Қазақша рефераттар

Тапсырмаларды орындап күннің көзін бұлттан аштық

Сабақ туралы мәлімет

Сабақтың тақырыбы

«Апама», «Анаға сыйлаймыз». Кім? Не? сұрағына жауап беретін сөздер.

Сабақтың түрі

Жаңа білімді меңгерту.

Сабақтың мақсаты

  • Оқушылардың «Кім? Не?» сұрағына жауап беретін сөздер туралы білімін тереңдету.
  • Оқу мен жазу арқылы ойлау қабілетін дамыту, шапшаң қорытынды жасауға және ұқыпты жазуға дағдыландыру.
  • Сөйлеу тілін дамыту, анаға деген сүйіспеншілікті ояту, ана еңбегін ардақтап, құрметтеуге тәрбиелеу.

Әдіс-тәсілдер және ресурстар

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ–жауап, топтастыру стратегиясы, ойындар.

Пәнаралық байланыс

Өзін-өзі тану, еңбек, музыка.

Көрнекіліктер

Қима қағаздар, күннің суреті, техникалық құралдар (мультимедиялық проектор).

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру және психологиялық дайындық

Сабақ жылы лебізбен басталады: үлкенге де, кішіге де құрмет көрсетіп, сәлемдесу мәдениетін еске түсіреміз. Оқушылар «қайырлы таң», «қайырлы күн» тілектерін айтып, мерекелік көңіл күй қалыптастырады.

Сұрақ-жауап арқылы ой қозғау

Қай пән?
Ана тілі.
Қай мезгіл?
Көктем.
Қай ай?
Наурыз.
Көктемнің нешінші айы?
Бірінші.

Көктемнің белгілері

  • Жылғалардан су ағады, қар ериді.
  • Құстар оралады, күн жылынады.
  • Бәйшешек гүлдейді, төрт түлік төлдейді.

Көктемнің алғашқы гүлдері ретінде бәйшешек пен жауқазын аталады. Сабақта белсенді болып, нақты жауап берген оқушыларға осы гүлдердің бейнесі сыйлық ретінде беріледі — ал олар оны аналарына тарту етеді.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы: оқулықтың 103-бетіндегі 91-жаттығу және «Бәйшешек пен Жауқазын» өлеңін жаттау.

Көптік жалғауын бекіту

Үлгі

кітап → кітаптар

Үлгі

машина → машиналар

Үлгі

бала → балалар

Үлгі

үй → үйлер

Ереже: «Кім? Не?» сұрақтары

Кім? Кімдер?

Адамға байланысты қойылады: аға, ата, ұшқыш, аналар.

Не? Нелер?

Заттар мен жануарларға байланысты қойылады: тоқылдақ, қайың, машиналар.

Ойын: «Бәйге»

Оқушылар сұрақтарға жауап беру арқылы ұпай жинайды. Мақсат — білімді шапшаң еске түсіріп, дұрыс әрі нақты жауап беру.

  1. 20 ұпай — Жұмбақ

    «Сылдырдан қорқады, талырып жортады.» Жауабы: қоян.

  2. 10 ұпай — Мақалды жалғастыр

    «Сіз деген — әдеп, ...» Жауабы: «Біз деген — құрмет».

  3. 50 ұпай — Сөйлем құра

    «Құстар» сөзімен сөйлем құрау.

  4. 30 ұпай — Рәміздер

    Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерін атау.

  5. 20 ұпай — Өлең жолдары (авторын тап)

    «Елім менің жерге бай, айдынды шалқар көлге бай...» — авторын анықтау.

  6. 10 ұпай — Тілдік талдау

    «Қарағай» сөзін буынға бөлу, дауысты дыбыстарды атау.

  7. 40 ұпай — Тасымал

    Тасымалданбайтын екі буынды сөздерді атау.

  8. 30 ұпай — Дауыстылар

    Жуан және жіңішке жұп дауыстыларды атау.

  9. 60 ұпай — «Жанды дауыс»

    Көктем айында қандай мерекелер бар?

