Қазақша рефераттар

Жасырын сөз табу

Сабақ жоспары

150–152-жаттығулар (презентация түрінде)

Сабақ түрі: жаңа сабақ · Әдіс-тәсілдер: сұрақ-жауап, әңгімелеу

Сабақтың мақсаты

Білімділігі

  • Оқушыларға сөйлем туралы толық теориялық білім беру.
  • Танымдық қабілетін дамыту.
  • Жамбыл атаның балаларға арналған өсиетін түсіндіру.
  • Сөйлем туралы түсініктерін кеңейту.

Дамытушылығы

  • Тіл мәдениетін, сөз байлығын және сөздік қорын дамыту.
  • Шығармашылық қабілетін арттыру.
  • Өзіндік жұмыс жасауға дағдыландыру.

Тәрбиелігі

  • Ана тілін қастерлеуге тәрбиелеу.
  • Сөз өнерін дәріптеу.
  • Ұйымшылдыққа, еңбекқорлыққа, білімге құштарлыққа баулу.

Көрнекіліктер мен құралдар

  • Көрнекілік: суреттер, ойын элементтері
  • Тапсырмалар: шығармашылық жұмыс, дыбыстық талдау
  • Оқулық: 150–152-жаттығулар (қосымша: 153-жаттығу)

Негізгі назар: сөйлемнің құрылымы, бас әріп, тыныс белгілері, және сұрақтарға жауап беретін сөздер.

Сабақ құрылымы (қысқаша)

  1. 1) Ұйымдастыру: амандасу, түгелдеу, құралдарды тексеру, назар аударту.
  2. 2) Үй тапсырмасы: жырау/өлең жаттау тапсырмасын сұрау.
  3. 3) Қайталау: сұрақтар арқылы білімді тексеру.
  4. 4) Жаңа сабақ: Жамбыл Жабаев және “Балаларға” өлеңі.
  5. 5) Практика: 151–152-жаттығулар, тақтамен жұмыс, ойындар.
  6. 6) Бекіту, қорытынды: сұрақ-жауап, бағалау, үй тапсырмасы.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу, оқушыларды түгендеу.
  • Оқу құралдарын дайындату және тиянақтау.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы: жырау (өлең) жаттау.

3) Білімді жан-жақты тексеру (сұрақ-жауап)

а) Заттың атын білдіретін сөздерге қандай сұрақ қойылады?

ә) Заттың сынын білдіретін сөздерге қандай сұрақ қойылады?

б) “Қанша? Неше? Нешінші?” сұрақтарына жауап беретін сөздерді ата.

в) Заттың қимылын білдіретін сөздерге қандай сұрақ қойылады?

г) Сөйлем дегеніміз не?

4) Жаңа сабақ: Жамбыл Жабаев және “Балаларға” өлеңі

Қысқаша мәлімет

Жамбыл Жабаев 1846 жылы ақпан айында қазіргі Жамбыл облысы, Мойынқұм ауданында дүниеге келген. Ақын 100 жыл өмір сүріп, мол мұра қалдырды. Ол “Менің өмірім” атты өлеңінде өз тағдырын өлеңмен өрнектейді.

Қақаған қар аралас соғып боран,
Ел үрей, көк найзалы жау торыған.
Байқара, Жамбыл ханда мен туыппын,
Жамбыл деп қойылыпты атым содан.

Әкесі Жапа — кедей болса да, ат үстінде мығым, найзагер адам болған. Анасы Ұлдан — мінезі байсалды, өлең шығара білген әрі әдемі дауысты әнші. Жамбылдың ұстазы — Сүйінбай ақын. Ол 13 жасынан бастап ақындық жолға бет бұрып, жыршылық өнерін шыңдаған.

Оқылатын шығарма

Бүгін Жамбыл атамыздың “Балаларға” өлеңін оқып, мағынасын талдаймыз. Өлеңді тізбектей оқыту жоспарланады.

