі

Әр топтан бір оқушы өз жұмысын оқиды, қалғандары жұмыстарын топ бұрышына іледі. Кейін барлық оқушы орнынан тұрып, «галерея» бойынша аралап, өзге жұмыстармен танысады.

Бағалау

Өзін-өзі бағалау парағы толтырылады. Сабақтағы көңіл күйді білдіру үшін оқушылар смайлик көтереді.

VII. Үй тапсырмасы және құндылықтарға бағдар

Тақтаға ілінген қанатты сөздерді оқып, мағынасын талдаймыз. Қай ойшылдың пікіріне келіссек, сол сөздің тұсына барып тұрамыз. Табиғатты аялау және қорғау — әр адамның міндеті. Осыған сүйеніп, үйге: «Егер жер бетінде барлық сүтқоректілер жойылып кетсе...» тақырыбында шағын эссе жазу.

«Әр таудың басын аңсаған арқар аштан өледі».

Оралхан Бөкей

«Көлдің тақырға айналуы оңай, байдың тақырға айналуы оңай».

Ш. Мұртаза

«Күн табиғатқа қандай әсер етсе, ақыл-ой еңбегі де адамға сондай әсер етеді».

В. Гумбольдт

«Біз табиғаттан рақым күтіп отыра алмаймыз — одан алу біздің міндетіміз».

И. В. Мичурин

VIII. Рефлексия

«Бүгінгі сабақтан не үйрендім?» сұрағына оқушылар өз ойларын айтып, қысқаша қорытынды жасайды.

Толық нұсқасын жүктеу.