Қазақша рефераттар

Қазақтың дастарханы

Наурыздағы «Аймақтар аламаны» — 2013

Бұл іс-шара Наурыз мейрамының мәнін терең түсіндіріп, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге арналған. Бағдарламада ән, би, көрме, ұлттық тағамдар таныстырылымы, сұрақ-жауап және ұлттық ойындар қамтылған.

Негізгі ой

Наурыз — жаңа күн, жаңа жылдың бастауы. Бұл мереке күн мен түн теңелетін 22 наурызға сәйкес келеді.

Рухани мазмұн

Үлкендер ақ батасын беріп, ізгі тілек айтады; ауыл-ауылды аралап, наурыз көжеден дәм тату дәстүрі жаңғырады.

Байқау форматы

Аймақтар бойынша сыныптар сайысқа түсіп, өнері мен білімі, ұлттық ойындарға ептілігі сыналады.

Мақсаты

  1. 1 Қазақ халқының атадан балаға мұра болған салт-дәстүрін насихаттау, Наурыз мейрамының мәнін түсіндіру және дамыту.
  2. 2 Оқушылардың ойлауын дамыта отырып, қиялын, таным көкжиегін және ізденімпаздығын арттыру.
  3. 3 Ұлтжандылыққа, имандылыққа, инабаттылыққа тәрбиелеу; салт-дәстүрді қастерлеуге және сақтауға баулу.

Көрнекілік және ұйымдастыру

  • Көрнекіліктер: буклеттер, кестелер, шарлар, қанатты сөздер.
  • Үнтаспа: күй ойналып тұрады.
  • Салтанатты жүргізу: екі жүргізуші.

Жүргізушілердің арнауынан

Уа, жарандар, жарандар!
Бәрің бері қараңдар.
Наурыз думан басталды,
Бір сәт зейін салайық.

Уа, халайық, халайық!
Мұнда назар салайық.
Мерекесі халықтың —
Наурыз тойын бастайық!

Наурыз туралы қысқаша

Ұлыстың ұлы күні

Ата-баба сөзімен айтқанда, бұл — «ақ түйенің қарны жарылған күн», береке мен жаңарудың нышаны.

Жаңа күн — жаңа жыл

Наурыз — жылдың басы. Күн мен түн теңелетін мезгіл 22 наурызға сәйкес келеді.

Дәстүр жалғастығы

Бұл күні үлкен-кіші араласып, наурыз көжеден дәм татып, ақ бата алып, ізгі тілек тілейді.

Қатысушылар

1 «А» сынып

Орал қаласы

2 «А» сынып

Ақтөбе қаласы

2 «Б» сынып

Атырау қаласы

3 «А» сынып

Ақтау қаласы

4 «А» сынып

Маңғыстау қаласы

Әділқазылар алқасы

  • Мектеп директоры

    Уразалиева А. Н.

  • Қосымша білім беру педагогі

    Мухитанова С. Ж.

  • Ауылдық кітапхана меңгерушісі

    Жұмашева М.

Сайыс түрлері

Өнер сайыстары

  • Ән сайысы: «Наурыз — думан»
  • Би сайысы: «Наурыз — сәні»

Дәстүр және тағам

  • «Наурыз — көрме» көрме сайысы
  • «Қазақтың дастарханы» таныстырылымы

Білім және ойын

  • «Сен білесің бе?» сұрақ-жауап
  • Ұлттық ойындар

«Сен білесің бе?» — сұрақ-жауап

1 «А» сынып

1) Жеті ата деген кімдер?
Әке, бала, немере, шөбере, шөпшек, немене, туажат.
2) Наурыз көже неше тағамнан жасалады?
Жеті тағамнан.
3) Жыл қайыруды ата.
Тышқан, сиыр, барыс, қоян, ұлу, жылан, жылқы, қой, мешін, тауық, ит, доңыз.
4) Қазақтың музыкалық аспаптарын ата.
Қобыз, домбыра, шаңқобыз, жетіген, тайтұяқ, шертер.
5) Үш жұртты ата.
Өз жұрты, қайын жұрт, нағашы жұрт.

2 «А» сынып

1) Үш жүз деген не?
Сұрақ талқылауға ұсынылады (үйренуші жауап береді).
2) Наурыз мейрамы қандай ұғымды білдіреді?
Жаңа күн.
3) Сұйық тағам құятын қазақтың ұлттық ыдыстарын ата.
Сұрақ талқылауға ұсынылады (үйренуші жауап береді).
4) Екі ақынның сөз өнері бойынша сайысы қалай аталады?
Айтыс.
5) Төрт түлік пірлерін ата.
Ойсылқара, Зеңгі баба, Шопан ата, Қамбар ата, Сексек ата.

2 «Б» сынып

1) Апта күндерін мүдірмей атап шық.
Сұрақ талқылауға ұсынылады (үйренуші жауап береді).
2) Қазақ қыздары ұзатылғанда киетін бас киім қалай аталады?
Сәукеле.
3) Наурыз неге 22 наурызда тойланады?
Күн мен түн теңелетін күн болғандықтан.
4) Наурыз көжеден ауыз тию қандай ұғымды білдіреді?
Тоқшылық.
5) Қазақ ауыз әдебиетінде кең тараған күлдіргі, ұнамды кейіпкер кім?
Алдар көсе.

3 «А» сынып

1) Үш арсызды ата.
Ұйқы, тамақ, күлкі.
2) Сүйекті пайдаланып ойналатын ұлттық ойын.
Ақсүйек.
3) Қазақ батырларының бас киімі қалай аталады?
Дулыға.
4) Асықтың түрлерін ата.
Ішік, алшы, тәйке, бүк.
5) Бетінде оюы бар киізден жасалған үй жабдықтарын ата.
Текемет, сырмақ.

4 «А» сынып

1) Қазақтың ұлттық тағамдарын ата.
Сұрақ талқылауға ұсынылады (үйренуші жауап береді).
2) Киіз үй жиһаздарын ата.
Сұрақ талқылауға ұсынылады (үйренуші жауап береді).
3) «Соғым» деген не?
Сұрақ талқылауға ұсынылады (үйренуші жауап береді).
4) Қолдары сансыз, аяғы жалғыз. Бұл не?
Ағаш.
5) «Балдыз» деп кімді айтады?
Сұрақ талқылауға ұсынылады (үйренуші жауап береді).

Ұлттық ойындар

1 «А» сынып

«Орамал тастамақ»

2 «А» және 2 «Б»

«Арқан тартыс»

3 «А» сынып

«Асық ойыны»

4 «А» сынып

«Қазақша күрес»

Сайыс соңында әділқазылар алқасына сөз беріледі, нәтижелер қорытындыланады.

Қорытынды

Қош бол, Наурызым ардақты,
Халқым саған бір үмітін жалғапты.
Жылда осылай келе бергін жасарып,
Гүлге бөлеп, нұрға бөлеп жан-жақты.