    8 наурыз

    Халықаралық әйелдер күні. 1908 жылы Нью-Йорк қаласында Клара Цеткин бастаған еңбекші әйелдер өз құқықтарын қорғап, демонстрацияға шыққан. Кейін бұл күн халықаралық мерекеге айналды. Көктем мезгілімен үйлесуі де мәнді: көктем сияқты, әйел-ана да адамзатқа өмір, жылулық, әсемдік сыйлайды.

    Наурыз

    Жыл басы, халықтық мереке. 22 наурызға сәйкес келетін күн мен түн теңесетін кезеңде атап өтіледі. Бұл күні адамдар көрісіп, өкпе-назын кешіріп, бата беріп, жақсы тілек айтады. Әр үйде наурыз көже пісіріліп, жұртшылық ауыз тиеді; мереке ән-күй, ойын-сауықпен өтеді.

III. Жаңа сабақ

Бүгін көктем мерекелерінің бірі — 8 наурыз, аналар мерекесіне ерекше тоқталамыз. Сабақта Мариям Хакимжанованың «Анам» және Ақұштап Бақтыгереевадың «Анаға сыйлаймын» өлеңдерімен танысамыз.

Мариям Хакимжанова (1906–1998)

Дархан жүректі ана, көрнекті ақын. «Құрмет белгісі» және «Еңбек» ордендерімен, медальдармен марапатталған.

Негізгі ой

«Бөбегім менің — өлеңім менің», «Ана жүрегі» сияқты бейнелі тіркестер арқылы ананың мейірімі мен рухани қуаты ашылады.

Ақұштап Бақтыгереева (1944)

23 тамызда Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданында дүниеге келген. Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, «Советская женщина», «Огонёк» журналдарының жүлдегері.

Негізгі ой

Өлең ананың махаббатын құрметтеу және алғыс айту сезімін күшейтеді.

Оқу әрекеті

  • Өлеңді мұғалім мәнерлеп оқиды, мазмұнын әңгімелейді.
  • Оқушылар өлеңді тізбектей оқып, негізгі ойды анықтайды.

IV. Дәптермен жұмыс

Оқушылар дәптерлеріне күннің жадын жазады. Оқулықтың 104-бетіндегі 92-жаттығу орындалады.

Ойын: «Күннің көзін бұлт баспасын»

Тақтада күнді бұлт басып тұрады. Тапсырмаларды орындаған сайын «бұлт» азайып, күн ашыла береді. Тапсырма мазмұны көктем, ағаштар және мал туралы сөйлемдерді көшіріп жазуға бағытталған.

Қорытынды тілек

Күніміз жарық болсын, аспанымыз ашық болсын! Бейбітшілік орнасын!

Сергіту сәті

«Әрқашан күн сөнбесін» әнін орындау арқылы оқушылар сергіп, көңіл күйін көтереді:

«Әрқашан күн сөнбесін, аспаннан бұлт төнбесін.
Қасымда болсын мама, болайын мен де аман!»

Шығармашылық жұмыс: құттықтау сөз

Оқушылар еңбек сабағында жасаған ашық хаттарына аналар мерекесіне арналған шағын құттықтау мәтінін жазады. 3–4 оқушы өз құттықтауын дауыстап оқиды. Соңында ашық хат аналарға сыйлық ретінде табысталады.

V. Сабақты қорыту

Дүниеде анасыз адам болмайды. Бәріміз анадан туып, ананың мейірімінен нәр аламыз. Нәресте алғашқы сөзді анасынан үйреніп, алғашқы әуенді анасынан естиді. Ана — өмірдің тірегі, жүректің жылуы.

«Ана» ұғымын ашатын сөздер

аяулы жан жарық өмір сыйлаушы қамқоршы мейірімді ұстаз пана дос ақылшы

Маңызды ой: Бұл сабақта оқушылар тек тілдік ережені бекітіп қана қоймай, ананы құрметтеу мен алғыс айту құндылықтарын жүрекпен түсінеді.

VII. Үйге тапсырма

Үй тапсырмасы мәтінде толық көрсетілмеген. Мұғалім сабақ соңында нақтылап береді.