Балалар, аманбысың, шырақтарым,
Майысып көлге біткен құрақтарым!
Жүрмесем есендесіп тұра алмаймын,
Ішінен асып кетсе бір аптаның.

Қонаққа келді, міне, Жамбыл атаң,
Сан жылдар жүк көтерер бүкір жотам.
Қарт бабаң дәуіріне мейірі қанған,
Қуанып жастығына сендей ботам.

— Жамбыл Жабаев

Сынып жұмысы

1) Сөйлемдерді оқу

Әрқашан болсын анам.
Болайын мен де аман.

2) Талдау сұрағы

Сөйлемнің бірінші сөзі қандай әріптен басталады? Сөйлем соңында қандай тыныс белгісі қойылады?

Тақтамен жұмыс

Оқушыларды орындарына отырғызып, тақтамен жұмыс жүргіземіз. Әр оқушыны тақтаға шығарып, тапсырмаларды бірге талдаймыз.

151-жаттығу

Тапсырма

Сөйлемдерді оқыңдар. Керекті жеріне нүкте қойып, сөйлемдерді бас әріптен бастап көшіріп жазыңдар:

Құралай терезені ашты үйге салқын ауа кірді үйдің ауасы тазарды Құралай сабақ оқыды

Қосымша талаптар

  • “Кім? Не?” сұрақтарына жауап беретін сөздердің астын сызу.
  • Ережені айту.
  • Дыбыстық талдау жасау.

Шығармашылық тапсырма

Берілген сұрақтарға сай сөздер жаз:

Кім?
Не?
Қандай?
Неше?
Не қылды?

Ойын: “Жасырын сөзді тап”

Оқушылар жапырақтың астындағы жасырын сөзді табады. Ол үшін төмендегі сұрақтарға жауап береді:

  1. 1) Сөйлем неден құралады?
  2. 2) Сөйлем мүшелерінің байланысын қалай табамыз?
  3. 3) Дауысты дыбыстар нешеге бөлінеді?
  4. 4) Тасымалдау ережесі (әдісі) қандай?
  5. 5) “й”, “ң”, “у” әріптері сөз ішінде буынға қалай бөлінеді?
  6. 6) Екі дыбыстан құралатын әріп қайсы?
  7. 7) Өз алдына буын болатын әріп қайсы?

Дәптермен жұмыс: 152-жаттығу

1) Оқу және мағынасын анықтау

Сөйлемдерді оқып, әр сөйлемнің кім туралы немесе не туралы екенін айтыңдар:

Біз концертке бардық.
Әншілер ән айтты.
Концерт бізге ұнады.

2) Көшіріп жазу

Сөйлемдерді көшіріп жазыңдар және әр сөйлем соңына қойылған тыныс белгісін атаңдар.

Ойын: “Кім тапқыр?”

  • Суретте жасырынған сөзді табу.
  • Әр жапыраққа бір мақал айту (білім, батыр, өнер туралы).
  • Жасырынған жапырақтағы “үш” санына байланысты сұрақтарға жауап беру.

Тәрбиелік қорытынды (өсиет)

Бес нәрседен қашық бол: өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал шашпақ.
Бес нәрсеге асық бол: талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым.

Бекіту сұрақтары

1) Жамбыл атаның қандай өнері болған?

2) Жамбыл ата балаларға қандай өсиет айтты?

3) Жамбыл ата туралы тағы не білесіңдер?

4) Сөйлем неден құралады?

5) Сөйлем соңында қандай тыныс белгілері қойылады?

Қорытынды

  • Бүгін сабақта кіммен таныстық?
  • Ол кім?
  • Бүгінгі сабақ ұнады ма? Неліктен?

Үй тапсырмасы

  • Жамбыл Жабаевтың “Балаларға” өлеңін жаттау.
  • 165-беттегі 153-жаттығуды орындау.

Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысуы, жауаптарының толықтығы және белсенділігі ескеріле отырып бағаланады.