Координаталары бойынша нүктені сала білу
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы
Қ. Күлетов атындағы №92 орта мектебі
Математика пәні мұғалімі: Маханова Меңтай Жалғасбайқызы
Сабақ тақырыбы
Координаталық жазықтық. Тікбұрышты координаталар жүйесіне есептер шығару.
Жалпы мақсат
- 1 Оқушылардың кемінде 75%-ы 10 минут ішінде 5 есептің 4-еуін шығара алады.
- 2 Топтық жұмыстың ережелерін сақтауды үйренеді.
- 3 Тақырыпты күнделікті өмірмен байланыстырып, есте сақтауға дағдыланады.
Күтілетін нәтиже
- Оқушылардың кемінде 75%-ы 10 минут ішінде 5 есептің 4-еуін шығара алады.
- Топтық жұмыстың ережелерін сақтауды меңгереді.
- Сабақ мазмұнын өмірлік мысалдармен байланыстыра отырып, тұрақты білім қалыптастырады.
Қысқа навигация
Сабақ құрылымы: ұйымдастыру → ой қозғау → топтық жұмыс → оқулықпен жұмыс → жеке жұмыс → рефлексия.
Негізгі идеялар
1) Нүктенің координаталарын табу
а) Абсцисса (x)
A нүктесінен Ox осіне перпендикуляр түсіріп, оның осьпен қиылысу нүктесінің мәнін табамыз. Сол мән A нүктесінің абсциссасы болады.
б) Ордината (y)
A нүктесінен Oy осіне перпендикуляр түсіріп, оның осьпен қиылысу нүктесінің мәнін табамыз. Сол мән A нүктесінің ординатасы болады.
2) Координаталары бойынша нүктені салу
Координаталары берілген нүктені жазықтықта орналастыру: алдымен x бойымен, кейін y бойымен жылжимыз.
Мысал: D (−3; 4)
Солға 3 бірлік, жоғары 4 бірлік.
3) Координаталар осьтерінің қасиеттері
Координаталар осьтері жазықтықты төрт бөлікке бөледі. Бұл бөліктер ширектер деп аталады.
I ширек
x > 0, y > 0
II ширек
x < 0, y > 0
III ширек
x < 0, y < 0
IV ширек
x > 0, y < 0
Тапсырмалар жоспары
1) Ой қозғау (сергіту)
Мұғалім тұжырымдарды оқиды: дұрыс болса — қол жоғары, дұрыс емес болса — қолды көлденең созу.
2) Топтық жұмыс
«Таудың ұшар басына бірге шығу» стратегиясы арқылы топқа бірігу, тапсырмаларды бірлесе орындау және өзара бағалау.
3) Оқулықпен жұмыс
№1141–1147 есептер (жұптық жұмыс).
4) Жеке жұмыс
Тест тапсырмалары, екіжақты түсіндірмелі күнделік және сабақ рефлексиясы.
Сабақ барысы (мұғалім жазбалары)
I. Ұйымдастыру (2 минут)
- Сыныпта жағымды ахуал қалыптастыру: бір-біріне жылы лебіз айту.
1-қадам. Ой қозғау (сергіту жаттығуы)
Ойын шарты: мұғалім тұжырымдарды оқиды. Дұрыс болса — қолды тік жоғары көтеру, дұрыс емес болса — қолды көлденең созу.
Тұжырымдар тізімі
- 1. Түзуден тыс жатқан нүкте арқылы оған бірнеше параллель түзу жүргізуге болады. Бұрыс
- 2. 90° бұрыш жасап қиылысқан түзулер перпендикуляр деп аталады. Дұрыс
- 3. A(−2; 4) нүктесі I ширекте орналасқан. Бұрыс
- 4. Координаталар жүйесін енгізген ғалым — Карл Гаусс. Бұрыс
- 5. Бір түзуге перпендикуляр түзулер өзара да перпендикуляр болады. Бұрыс
- 6. Екі теріс санның көбейтіндісі — оң сан. Дұрыс
- 7. Көбейтіндісі 1-ге тең сандар өзара жай сандар деп аталады. Бұрыс
- 8. Бөлшек дұрыс болу үшін алымы бөлімінен кіші болуы жеткілікті. Дұрыс
2-қадам. Топтық жұмыс (15 минут)
Оқушыларды жаңаша біріктіру арқылы топқа бөлу. Әр оқушы тапсырмаларды жеке де, топпен бірлесе де орындайды. Бағалау — топтардың өзара бағалауы арқылы жүзеге асады.
3-қадам. Оқулықпен жұмыс (№1141–1147)
Жұптық жұмыс. Төмендегі есеп — талдауға ұсынылатын үлгі.
№1141 есеп
Шегіртке координаталық жазықтықта A(1; −1) нүктесінен солға (батысқа) қарай 3 бірлікке секірді. Әрбір келесі секіру алдыңғысынан 1 бірлікке ұзын. Батысқа секіргеннен кейін шегіртке солтүстікке, одан соң шығысқа, кейін оңтүстікке қарай секіреді. Шегіртке осылайша 4 рет секіргенде, ол координаталары қандай нүктеде болады?
4-қадам. Жеке жұмыс
- Тест тапсырмаларын орындау.
- Екіжақты түсіндірмелі күнделік толтыру.
Рефлексия
Сабақ соңында оқушылар қысқаша рефлексия жазады: не түсінді, қай тұсы қиын болды, келесі қадам қандай болуы керек.
Ескерту
Толық нұсқасын жүктеу (қажет болған жағдайда).