Отарлаушы империя ойыны
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Пән / сынып
Дүние жүзі тарихы, 8-сынып
Тақырып
XVII–XVIII ғғ. Азия және Африка елдері
Сабақ форматы
Жаңа білімді меңгерту, ойын-сабақ
Мақсаты мен міндеттері
Сабақтың мақсаты
XVII–XVIII ғасырларда Еуропа мемлекеттерінің Азия және Африка елдерін отарлау әрекеттеріне сипаттама беру, алғашқы отарлаушы мемлекеттер мен олардың отар иеліктерін оқушыларға таныстыру.
Білімділік міндеті
XVII–XVIII ғасырларда капиталистік мемлекеттердің Азия мен Африкада отар иеліктері мен ықпал ету аймақтарына ие болу үшін жүргізген күресіне нақты деректер арқылы түсінік беру.
Дамытушылық міндеттері
- Картамен жұмыс жасау дағдыларын дамыту.
- Оқулықтан негізгі мәтінді өз бетінше табу қабілетін қалыптастыру.
- Уақытты тиімді пайдалануға үйрету.
Тәрбиелік бағыты
Оқушыларды еңбекқорлыққа, тарихи мұраға құрметпен қарауға тәрбиелеуді жалғастыру.
Әдістері мен көрнекіліктері
Әдістер
- Үй тапсырмасын тексеру: «Миллион кімге бұйырады?»
- Тапсырмалар орындау
- «Алтын көмбе» ойыны
Көрнекіліктер
- Слайд материалдары
- Оқулық
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқу құралдарын тексеру және түгелдеу.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
II. Үй тапсырмасын сұрау: «Миллион кімге бұйырады?»
Сұрақ-жауап арқылы Осман империясының тарихына қатысты негізгі даталар мен оқиғаларды қайталау.
1) Осман империясының негізі қай жылы қаланды?
1299 ж.
2) Түріктер Константинополь қаласын қашан шабуылмен алды?
1450 ж.
3) 1514 ж. түріктер кімдерді жеңді?
Сефевидтік Иранды.
4) Вена түбіндегі жеңілістен кейін 1684 ж. османдарға қарсы қандай коалиция құрылды?
Қасиетті лига.
5) 1697 ж. Евгений Савойский Тиса өзені бойында түрік әскерлерін талқандады. Ал 1696 ж. қандай оқиға болды?
І Петр Азов бекінісін тартып алды.
6) II Мұстафа қай жылдары билік етті?
1695–1703 жж.
7) 1729 ж. Осман империясында қандай маңызды жаңалық болды?
Алғашқы баспахана ашылды.
8) I Махмұд сұлтан билікке қашан келді?
2 қазан.
9) Осман империясында әскери-инженерлік училище қайда ашылды?
Стамбұлда.
10) Стамбұл кедейлерінің көтерілісін бастаған кім?
Патрон Халил.
11) Франция мен Англия Ресейдің күшеюінен қауіптеніп, қай орыс билеушісінің саясатына қарсылық танытты?
II Екатерина.
12) III Селим реформасын жалғастырған кім?
Мұстафа Паша Байрақтар.
13) III Селим реформасына кімдер қарсы болды?
Янычарлар.
14) XVIII ғ. Осман империясы қай елдермен соғыс жүргізді?
Ресей және Австриямен.
15) Империя Еуропа, Азия және Африка елдерімен сауда байланысын қай порттар арқылы жүргізді?
Стамбұл, Измир, Салоники, Александрия.
III. Жаңа сабақ: Шығыс әлемі және отарлау дәуірі
Негізгі мазмұн
XVI–XVIII ғасырларда Шығыс әлемі біртіндеп Батысқа тәуелді бола бастады. Екі ғасыр бойы еуропалық теңіз саяхатшылары алдымен португалдықтар мен испандықтар, кейін голландықтар, ағылшындар және француздар Африкаға, Үндістанға, Азияның оңтүстік-шығысына бағыт алған теңіз жолдарын кеңейтіп, жаңа аумақтарды игерді.
Осы кезеңде Магелланнан басталған дүниежүзін айналып шығу саяхаттары географиялық білімнің көкжиегін кеңейтті, ал бұл үдерістер Еуропа державаларының отаршылдық саясатымен тығыз байланыста өрбіді.
Сол уақытта орыс саяхатшылары Сібірді игеріп, Тынық мұхит жағалауларына дейін жетті. Бұл қозғалыс Еуразия кеңістігіндегі ықпал аймақтарының қайта бөлінуіне әсер етті.
Назар аударатын түйін
XVI–XVIII ғғ. теңіз жолдарының ашылуы сауда мен ықпал үшін бәсекені күшейтіп, отар иеліктерінің қалыптасуына жол ашты.