Қыс атты әңгіме құрастыру
Сабақтың мақсаты
Мәтіннің негізгі идеясын ашу арқылы оқушының шындыққа көзқарасын қалыптастыруға жағдай жасау.
Іздену мен талдауға бағыттау, білім көкжиегін кеңейтуге мүмкіндік беру; оқуға және жазуға дағдыландыру.
Мамандық таңдауға бағдар беру; табиғатты қорғауға және эстетикалық көзқарастың қалыптасуына ықпал ету.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сабаққа назар аударту, сыныптың дайындығын тексеру, жұмысқа бағыттау.
2) «Миға шабуыл» сұрақтары
- Қаныш Сәтбаев туралы айтылған мәтінді ата.
- Шона Смаханұлы туралы не білесіңдер?
- «Су мен Балық» мысал-өлеңі сендерді қандай ойға қалдырды?
- «Су мен Балық» мысал-өлеңін әрі қарай жалғастыр.
3) Қызығушылықты ояту
Жұмбақ арқылы ой қозғау және қысқа мәтін құрастыру арқылы тілдік қорды дамыту.
Жұмбақ
Қолы жоқ, сурет салады,
Тісі жоқ, тістеп алады.
3 минутта «Қыс» тақырыбына қысқаша әңгіме құрастыру үлгісі
Қыс келіп, қар мол жауды — нағыз қыс орнады. Күн күрт қысқарып, күннің көзі көрінсе де, жылындырмайды. Өзен-көлдерге мұз қатып, қалың қардан шөптің ұшы да байқалмайды. Аяз күшейіп, үскірік боран жиілейді. Орман ішінде құстарды сирек көресің: олар ықтасынға тығылады. Қоян күндіз жасырынып, түнде ғана жүгіріп шығып, жас ағаштардың қабығын кеміріп қорек табады. Адамдар да суықтан қорғанып, жылы киініп, үйлеріне от жағады. Қыста жануарларға, әсіресе құстарға қиын. Сондықтан қыс — сақтық пен қамқорлықты қажет ететін қауіпті мезгіл.
Әр топтан бір оқушы мәтінді оқиды. Оқушылардың жұмысы талданып, қорытындыланады.
Нақтылау сұрағы
Әңгіме, повесть, роман жазатын адамдарды қалай атаймыз?
4) Ой қозғау және авторға кіріспе
- Кез келген адам жазушы бола ала ма?
- Автордың өмірі мен шығармашылығы туралы қысқаша таныстыру.
5) Мағынаны тану
Мәтінмен жүйелі жұмыс: бөліп оқу, жұпта және топта талдау, мазмұндау, сұрақ қою арқылы түсінуді тереңдету.
Мәтінмен жұмыс форматы
- Мәтінді бөліктерге бөліп оқу.
- Жұпта талқылау.
- Топта талдау.
- Мазмұнын айтқызу.
- «Мен — саған, сен — маған»: топтардың бір-біріне сұрақ қоюы.
Сөздік жұмысы
- Шарапаты тию
- Қайырымды болу, пайдасы тию.
- Тәнті болу
- Риза болу, сүйсіну.
- Ғалым-зоолог
- Жануарларды зерттейтін ғалым.
- Күшпек
- Арба доңғалағының ортасындағы бөлігі.
Шығармашылық жұмыс
Әр топ өз тапсырмасын орындап, нәтижесін «Автор орындығында» оқып қорғайды.
1-топ
«Жазушы» тақырыбына эссе жазады.
2-топ
Авторға хат жазады.
3-топ
Бес жолды өлең құрастырады.
4-топ
Мәтінге байланысты мақал-мәтелдер жазады.
6) Ой толғау
- Жазушы өмір бойы нені сүйіп өтті?
- «Әрі екі, әрі бес қоюға лайық» деп бағаланған шығарма қалай мақталды?
- Бала қандай қасиеттері арқылы жазушы болды деп ойлайсың?
- Жазушының өмірінен сені не таңдандырды немесе не қызықтырды?
7) Рефлексия
Бүгінгі сабақтан алған әсерлеріңді, нені біліп, нені үйренгеніңді қысқаша жазып, «кітап бетіне» жапсырыңдар.
8) Бағалау
Топтық және жеке жұмыс нәтижесі бойынша кері байланыс беріліп, бағалау жүргізіледі.
9) Үй тапсырмасы
Туған жердің табиғаты туралы әңгіме жаз.