Қазақша рефераттар

Оқушылардың танымдық қабілетін дамытып, қызығушылығын арттыру

Арнайы курс бағдарламасы • 2-сынып • Аптасына 1 сағат (жылына 34 сағат)

«Қызықты математика»: бейіндік оқытудағы вариативтік компоненттің маңыздылығы

Бұл арнайы курс бастауыш сынып оқушыларына математиканы тек амалдар жиынтығы ретінде емес, ойлау мәдениетін қалыптастыратын ғылым ретінде ұғындыруға бағытталған. Неміс математигі К.Ф. Гаусстың «Математика – ғылымдар патшасы» деген сөзі балалар өміріндегі математиканың орнын дәл сипаттайды: ол зейін, есте сақтау, байқағыштық, қиял және танымдық әрекеттерді дамытады.

Мақсаты

  • Оқушылардың білім, білік, дағдыларын нығайту және тереңдету.
  • Шығармашылық қабілеттерін арттыру, өздігінен білім алуға және ізденуге бейімдеу.
  • Зейін, есте сақтау, байқағыштық, қиял және танымдық әрекеттерін дамыту.
  • Шапшаң есептеу қабілеттерін қалыптастыру.

Міндеттері

  1. 1 Оқушының тұлға ретінде қалыптасуына ықпал ету.
  2. 2 Ақыл-ой, ерік және сезім белсенділігін арттыру.
  3. 3 Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.
  4. 4 Танымдық қабілетін күшейтіп, пәнге қызығушылығын арттыру.

Бағдарлама құрылымы

«Қызықты математика» курсы негізгі оқу материалдарын басшылыққа алады және оны дидактикалық материалдар мен қызықты тапсырмалар арқылы кеңейтеді. Курс 4 бөлімнен тұрады:

I бөлім — «Математикалық ойлау есептері»

9 сағат

Логика, дәлелдеу, салыстыру, жалпылау сияқты ойлау әрекеттерін жүйелі түрде дамытады.

II бөлім — «Ойнай, ойлай біл»

7 сағат

Ойын арқылы ойлау белсенділігін арттырып, оқу үдерісін жеңіл әрі қызықты етеді.

III бөлім — «Геометриялық фигуралар мен шамалар»

10 сағат

Көрнекілік пен тәжірибе арқылы кеңістік ойлауын, өлшеу дағдыларын қалыптастырады.

IV бөлім — «Құрастырмалы ойындар»

8 сағат

Құрастыру, модельдеу, жоспарлау арқылы шығармашылық ойлауды және табандылықты дамытады.

Оқыту тәсілдері: қызықты тапсырмалар арқылы үйрету

Оқушылардың пәнге қызығушылығын арттырудың тиімді жолдарының бірі — дидактикалық материалдар мен қысқа, бірақ ойландыратын тапсырмалар. Сабақ барысында математикалық викториналар, ребустар, математикалық эстафеталар, математикалық ертегілер, сөзжұмбақтар, мақал-мәтелдер сайысы және оқушылардың өздері құрастыратын тапсырмалар қолданылады.

Мысал: «Ұрылар мен кемпір» ертегі-есебі

Ертеде панасыз жалғыз кемпір өмір сүріпті. Жаз шығып, ел жайлауға көшкенде ұрылар кемпірдің жалғыз сиырын ұрламақ болады. Кемпір оларды алдап, бір шелек суды сапырып отырып былай дейді:

Сапырып-сапырып — Арманға бер, Құйып-құйып — Алмасқа бер, Есіктегі екеуге бер, Төрдегі төртеуге бер, Өзің іште — маған бер.

Мұны естіген ұрылар: «Үй толы кісі екен, әрі бізден екі есе көп. Кетейік», — деп қашып кетеді.

Сұрақ: Үйде адам нешеу?

Жауабы: 10 адам.

«Адасқан әріптер» ойыны

Берілген әріптерден геометриялық фигуралардың атауын құрастыру:

  • еңшбре шеңбер
  • трұбышрөт төртбұрыш
  • шұбршүы үшбұрыш
  • рвадкат квадрат
  • өңдгелке дөңгелек

Мақал-мәтелдер сайысы (бос орынды толықтыру)

Сан атаулары мен мағыналық байланысын табу арқылы тілдік және логикалық ойлауды қатар дамытуға болады:

  1. ... ауыз сөздің тобықтай түйіні бар.
  2. ... тістен шыққан сөз, ... рулы елге жетер.
  3. Қызды ... үйден тый, Ұлды ... үйден тый.
  4. Болар елдің баласы, ... де баспын дер. Болмас елдің баласы, ... да жаспын дер.
  5. Шөлмек ... күнде сынбайды, ... күнде сынады.
  6. ... қошқардың басы ... қазанға сыймас.
  7. ... ау ала болса, ауыздағы кетеді; ... еу түгел болса, төбедегі келеді.
  8. Ер жігіт ... да орда бұзар.
  9. ... атасын білмеген — ер жетесіз.
  10. ... қырлы, ... сырлы.

Логикалық есептердің рөлі

Логикалық есептердің маңызы ерекше: олар оқушыны байқағыштыққа, шапшаңдыққа, ойын дәлелдеуге үйретіп, оқу үдерісін жалықтырмайды. Ең бастысы — тапсырмамен жұмыс барысында «қате жасап қоямын» деген қорқыныш азайып, сенімділік пен тұрақтылық қалыптасады.

Қысқа логикалық тапсырмалар

Сұрақ: 3 жұмыртқа 5 минутта пісті. 1 жұмыртқа неше минутта піседі?

Жауабы: 5 минутта.

Сұрақ: Үш түйеқұс «ұшып келе жатты». Аңшы олардың біреуін атып алды. Қаншасы қалды?

Жауабы: Түйеқұстар ұшпайды (шарттың өзі қате тұжырымдалған).

Сұрақ: Ержанның 5 ұлы бар. Олардың әрқайсысының бір қарындасы бар. Ержанда неше ұл, неше қыз бар?

Жауабы: 5 ұл, 1 қыз (барлығы 6 бала).

Сұрақ: Тырна бір аяғымен тұрса 3 кг. Екі аяғымен тұрса салмағы қанша?

Жауабы: 3 кг.

Күтілетін нәтиже

  • Оқушылардың пәнге қызығушылығы артып, оқу әрекетіне белсенді қатысуы күшейеді.
  • Сыни тұрғыдан ойлау, дәлелдеу және шешім қабылдау дағдылары қалыптасады.
  • Өзіне деген сенім артып, «қате жасаймын» деген ішкі кедергі азаяды.
  • Шапшаң есептеу, байқағыштық және танымдық қабілеттері жүйелі түрде дамиды.

Қорытынды

Вариативтік компонент аясындағы «Қызықты математика» курсы бастауыштағы математикалық дайындықты кеңейтіп қана қоймай, оқушының тұлғалық дамуына әсер етеді: ойлау мәдениетін қалыптастырады, қызығушылықты оятады, және оқу әрекетіне сенімді қадам жасауға мүмкіндік береді.